ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ή ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ

Fame Over

2010-09-22T21:54:00.004+03:00

Θα θέλαμε με αυτή την ανακοίνωση να ενημερώσουμε τους φίλους και τις φίλες που παρακολουθούν τις δραστηριότητες μας ότι τόσο η ομάδα όσο και το Μάγμα σταματούν τη δραστηριότητά τους, εξαιτίας σημαντικών πολιτικών διαφωνιών που προέκυψαν ανάμεσα στα μέλη και οι οποίες καθιστούσαν πλέον αδύνατη τη συνέχιση των εγχειρημάτων.

Τους τελευταίους έξι μήνες, μετά και από την είσοδο κάποιων νέων μελών αλλά και την αποστασιοποίηση κάποιων παλιότερων, βρεθήκαμε αντιμέτωποι με μια σειρά αξεπέραστων διαφωνιών σε ό,τι αφορά στα θέματα όχι μόνο της θεωρίας (σχετικά, δηλαδή, με τον τρόπο βάσει του οποίου αντιλαμβανόμαστε το πολιτικό μας πρόταγμα ή αναλύουμε τις υπάρχουσες κοινωνικές συνθήκες) αλλά και σε ό,τι αφορά στα ζητήματα της πολιτικής δραστηριοποίησης της ομάδας. Κοιτάζοντας προς τα πίσω, θα μπορούσαμε να διαπιστώσουμε σήμερα πως αυτές οι διαφορετικές οπτικές υπήρχαν εν σπέρματι στη σκέψη και στη δραστηριότητα της ομάδας από την αρχή της λειτουργίας της. Τόσο μέσα σε αυτήν όσο και στους κόλπους της συντακτικής ομάδας του περιοδικού παρατηρήθηκε μια σταδιακή διαφοροποίηση των μελών αναφορικά προς την ανάλυση της υπάρχουσας κοινωνίας, προς το μοντέλο οργάνωσης αλλά και, ευρύτερα, ως προς το μοντέλο πολιτικής δραστηριοποίησης αλλά και την προσωπική συμπεριφορά μεταξύ των μελών που θεωρούμε συμβατή ή όχι με μια τέτοια δραστηριοποίηση. Ο προσεκτικός αναγνώστης μπορεί να διακρίνει μέσα στα κείμενα που δημοσιεύσαμε κατά την τελευταία αυτή περίοδο (τόσο σε αυτό το μπλογκ όσο και στο τελευταίο τεύχος του Μάγματος) μια τάση «συγκόλλησης» μη συμβιβάσιμων απόψεων. Κρίναμε ότι αυτή η κατάσταση, που δεν επέτρεπε τη γόνιμη ανταλλαγή απόψεων, παρά μόνο τεχνητούς συμβιβασμούς ανάμεσα στις διαφορετικές προσεγγίσεις (έχοντας, παράλληλα, καταστεί ιδιαίτερα κουραστική και για εμάς, σε προσωπικό επίπεδο), δε συνεισέφερε ούτε στη σαφήνεια του λόγου της ομάδας αλλά ούτε και στην καλύτερη προώθηση των αρχών και των ιδεών της –τη στιγμή μάλιστα που αυτές οι τελευταίες είχαν καταστεί αντικείμενο αντικρουόμενων ερμηνειών στο εσωτερικό της.

Πήραμε λοιπόν την απόφαση να διαλύσουμε, κοινή συναινέσει, την ομάδα και το περιοδικό. Φυσικά τα μέλη αλλά και οι τάσεις της ομάδας μπορούν να συνεχίσουν τη δραστηριοποίησή τους, μέσω άλλων ή καινούργιων πολιτικών φορέων, στα πλαίσια της οποίας μπορούν να καταθέσουν και την άποψή τους για την κρίση που περάσαμε. Γι’ αυτό το λόγο επιλέξαμε η παρούσα ανακοίνωση να έχει απλώς πληροφοριακό χαρακτήρα και να μην προβαίνει σε κάποια ανάλυση ή στην εξαγωγή πολιτικών συμπερασμάτων.

ΥΓ: Θα θέλαμε τέλος να κάνουμε και μια μικρή διευκρίνιση, επί τη ευκαιρία αυτής της τελικής ανακοίνωσης. Πριν από λίγο καιρό δημοσιεύθηκε σε αυτό το μπλογκ ένα κείμενο με τίτλο, «Για τους νεκρούς της Marfin» (http://autonomyorbarbarism.blogspot.com/2010/05/marfin.html). Όπως παρατηρήσαμε, σημαντικό ποσοστό των αναγνωστών του σχημάτισε την εντύπωση ότι το εν λόγω κείμενο εξέφραζε τις επίσημες θέσεις της ομάδας. Αυτό όμως δεν ισχύει. Το κείμενο εξέφραζε απλώς ένα μέρος των μελών της ομάδας, τα οποία και το προσυπέγραψαν σε ατομικό επίπεδο, και όχι το σύνολο της ομάδας. Για το λόγο αυτό δημοσιεύθηκε στην κατηγορία του μπλογκ, «Κείμενα μελών και φίλων της ομάδας».

Ανοιχτή συνάντηση

2010-06-17T20:31:00.001+03:00

Προσκαλούμε τους φίλους της ομάδας και του ποδοσφαίρου στην επόμενη ανοιχτή συνάντηση, η οποία θα πραγματοποιηθεί το ερχόμενο Σάββατο 19/6, στις 18:30, στο πάρκο Ελευθερίας (μετρό Μέγαρο Μουσικής, πίσω από το άγαλμα κάποιου που μοιάζει με τον Λένιν).

υγ: ο χώρος θα έχει διαμορφωθεί στα πρότυπα του θωρηκτού Αβέρωφ, παρακαλούνται οι φίλοι που θα ενδιαφερθούν να ενδυθούν επισήμως και να φέρουν τις βουβουζέλες τους.

Τα νέα μέτρα ως έλλειψη μέτρου

2010-06-09T10:03:00.014+03:00

«Βρισκόμαστε σε μια δύσκολη πορεία, μια νέα Οδύσσεια για τον Ελληνισμό. Όμως, πλέον, ξέρουμε το δρόμο για την Ιθάκη και έχουμε χαρτογραφήσει τα νερά. Μπροστά μας έχουμε ένα ταξίδι με απαιτήσεις από όλους μας, αλλά με μια νέα συλλογική συνείδηση και κοινή προσπάθεια θα φθάσουμε εκεί ασφαλείς, πιο σίγουροι, πιο δίκαιοι, πιο περήφανοι.»

Γ. Α. Παπανδρέου, γίγαντας της σοσιαλιστικής πολιτικής.

Τα οικονομικά μέτρα που ανακοίνωσε στις αρχές Μαΐου η κυβέρνηση του Πα.Σο.Κ. στο πλαίσιο του μνημονίου συνεργασίας που υπέγραψε με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, υπό την πολιτική σκέπη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι αναμφίβολα, το πιο σημαδιακό και επιδραστικό γεγονός στη ζωή της χώρας τις τελευταίες πολλές δεκαετίες σε επίπεδο κατεστημένης πολιτικής.

Η διεθνής οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2008 ξεκίνησε από το χρηματοπιστωτικό τομέα, εξελίχθηκε σε κρίση του ευρύτερου τραπεζικού συστήματος και τώρα έχει περάσει στη φάση της κρίσης των δημοσίων χρεών των κρατών. Τόσο οι αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες όσο και οι αναπτυσσόμενες έχουν οδηγηθεί σε σημαντική αύξηση των δημοσίων, κρατικών χρεών τους και η τάση προβλέπεται αυξητική και τα επόμενα χρόνια. Η απόψή μας είναι ότι η εξέλιξη της οικονομικής κρίσης οφείλεται στις νεοφιλεύθερες πολιτικές των κατεστημένων πολιτικών κομμάτων. Ένα από τα χαρακτηριστικά αυτών των πολιτικών είναι οι φοροελαφρύνσεις του πλούτου και των ευκατάστατων τμημάτων των κοινωνιών, κυρίως στις δυτικές χώρες. Τα φορολογικά βάρη μετατοπίστηκαν από τις επιχειρήσεις, τις αγορές ακινήτων και τον χρηματοπιστωτικό τομέα στους εργαζόμενους. (Φυσικά, μέσα στη λογική της ανάπτυξης μια τέτοια επιλογή μοιάζει μονόδρομος. Κι αυτό γιατί η φορολόγηση των επιχειρήσεων θα έβαζε εμπόδια στην καρκινική μεγέθυνση της οικονομίας, θα μπορούσε να βάλει φρένο στην απεριόριστη ανάπτυξη της παραγωγής και της κατανάλωσης και να οδηγήσει σε πολλαπλά αδιέξοδα.) Η αύξηση του ιδιωτικού και δημόσιου δανεισμού, λόγω και των προκλητικών φοροελαφρύνσεων που αναφέρθηκαν, οδήγησε σταδιακά, μέσω των αφειδών τραπεζικών προσφορών, στις διάφορες «φούσκες» δανεισμού και στη σημερινή οικονομική κρίση. Μία απ’ τις σημαντικότερες αδυναμίες της ευρωζώνης αποτέλεσμα της αναποφασιστικότητάς της Ευρώπης και της σημαντικής καθυστέρησης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης είναι η ανικανότητα αποτελεσματικής στήριξης των κρίσεων δημόσιου χρέους ορισμένων κρατών μελών της, μεταξύ των οποίων και της Ελλάδας. Οι πολιτικές, που επιλέγονται από τις κυβερνήσεις των ευρωπαϊκών χωρών, ιδίως της Γερμανίας, και υπαγορεύονται στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες, αφορούν, κυρίως, την έντονη συμπίεση των κάθε φύσης δημοσίων και κοινωνικών δαπανών. Με αυτές τις πολιτικές καλούνται τα πιο αδύναμα στρώματα (άνεργοι, επισφαλώς εργαζόμενοι, χαμηλά αμοιβόμενοι υπάλληλοι, μετανάστες, συμβασιούχοι κλπ-άνθρωποι που δεν ευθύνονται ή ευθύνονται ελάχιστα για να υποστούν αυτήν την άδικη πολιτική) να σηκώσουν το βάρος των πολιτικών συστηματικής φοροελάφρυνσης του πλούτου και ασύδοτης κυκλοφορίας του χρηματιστικού και τραπεζικού κεφαλαίου, που δημιούργησε τις «φούσκες» στα ακίνητα στις ΗΠΑ και στις αγορές παραγώγων και διαφόρων πολύπλοκων χρηματο-οικονομικών προιόντων. Βέβαια, τα μεσαία στρώματα που τώρα πλήττονται περισσότερο ήταν αυτά που κατά κανόνα νομιμοποίησαν όλα αυτά τα χρόνια τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές των κυβερνήσεων με την επανεκλογή τους, την αδιαφορία τους για την πολιτική και την αύξηση της κατανάλωσης, που εν τέλει συνδέθηκε με το δανειοληπτικό σύστημα. Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, που σταδιακά το δόγμα Θάτσερ-Ρίγκαν κυριαρχούσε στις πολιτικές των κυβερνωσών ολιγαρχιών, η μεγάλη πλειοψηφία του κόσμου βυθίζονταν στον κυνισμό και την απάθεια αφήνοντας τους πολιτικούς να αλωνίζουν ενώ αυτή προσπαθούσε να απολαύσει όλες τις νέες «ανάγκες» και «διευκολύνσεις», που μόλις ανακάλυπτε. Επίσης, στις ΗΠΑ η φούσκα των ενυπόθηκων δανείων δεν ήταν αποτέλεσμα μόνο της ασυδοσίας των άπληστων golden boys αλλά και της καταναλωτικής μανίας των νοικοκυριών (μεσαίων κυρίως στρωμάτων). Άλλωστε στις φιλελεύθερες ολιγαρχίες καμιά οικονομική ή πολιτική ολιγαρχία δεν πατάει με το «έτσι θέλω» πάνω στο σβέρκο του συνόλου της κοινωνίας εξαπατώντας την. Ό,τι όμως είχε απομείνει από το δημοκρατικό ήθος στους ανθρώπους, εξαρθρώθηκε αυτά τα χρόνια δένοντας έτσι με το, ούτως ή άλλως, πάντοτε πληγωμένο ήθος των πολιτικών του κοινοβουλευτισμού.

Η οικονομική κρίση, ωστόσο, εκδηλώθηκε με ιδιαίτερο τρόπο στην Ελλάδα. Η ιδιοτυπία εκδήλωσης της κρίσης έγκειται στις κρίσιμες διαρθρωτικές αδυναμίες του ελληνικού καπιταλισμού που, αφενός, την παρόξυναν σε εθνικό επίπεδο και, αφετέρου, μεγένθυναν την κρίση ελλειμμάτων και δημοσίου χρέους: αποσαθρωμένη παραγωγική βάση, κρατικοδίαιτη επιχειρηματικότητα με πολλά «θαλασσοδάνεια» και υψηλή εργοδοτική ασυδοσία, ιδίως την τελευταία δεκαπενταετία, τριτογενής τομέας με κακές και προβληματικές υπηρεσίες, διαδεδομένη διαφθορά, υψηλή φοροδιαφυγή και φοροκλοπή, κεφαλαιοποίηση των εισαγμένων στο χρηματιστήριο εταιριών υποπολλαπλάσια του χρέους, έντονα αρνητικό ισοζύγιο πληρωμών λόγω των υπερδιπλάσιων έως τριπλάσιων εισαγωγών από τις εξαγωγές. Όλα αυτά συνετέλεσαν σε μια οικονομία, με εμφανή τα παρασιτικά χαρακτηριστικά της, με σταδιακά αποσαθρωνόμενο παραγωγικό ιστό, μ’ έναν υπερδιογκωμένο τριτογενή (δημόσιο και ιδιωτικό) τομέα της οικονομίας που παρέχει συχνά κακές ή προβληματικές υπηρεσίες.

Να σημειώσουμε όμως πως για τη σημαντικότατη δημοσιονομική κρίση που διέρχεται σήμερα η χώρα είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνη και η απολύτως αποτυχημένη διαχείριση της προσφάτως απελθούσας κυβέρνησης. Βέβαια η ευθύνη βαρύνει και το νυν πρωθυπουργό που προεκλογικά έκανε πως δεν ξέρει τίποτα -ας θυμηθούμε τις μπαρούφες του στη ΔΕΘ- αλλά και το σύνολο της πολιτικής εξουσίας που για πάνω από είκοσι χρόνια κουκούλωνε τα υπαρκτά δημοσιονομικά προβλήματα, κρύβοντας αριθμούς και παραποιώντας δείκτες.

Με βάση τα παραπάνω, αντιτιθέμεθα στα άδικα και αντικοινωνικά μέτρα της κυβέρνησης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που μας εισάγουν σε μια νέα περίοδο βαρβαρότητας αποτυγχάνοντας ή αδιαφορώντας για την ισόρροπη κατανομή των βαρών και την κοινωνική προστασία των ασθενέστερων στρωμάτων. Στα πλαίσια της καθεστηκυίας πολιτικής αποτελεί εγκληματική πράξη για μια χώρα με σαθρή παραγωγική βάση να επιλέγονται πολιτικές-σοκ, πολιτικές βίαιης και αυστηρής δημοσιονομικής προσαρμογής αντί για πολιτικές ήπιας μετάβασης σε εναλλακτικά μοντέλα ανάπτυξης. Πρέπει, λοιπόν, να βάλουμε ένα τέλος στην υπερχρέωση, στις χρεοκοπημένες οικονομικές πολιτικές των κυρίαρχων κομμάτων εξουσίας, του Πα.Σο.Κ. και της Νέας Δημοκρατίας, στα τοκογλυφικά επιτόκια των τραπεζών και των κερδοσκόπων που αποτελούν τους βασικούς δανειστές της Ελλάδας, στη διάλυση των κοινωνικών και οικονομικών κατακτήσεων των λαϊκών στρωμάτων και στις πολιτικές των οικονομικών ολιγαρχιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΔΝΤ που υπαγορεύουν μέτρα διάλυσης του κράτους πρόνοιας, των εργατικών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Είναι ηθικά, πολιτικά και κοινωνικά ανεπίτρεπτο να υποχρεώνεται από την πολιτική ολιγαρχία όλος ο κόσμος της εργασίας να αναλαμβάνει το αβάσταχτο κόστος της ανεύρεσης πόρων για την αποπληρωμή των χρεών λόγω των πολιτικών των κυβερνήσεων για φοροελαφρύνσεις του πλούτου και, ιδιαίτερα, του χρηματοπιστωτικού και τραπεζικού κεφαλαίου. Γι’ αυτό χρειάζεται να εξετάσουμε σοβαρά κατά πόσον μια πρόταση άρνηση/αναδιαπραγμάτευση πληρωμής του δημοσίου χρέους της χώρας μπορεί να οδηγήσει σε μια ουσιαστική λύση που θα προασπίζει την κοινωνική συνοχή. Υποστηρίζουμε επεξεργασμένες πολιτικές κοινωνικής προστασίας, την καθιέρωση πλαφόν ανώτατου επιτρεπόμενου μισθού, σύνταξης και εισοδήματος και ενός αξιοπρεπούς, ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος για όλους, την εξασφάλιση σταθερής εργασίας (με μείωση των ωρών εργασίας), καθώς και μιας αξιοπρεπούς υγιειονομικής και συνταξιοδοτικής ασφάλισης. Πιστεύουμε ότι τα παραπάνω μπορούν να αποτελέσουν αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις στα ληστρικά μέτρα της κυβέρνησης και του ΔΝΤ. Αυτές οι λύσεις, όμως, επιδιώκουμε να εγγράφουν μια συνολική ανακατεύθυνση της οικονομίας με ορίζοντα τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη σταδιακή αποανάπτυξη[1], που προϋποθέτουν την εθελούσια μείωση της κατανάλωσης, τον επανεντοπισμό της οικονομίας και φυσικά την καταπολέμηση της διαφθοράς, των πελατειακών σχέσεων κ.λπ.

Η αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί σημαντικές αλλαγές τόσο στους θεσμούς όσο και στην κουλτούρα των ανθρώπων επειδή η οικονομική κρίση συνιστά έκφανση μιας πολύπλευρης ανθρωπολογικής, οικολογικής, κοινωνικής και πολιτικής κρίσης. Ο καπιταλισμός δεν είναι απλώς ένα οικονομικό σύστημα ή ένας τρόπος παραγωγής. Είναι μια συνολική μορφή οργάνωσης της κοινωνίας, μια κοινωνική θέσμιση, που βασίζεται σε συγκεκριμένες αξίες και σημασίες. Η καπιταλιστική ιδεολογία είναι βαθιά εμποτισμένη από τη σημασία της ανάπτυξης: η ανθρώπινη ευτυχία θα πραγματωθεί μέσα από την απεριόριστη ανάπτυξη της παραγωγής και της κατανάλωσης. Για τον καπιταλισμό, η γη είναι ένα μεγάλο χωράφι προς εκμετάλλευση, το οποίο οφείλει να κυριαρχηθεί μέσω της τεχνικής και επιστημονικής προόδου. Όπως είναι προφανές, η αύξηση της παραγωγής και της κατανάλωσης έχει ένα φυσικό όριο: δε μπορείς να απομυζείς απεριόριστα έναν πλανήτη του οποίου οι πόροι είναι περιορισμένοι. Περιττό να πούμε πως ο πλανήτης θα καταστρέφονταν εν ριπή οφθαλμού αν οι υπανάπτυκτες χώρες υιοθετούσαν τα δυτικά πρότυπα. Η σημερινή κρίση δεν είναι μόνο οικονομική αλλά και ανθρωπολογική καθώς οι δύο παράγοντες που την προκάλεσαν (η γενίκευση του εύκολου και ριψοκίνδυνου δανεισμού και η αποχαλίνωση των χρηματαγορών, που επέτρεψε το πακετάρισμα των δανείων και την κερδοσκοπία με τα παράγωγα) αποτελούν χαρακτηριστική έκφραση του τύπου ανθρώπου που παράγει ο σημερινός καπιταλισμός. Βασικό χαρακτηριστικό αυτού του τύπου ανθρώπου είναι η ανευθυνότητα. Εδώ η ανευθυνότητα εκφράστηκε σε δύο επίπεδα: πρώτον, στο επίπεδο της κατανάλωσης, με τους καταναλωτές, οι οποίοι αφέθηκαν να δελεαστούν απ’ τους ευνοϊκότατους όρους των τραπεζών και πήραν δάνεια τα οποία γνώριζαν ότι δε θα μπορούσαν να αποπληρώσουν (αφού οι μηνιαίες δόσεις ξεπερνούσαν το μισθό τους)∙ δεύτερον, στο επίπεδο της οικονομικής διαχείρισης, όπου, από τη μια μεριά, το κράτος και η Κεντρική Τράπεζα ενθάρρυναν με κάθε τρόπο τον επικίνδυνο δανεισμό, χωρίς, την ίδια στιγμή, να επιβάλλουν την παραμικρή ρύθμιση στις χρηματαγορές και οι γιάπις μαζί με τους διευθυντές των μεγάλων τραπεζών, απ’ την άλλη, που μέσα στη γενική ανευθυνότητα, την καταστροφική λογική του βραχυπρόθεσμου κέρδους και την αφελή αισιοδοξία τους έκαναν ριψοκίνδυνα κερδοσκοπικά παιχνίδια με τα ιδιαιτέρως πολύπλοκα παράγωγα. Μόνο ο σημερινός τύπος ανθρώπου θα μπορούσε να επιτρέψει τόση ανευθυνότητα και τόση διοικητική προχειρότητα.

Εδώ καλό θα ήταν να τονίσουμε ότι δεν μπορεί να κατασκευάζεται και να προπαγανδίζεται με τόση ευκολία το παραμύθι της αόριστης, γενικευμένης, συλλογικής και ισόποσης για όλους ευθύνης για την κατάσταση. Είναι προφανές ότι το μεγάλο βάρος των οικονομικών μέτρων πρέπει να πέσει στα μεσαία και, κυρίως, στα ανώτερα οικονομικά στρώματα, σε κάθε νεόπλουτο που φοροδιαφεύγει για να χτίσει την πισίνα του ή να αγοράσει το τζιπ του, σε κάθε επιχείρηση που αποκόμισε τεράστια υπερκέρδη τα τελευταία χρόνια, στην εκκλησία που διαθέτει τεράστια ακίνητη περιουσία, στους εξοπλισμούς που γονατίζουν κάθε χρόνο τον προϋπολογισμό. Παράλληλα, χρειάζεται κοινωνική προστασία και μέριμνα για όλους τους νέους που δε βρίσκουν δουλειά, τους μακροχρόνια ανέργους, τους μετανάστες, τους συμβασιούχους που δουλεύουν με μπλοκάκι, τους απλήρωτους ωρομίσθιους, καθώς και αυτούς που εργάζονται σε καθεστώς ενοικίασης ή μερικούς απασχόλησης. Για μας, η κρίση αποτελεί ίσως μια μοναδική ευκαιρία να αναδυθεί μία αμφισβήτηση και διερώτηση για το που οδεύουμε. Έχουμε τη δυνατότητα να ξεφύγουμε απο την καθημερινότητα της απάθειας, της αποδοχής του σημερινού, σάπιου πολιτικού συστήματος και των διεφθαρμένων κομμάτων εξουσίας και του καταναλωτισμού και να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε, να συζητάμε, να πράττουμε, να αυτοοργανωνόμαστε γύρω από συλλογικότητες και δίκτυα που θα αμφισβητούν έμπρακτα το μοντέλο της σημερινής καπιταλιστικής ανάπτυξης και τις ιδιαίτερες διαστάσεις του που δημιούργησαν τη τρέχουσα κρίση. Πιστεύουμε ότι θα συνιστούσε μια επαναστατική προπτική το να απομυθοποιήσουμε τα υπάρχοντα μοντέλα μιας οικονομίστικης κοινωνίας της ανάπτυξης και να προβάλλουμε άλλα, όπως αυτά της κοινωνίας της ισότητας και της αλληλεγγύης, της αντιγραφειοκρατικής και αντι-ιεραρχικής οργάνωσης, με τους απλούς ανθρώπους, πολιτικά, κοινωνικά και θεσμικά κυρίαρχους. Ως ομάδα που αγωνίζεται για την αυτονομία, ελπίζουμε τα τελευταία γεγονότα να σταθούν η αφορμή ώστε αυτή η κρίση να αρχίσει να διοχετεύεται επιτέλους από την οικονομία στις συνειδήσεις των ανθρώπων, αυτή τη φορά με το καταφατικό της νόημα.

[1] Για τις κατευθύνσεις που προτείνει η ομάδα μας, βλ. Αυτονομία ή Βαρβαρότητα, «Προς μια άλλη οικονομία...», Μάγμα, τεύχος 6, Ιούνιος 2010, σελ. 20-39.

ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΑΝΤΟΥ

2010-06-04T18:53:00.003+03:00

Λεσβίες, γκέι, αμφισεξουαλικές και αμφισεξουαλικοί, τρανσεξουαλικές και τρανσεξουαλικοί:

Είμαστε παντού.

Στα στερεότυπα που θέλουν τους γκέι άντρες κομμωτές και τις λεσβίες γυναίκες οδηγούς νταλίκας…

Στη στενότατη εικόνα που αναμασούν ΜΜΕ και οι φτηνές σειρές τους, όπου παρουσιαζόμαστε μόνο για να πουλάμε…

Στην κοινωνική σιωπή που μας θέλει ανύπαρκτες κι ανύπαρκτους…

Στην πολιτεία που διαιωνίζει τη διάκριση…

Το Φεστιβάλ Υπερηφάνειας Αθήνας, της γιορτής της ορατότητας των λεσβιών, των γκέι, των αμφισεξουαλικών και τρανσεξουαλικών γυναικών κι αντρών απαντάει:

Είμαστε παντού.

Είμαστε τα αδέρφια σας και τα παιδιά σας. Κάποιες και κάποιοι από εμάς είμαστε και οι γονείς σας. Είμαστε συνάδελφοι και συνεργάτιδές σας. Είμαστε γείτονες και γειτόνισσες. Ζούμε μαζί σας, μοιραζόμαστε την καθημερινότητά σας. Ζούμε στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα και το Ηράκλειο, αλλά ζούμε και στο Μέτσοβο, το Σουφλί, την Ιστιαία και την Ιεράπετρα. Είμαστε έφηβοι κι έφηβες, είμαστε συνταξιούχοι. Ανήκουμε σε όλες τις κοινωνικές τάξεις, σε όλους τους πολιτικούς χώρους. Είμαστε κομουνίστριες, δεξιοί, ανένταχτες, αναρχικοί, φιλελεύθεροι, σοσιαλίστριες. Είμαστε και κομμωτές και οδηγοί νταλίκας, όπως είμαστε βουλευτές και μετανάστριες, καλλιτέχνες ή καθηγητές, αστυνομικίνες, στρατιωτικοί και αντιεξουσιάστριες. Είμαστε άνεργοι κι άνεργες, εργάτες κι εργοδότριες.

Μην ψάχνετε να μας βρείτε στον κατάλογο των προκαταλήψεων, κοιτάξτε μόνο δίπλα σας, γιατί είμαστε και δίπλα σας, γιατί Είμαστε παντού.

Συνειδητοποιούμε κι εμείς ότι γύρω μας υπάρχουν πολλά άτομα που αισθάνονται κι αγαπάνε παρόμοια με εμάς. Μετατρέπουμε έτσι το καθεστώς φόβου κι ενοχής στον κοινωνικό μας περίγυρο και θεσμικών διακρίσεων από την πολιτεία σε δύναμη και διεκδίκηση, τόσο της ατομικής μας ευτυχίας, όσο και των συλλογικών μας αιτημάτων για ισότητα. Αυτή η αλήθεια είναι τόσο απλή όσο και δυνατή:

Είμαστε παντού.

Η κεντρική εκδήλωση του Athens Pride 2010 θα γίνει Σάββατο, 5 Ιουνιου στη Πλατεία Κλαυθμώνος, στις 17:00. Για περισσοτερες πληροφορίες:
http://www.athenspride.eu/v2/index.php?option=com_content&view=article&id=177

Μάγμα – περιοδική έκδοση για την αυτονομία και την ανθρώπινη δημιουργία

2010-06-03T12:36:00.005+03:00

Κυκλοφορεί σε κεντρικά βιβλιοπωλεία το 6^ο τεύχος (Ιούνιος 2010) του περιοδικού Μάγμα.

Περιεχόμενα:

Κρίστοφερ Λας: Για μια νέα ερμηνεία της μαζικής κουλτούρας

Αυτονομία ή Βαρβαρότητα: Προς μια άλλη οικονομία

Για την ιρανική εξέγερση: Συνέντευξη με τον ιρανό πρόσφυγα Κούσα Μπαχράμι

Σούζαν Ντάγκλας: Τα κορίτσια είναι πλέον αντιφεμινίστριες

Σπύρος Απέργης: Το ελευθεριακό πείραμα της Κριστιάνια

Παναγιώτης Σιαβελής: Αφήνοντας το χαμένο χρόνο στα αζήτητα

Νίκος Ν. Μάλλιαρης: Συντηρητισμός, ριζοσπαστισμός και η ανθρωπολογική κρίση του καπιταλισμού

Ζαν-Λουί Πρατ: Ο Καστοριάδης και ο αναρχισμός

Γιώργος Ν. Οικονόμου: Δημοκρατία ή αντιπροσώπευση;

Τιμή: 8 ευρώ, σελίδες 171.

Περισσότερες πληροφορίες για τα σημεία διακίνησης σε Αθήνα και επαρχία ή για αποστολή με αντικαταβολή:

http://magmareview.blogspot.com/

free Gaza..

2010-05-31T11:52:00.004+03:00

Αιματηρή επίθεση από την θάλασσα καθώς και από ελικόπτερα δέχτηκαν τα έξι πλοία του «Στόλου της Ελευθερίας», ενώ έπλεαν στα διεθνή ύδατα 65 μίλια μακριά από το Ισραήλ. Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν τα διεθνή ΜΜΕ οι νεκροί ξεπερνούν τους 10 κι ενδέχεται να έχουν φτάσει τους 16, ενώ περισσότεροι από 60 επιβαίνοντες στα πλοία του "Στόλου της Ελευθερίας" έχουν τραυματιστεί. Δεν υπάρχουν πληροφορίες για την ταυτότητα των θυμάτων, ωστόσο το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων επικαλούμενο τουρκικές πηγές αλλά και τους επικεφαλής επικεφαλής της τουρκικής ανθρωπιστικής οργάνωσης ΙΗΗ που συμμετείχε στην ανθρωπιστική επιχείρηση, μετέδωσε ότι ότι τα θύματα στην πλειοψηφία τους είναι Τούρκοι υπήκοοι.

πηγή: tvxs

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας σήμερα (31/5) στις 19.00 στην Ισραηλινή Πρεσβεία (Κηφισίας και Κατεχάκη).

15η Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα για την Αντίρρηση Συνείδησης

2010-05-16T02:57:00.001+03:00

ΣΤΟΠ στις παραβιάσεις δικαιωμάτων – ΣΤΟΠ στη θητεία – ΣΤΟΠ στις πολεμικές δαπάνες

Η 15η Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα για την Αντίρρηση Συνείδησης, βρίσκει την Ελλάδα στη συνήθη κατάσταση των παραβιάσεων που αφορούν το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης. H πρόσφατη εξαγγελία περί μείωσης της διάρκειας της εναλλακτικής υπηρεσίας στους 15 μήνες, παρότι αποτελεί εκ πρώτης όψεως θετική εξέλιξη, παραμένει ένα εξαιρετικά άτολμο βήμα που διαιωνίζει τις διακρίσεις σε βάρος των αντιρρησιών συνείδησης· η εναλλακτική υπηρεσία παραμένει τιμωρητική εφόσον απέχει από τα διεθνή πρότυπα τόσο στη διάρκεια όσο και στο γενικό χαρακτήρα της.

Η κυβέρνηση αποδεικνύεται κατώτερη των περιστάσεων, πρόθυμη μονάχα να επικυρώσει και όχι να ξεπεράσει τις χρονίζουσες τακτικές παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δέσμια συντηρητικών και εθνικιστικών στερεοτύπων, αφερέγγυα απέναντι στις ευρωπαϊκές και διεθνείς δικαιικές επιταγές. Οι ολικοί αντιρρησίες συνείδησης συνεχίζουν να δικάζονται και να καταδικάζονται από τα στρατοδικεία και η ολική άρνηση στράτευσης δεν αναγνωρίζεται ως θεμιτή επιλογή που απορρέει από την ελευθερία της συνείδησης. Παράλληλα η υποχρέωση προς στράτευση διατηρείται μέχρι τα 45 με αποτέλεσμα να καλούνται ακόμη και τώρα παλιοί αντιρρησίες (σαραντάρηδες πλέον), όπως πρόσφατα ο Νίκος Καρανίκας που στο παρελθόν (1995) έχει φυλακιστεί γι' αυτό το λόγο!

Η 15η Μαΐου του 2010 βρίσκει την ελληνική κοινωνία στη δίνη μιας πρωτοφανούς οικονομικής κρίσης μπροστά στην οποία η κυβέρνηση αρνείται πεισματικά να περιορίσει αποτελεσματικά τις πολεμικές δαπάνες και συνεχίζει να βασίζει τις διπλωματικές σχέσεις της χώρας στην αγορά όπλων από τους «αλληλέγγυους» ευρωπαίους εταίρους μας που προτιμούν να υπονομεύσουν το κοινό ευρωπαϊκό μας μέλλον για να πουλήσουν υποβρύχια, αεροπλάνα και ελικόπτερα. Για πρώτη φορά όμως, δύο βασικές προτάσεις του Συνδέσμου Αντιρρησιών Συνείδησης εδώ και πολλά χρόνια, ο δραστικός περιορισμός των πολεμικών δαπανών και των στρατεύσιμων –μια επιλογή συνδεδεμένη με την κατάργηση της καταναγκαστικής στράτευσης– συζητούνται ευρέως και υποστηρίζονται από μεγάλη μερίδα του πληθυσμού!

Η σημερινή επίσκεψη του Ταγίπ Ερντογάν στην Ελλάδα είναι μια καλή αφορμή συζήτησης για το πάγωμα των πολεμικών δαπανών και τη σταδιακή αποστρατικοποίηση στις δύο πλευρές του Αιγαίου. Η επίλυση των ανοιχτών «εθνικών» ζητημάτων με την παρέμβαση της Ευρώπης, η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας και η μετατόπιση του κέντρου βάρους από το στρατό στη διπλωματία θα ήταν μια καλή διέξοδος για τα οικονομικά και πολιτικά αδιέξοδα των δύο χωρών…

Σύνδεσμος Αντιρρησιών Συνείδησης

Ημερομηνία:

Παρασκευή, May 14, 2010

πηγή:

antirrisies.gr

Για τους νεκρούς της Marfin

2010-05-07T15:49:00.009+03:00

«Οι φασίστες, εκατό εναντίον ενός, δολοφονούν, ξυλοκοπούν, βασανίζουν, προσβάλλουν γυναίκες, παιδιά, αδύναμους και ανυπεράσπιστους ανθρώπους, πυρπολούν, καταστρέφουν περιουσίες που υπήρξαν προϊόν μεγάλων θυσιών των εργαζομένων, σκλαβώνουν ολόκληρους πληθυσμούς· (…) και παρόλα αυτά, τα χείριστα, θεωρούνται πολιτικά όντα, αγωνιστές ενός σκοπού και πολλοί έντιμοι άνθρωποι, που σίγουρα δεν θα διέπρατταν αυτά τα εγκλήματα, δεν αποστρέφονται να τους σφίγγουν το χέρι και να διατηρούν επαφές μαζί τους. Μιλούν πολύ για τη βία και λίγο για την ηθική· και το φυσικό αποτέλεσμα ήταν πως όταν μετήλθαν βίαιων πράξεων με περισσή ιταμότητα, δεν συνάντησαν ούτε φυσική αντίσταση, ούτε ηθική καταδίκη.» (…)

«Αν, προκειμένου να νικήσουμε, θα έπρεπε να στήσουμε κρεμάλες στις πλατείες, θα προτιμούσα να χάσουμε»

Ερρίκο Μαλατέστα

Προχθές, κατά τη διάρκεια μιας μεγάλης διαδήλωσης ενάντια στα νέα οικονομικά μέτρα της κυβέρνησης, μερικοί διαδηλωτές έκαψαν τρεις εργαζόμενους σε μια τράπεζα. Απείλησαν να κάψουν και όσους βρίσκονταν μέσα στο (κλειστό λόγω της απεργίας) βιβλιοπωλείο Ιανός περιλούζοντας τρεις απ’ αυτούς με βενζίνη. Δε θέλουμε να σταθούμε πολύ στις ευθύνες των άλλων, όπως επιτάσσει η κυριαρχούσα ανευθυνότητα που φτάνει μέχρι τα όρια της συνέργειας στη δολοφονία αυτών των ανθρώπων. Εμείς προτιμάμε να σταθούμε στις δικές μας ευθύνες. Γιατί πρώτα διαπιστώνουμε μια ασυμμετρία ανάμεσα στις αντιδράσεις για τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου το Δεκέμβρη του 2008 και στις αντιδράσεις για τη δολοφονία των τριών υπαλλήλων της Marfin από τους αναρχικούς. Γι’ αυτούς τους τρεις δε θα γίνουν πιθανότατα διαδηλώσεις, δε θα καεί η Αθήνα, δε θα φωνάξουμε «αναρχικοί, γουρούνια, δολοφόνοι». Γι’ αυτό το γεγονός είμαστε βέβαιοι από τη στιγμή που το απόγευμα της Τετάρτης, το συγκεντρωμένο πλήθος των διαδηλωτών στη Σταδίου προτίμησε να πιστέψει πως δεν υπάρχουν νεκροί και πρόκειται για προπαγάνδα του «Κράτους» και να φωνάξει «αλήτες, ρουφιάνοι, δημοσιογράφοι» ενώ δεν τόλμησε και ούτε θα τολμήσει ποτέ να φωνάξει «αλήτες, δολοφόνοι, αναρχικοί». Κι αυτό γιατί ο κόσμος είναι χωρισμένος σε μανιχαϊκά ιδεολογικά στρατόπεδα. Η βία της μιας μεριάς είναι ηθικά απονομιμοποιημένη ενώ η βία της άλλης είναι νόμιμη «αντιβία» καθαγιασμένη από τον ιερό αγώνα ενάντια στο κράτος και στον καπιταλισμό και από την κατοχή της απόλυτης Αλήθειας.

Ας διευκρινίσουμε, πως όλα τα παραπάνω συνθήματα είναι απαράδεκτα επειδή βασίζονται στη λογική της συλλογικής ευθύνης που βρίσκεται στον πυρήνα της μανιχαϊκής ιδεολογίας. Δεν είναι όλοι οι δημοσιογράφοι ρουφιάνοι, δεν είναι όλοι οι αναρχικοί και οι αστυνομικοί δολοφόνοι. Αλλά ας εξετάσουμε πόσο λίγο δολοφόνοι είμαστε όλοι μας.

Όσοι από μας ανεβαίναμε τη Σταδίου γύρω στις 2, είδαμε αυτό το κτίριο να φλέγεται και τους ανθρώπους απεγνωσμένους στα μπαλκόνια. Μερικοί δίπλα μας είπαν «καλά να πάθουν, αφού δούλευαν σε μέρα απεργίας», άλλοι τους κορόιδευαν, άλλοι έβγαζαν φωτογραφίες με τα κινητά τους, κάποιος έπαιρνε τηλέφωνο την πυροσβεστική. Οι περισσότεροι ήμασταν απαθείς, απλά κοιτούσαμε πιστεύοντας πιθανόν ότι τους χρειαζόταν ένα μάθημα και πως τελικά ένας από μηχανής θεός –και όχι εμείς- θα τους σώσει. Μερικά λεπτά αργότερα, κοιτάζοντας πίσω διαπιστώναμε ότι η φωτιά είχε επεκταθεί και πως οι άνθρωποι δύσκολα θα γλίτωναν. Λίγο παραπάνω, Βουκουρεστίου και Πανεπιστημίου, ένας εξαγριωμένος νεαρός απαγόρευε στην κρατική εξουσία, δηλαδή στην Πυροσβεστική, να περάσει στο άβατο της Πανεπιστημίου για να προσεγγίσει –πιθανότατα- το σημείο.

Όλο αυτό ήταν το χρονικό μερικών προαναγγελθέντων θανάτων, η συνέχεια του Δεκέμβρη του 2008, όπου μια αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Opel, στο ισόγειο μιας πολυκατοικίας στην Αλεξάνδρας, είχε πυρποληθεί και οι ένοικοι της πολυκατοικίας φώναζαν έντρομοι από τα μπαλκόνια να κάνει κάποιος κάτι. Κανένας δεν έκανε τίποτα όμως. Κανένας από όσους συμμετέχουμε στις διαδηλώσεις δεν ανέλαβε το βάρος να διαχωρίσει τη θέση του με αυστηρότητα, όλοι πορευόμαστε μαζί με αυτούς τους μικρούς ναζί γιατί θεωρούμε ότι βρισκόμαστε στο ίδιο στρατόπεδο, πως είναι «παραστρατημένοι σύντροφοι», πως δεν πρέπει «να κάνουμε δήλωση νομιμοφροσύνης στο κράτος», πως «το κράτος είναι ο μόνος τρομοκράτης», πως οι ρίζες του Κακού βρίσκονται αλλού, πως «φταίει ο Βγενόπουλος που δεν είχε βάλει ρολά» και άλλες μπούρδες που κρύβουν κάτω από το χαλί τις δικές μας ευθύνες.

Κανένας και καμία δεν αναρωτήθηκε ποτέ πόση ευθύνη έχει η βία των «εξεγερμένων» για το θάνατο του Αλέξη Γρηγορόπουλου και του Μιχάλη Καλτεζά. Κανένας και καμία δεν αναρωτήθηκε αν τα παιδιά αυτά θα ζούσαν αν οι ίδιοι δεν είχαν επιλέξει τη στρατηγική της βίας. Κανένας και καμία δεν αναρωτήθηκε αν η στρατηγική της έντασης δημιουργεί Κορκονείς και Μελίστες. Κανένας και καμία δεν αναρωτήθηκε αν αυτή η στείρα λογική της αντιπαράθεσης μπορεί και θέλει πραγματικά να αλλάξει την κοινωνία και να την κάνει ανθρωπινότερη. Κανένας και καμία δεν αναρωτήθηκε αν το δίπολο «αναρχικός» και «μπάτσος» πάει μαζί, όπως μαζί πάει και το γενικότερο δίπολο που τους οπλίζει τα χέρια και τους «στέλνει» στην αρένα εξ ονόματός μας, το δίπολο της «αθώας κοινωνίας» που πολεμά το «διεφθαρμένο κράτος».

Τώρα, για όσους από εμάς αισθανόμαστε ακόμα άνθρωποι, η διαχωριστική γραμμή έχει χαραχτεί, δυστυχώς με αίμα, από τα γεγονότα τα ίδια, και χαράχτηκε έξω από αυτά τα δίπολα. Πρέπει απλά αλλά επιτακτικά να μπορέσουμε να την διακρίνουμε: χρειάζεται να αποφασίσουμε αν είμαστε με τη βία ή αν είμαστε εναντίον της. Αν το πρόβλημά μας είναι να «καεί το μπουρδέλο η βουλή» ή αν θέλουμε να φτιάξουμε μια κοινωνία που κανένας δε θα καίγεται ζωντανός. Αν θέλουμε να κρεμάσουμε τους βουλευτές και να κάψουμε τις τράπεζες ή να φτιάξουμε έναν κόσμο χωρίς κρεμάλες. Πρέπει, για να σταματήσουμε να θρηνούμε θύματα, να σταματήσουμε να τροφοδοτούμε με παρακλήσεις μίσους και οργής την ατμόσφαιρα, πρέπει να αποφασίσουμε αν θα έρθουμε σε ρήξη με το κομμάτι αυτό του εαυτού μας που ζητάει αίμα, φωτιές, κρεμάλες, και που όταν τα καταφέρνει στέκει αμήχανα και καταδικάζει υποκριτικά τη βία. Πρέπει να βρούμε το θάρρος (κυρίως απέναντι στους εαυτούς μας) και να τολμήσουμε να διαδηλώσουμε ενάντια στην αριστερή και την αναρχική τρομοκρατία, στη μνήμη όλων των θυμάτων της. Γιατί, ναι, πρόκειται για τρομοκρατία. Πρόκειται για πτώματα, για αίμα και πόνο. Πτώματα που δεν πάψαμε να ζητάμε, τραυλίζοντας ύμνους οργής, δημιουργώντας αντίπαλα στρατόπεδα εκεί που θα έπρεπε να υπάρχουν απλά άνθρωποι, δίνοντας δικαιολογίες στο ακρο-αριστερό και αναρχικό φασισταριό να δολοφονεί. Πρέπει να διαδηλώσουμε ενάντια σε αυτήν την τρομοκρατία για να καταλάβουν κάποιοι ότι δεν δεχόμαστε να δικαιολογούν τις μακάβριες πρακτικές τους στο όνομά μας, ότι ονειρευόμαστε έναν κόσμο διαφορετικό, όχι απλά από αυτόν που υπάρχει, αλλά και διαφορετικό από αυτούς τους ίδιους. Υπάρχει και άλλη τρομοκρατία; Υπάρχει. Υπάρχουν τα τουμπανιασμένα πτώματα των μεταναστών στο Αιγαίο. Υπάρχει όμως και το ακρωτηριασμένο σώμα του Χαμίντ Νατζαφί.

Γιάννης Κορομηλάς,

Κώστας Μπακόπουλος,
Θανάσης Πολλάτος,
Παναγιώτης Σιαβελής
(μέλη της ομάδας Αυτονομία ή Βαρβαρότητα)

Για ένα βαζάκι μαρμελάδα...

2010-04-26T13:15:00.003+03:00

του ΑΝΔΡΕΑ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗ

ΤΟ ισχυρότερο όπλο του καπιταλισμού για να συντρίψει τον υπαρκτό (ή ανύπαρκτο) σοσιαλισμό ήταν ο καταναλωτισμός.

Εκείνο το άτιμο το μπλουτζίν... Τα ελαστικά καλσόν... Με τα οποία ο δυτικός τουρίστας μπορούσε να αγοράσει ερωτική συντροφιά. Να εξαγοράσει συνειδήσεις.

Η ΑΦΘΟΝΙΑ των αγαθών στα σουπερμάρκετ και τα πολυκαταστήματα, η δυνατότητα που σου πρόσφερε να μπεις και ν' αγοράσεις• αυτό ήταν και είναι το ισχυρότερο όπλο του καπιταλισμού. Η ελπίδα πως αν σπουδάσεις, εκπαιδευτείς, ρισκάρεις, θα 'χεις ευκαιρίες• θα 'ναι ανοιχτοί για σένα οι ορίζοντες. Ότι σ' αυτό το ελεύθερο ανταγωνιστικό περιβάλλον μπορεί να μην καταφέρεις ποτέ να γίνεις πολύ πλούσιος, ωστόσο είχες την (ψευδ)αίσθηση πως ένα μερίδιο σού αναλογεί απ' την ανάπτυξη και απ' τον πλούτο που θα παραχθεί.

ΕΝΩ στην ανατολική Ευρώπη στεκόσουν στην ουρά για να πάρεις με το δελτίο ένα κομμάτι ψωμί, στη δυτική έμπαινες στο σουπερμάρκετ και μπορούσες ν' αγοράσεις «του πουλιού το γάλα». Νίκησε ο καπιταλισμός γιατί έφτιαξε πιο δυναμική οικονομία, προόδευσε στην εκπαίδευση και στην τεχνολογία. Και κυρίως νίκησε γιατί έχτισε την καταναλωτική κοινωνία. Και την ονόμασε: «ελευθερία»...

ΟΙ άνθρωποι αποδέχονταν τις ανισότητες και τις αδικίες όσο το οικονομικό σύστημα τους εξασφάλιζε καλύτερα σπίτια, καινούργια αυτοκίνητα, ταξίδια, σχολεία για τα παιδιά... Αυτή ήταν η βασική ιδέα: ότι απ' τον ελεύθερο ανταγωνισμό όλοι, λίγο ή πολύ, θα έβγαιναν ωφελημένοι.

Η ανάπτυξη δημιούργησε νέες θέσεις εργασίας, ενίσχυσε τα εισοδήματα και τις προσδοκίες των μικρομεσαίων κοινωνικών στρωμάτων και ο φτηνός τραπεζικός δανεισμός μεγάλωσε την αγοραστική τους δύναμη. Καινούργιο σπίτι, εξοχικό, αλλαγή αυτοκινήτου, σόπινγκ θέραπι... Μέχρι που ήρθε η ύφεση και η χρηματοπιστωτική κρίση και ο ένας χρωστάει στον άλλον κι αν πέσει κάποιος παρασύρει και πέφτουν μαζί του κι άλλοι...

Ο ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ νίκησε γιατί υποσχέθηκε καλύτερη ζωή και ευημερία. Τις τελευταίες δεκαετίες τα κατάφερε φτιάχνοντας μια σαλταρισμένη καταναλωτική μεσαία τάξη με νέες τεχνητές όλο και αυξανόμενες ανάγκες.

ΤΩΡΑ ο καπιταλισμός έρχεται αντιμέτωπος μ' αυτούς που σαλτάρισε, αλλά και με τον ίδιο του τον εαυτό. Δεν έχει άλλο τρόπο επιβίωσης από το να μπει σε τροχιά ανάπτυξης και να ξαναπάρει μπροστά η καταναλωτική του μηχανή. Με δάνειο φτηνό, να πουλάς το παλιό και ν' αγοράζεις το καινούργιο μοντέλο, αυτοκινήτου, οτιδήποτε. Οταν σε πιάνει άγχος, ανία και πλήξη, να 'χεις λεφτά, κάρτες, να πας για σόπινγκ θέραπι. Ν' αγοράζεις κι άλλα μπλουζάκια για να μη φοράς τα περσινά που έφυγαν απ'τη μόδα...

ΑΝ οι νοικοκυρές του σουπερμάρκετ στέκονται μπροστά στα βαζάκια με τις μαρμελάδες, κοιτάζουν με λαχτάρα και δεν αγοράζουν, ο καπιταλισμός θα 'χει πρόβλημα. Δεν ξέρω τι ακριβώς θα συμβεί, πάντως ο Πρετεντέρης δεν θα 'ναι σε θέση να το αναλύσει...

ΥΓ. Κι όπως είπε ο Βραζιλιάνος ογκολόγος και συγγραφέας Drauzio Varella: «Στις μέρες μας δαπανώνται πέντε φορές περισσότερα χρήματα για την ανδρική ανικανότητα και την προσθετική στήθους στις γυναίκες σε σχέση με αυτά που δαπανώνται για τη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ. Ως εκ τούτου σε λίγα χρόνια θα 'χουμε ηλικιωμένους με τέλεια στύση και ηλικιωμένες με μεγάλα βυζιά που κανείς όμως δεν θα θυμάται σε τι χρησιμεύουν»...

http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=17/04/2010&id=152422

Η σιωπή στην Αμαρυνθο σπάει από τις κραυγές των γυναικών

2010-04-20T00:14:00.005+03:00

Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά, το Τριμελές Δικαστήριο Ανηλίκων Χαλκίδας έκρινε παμψηφεί αθώους τους τέσσερις κατηγορούμενους για το βιασμό της 15χρονης μαθήτριας το 2006, στο λύκειο της Αμαρύνθου, στην Εύβοια, την περίοδο των μαθητικών καταλήψεων. Όπως αποφάσισε το δικαστήριο οι κατηγορούμενοι «ασέλγησαν μεν εις βάρος της κοπέλας, ωστόσο αυτό έγινε με τη θέληση της παθούσης». Η απόφαση του δικαστηρίου προκάλεσε την κατάρρευση της 19χρονης, πλέον, εντός του δικαστηρίου αλλά και την άμεση αντίδραση γυναικείων οργανώσεων.

Μάλιστα, η 19χρονη θα πρέπει τώρα να αντιμετωπίσει και πάλι τους κατοίκους της Αμαρύνθου, καθώς εναντίον της εκκρεμούν μηνύσεις για ψευδορκία, ψευδή ανωμοτί κατάθεση, ψευδή καταμήνυση, παραπλάνηση σε ψευδορκία και συκοφαντική δυσφήμηση εναντίον των τεσσάρων πρώην συμμαθητών της.

Το ιστορικό...

Το 2006, η Αμάρυνθος, μία κωμόπολη της Εύβοιας, έστρεψε το ενδιαφέρον της κοινής πάνω της όταν μία 15χρονη μαθήτρια από τη Βουλγαρία, συνοδευόμενη από τη μητέρα της, προσείλθε στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής και κατήγγειλε το βιασμό της από τέσσερις συμμαθητές της.

Στην κατάθεσή της ανέφερε: «Ήμουν στην αίθουσα με τον Τ. Μου ζήτησε ομαδικό σεξ. Πήγα να φύγω από την αίθουσα και τότε μπήκαν και οι άλλοι κατηγορούμενοι. Ο Τ. με άρπαξε από το χέρι και με κόλλησε στον τοίχο. Ορμήσανε όλοι πάνω μου, με χάιδευαν σε όλο μου το σώμα. Εγώ προσπαθούσα να αντιδράσω. Με χτυπούσαν με σφαλιάρες. Κατόρθωσα και έφυγα κλαίγοντας. Πήγα στις τουαλέτες για να μείνω μόνη μου. Μετά από λίγο, με ακολούθησαν στην τουαλέτα. Ο Τ. με είδε να κλαίω γονατιστή και έπεσε πάνω μου γυμνός. Με πίεσε και εγώ υπέκυψα. Ήμουν πια σαν νεκρή. Στη συνέχεια, μπήκαν μέσα στην τουαλέτα και οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι. Με ανέβασαν στο νιπτήρα. Μου κράτησαν τα χέρια και τα πόδια και ο Κ. με βίασε μέχρι που εκσπερμάτωσε. Όλοι μαζί χοροπηδούσαν σαν νικητές», είχε δηλώσει στην κατάθεσή της».

Το περιστατικό βιντεοσκοπούσαν με το κινητό τους τρεις μαθήτριες, ωστόσο τα βίντεο «χάθηκε» από τα κινητά των κοριτσιών και δεν έφτασε ποτέ ως στοιχείο στην υπόθεση. Σημειώνεται ότι οι δύο κοπέλες ήταν κατηγορούμενες για συνέργεια.

Η τοπική κοινωνία στράφηκε κατά της μαθήτριας, καταγγέλλοντας την για «ψευδομαρτυρία». Μερικά αποσπάσματα του ρεπορτάζ της Δήμητρας Κρουσταλλης για την εφημερίδα το Βήμα, το 2006, δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε το γεγονός η τοπική κοινωνία και οι μαθητές του λυκείου της περιοχής.

«Τους έθιγε συνέχεια τον ανδρισμό τους. Τι θέλατε να κάνουν τα παιδιά;» λέει ένας νεαρός από τη στενή παρέα των τεσσάρων. «Τι σημαίνει τους έθιγε τον ανδρισμό τους;» ρωτώ (δημοσιογράφος Δ. Κρουσταλλη). «Να, τους έλεγε ότι δεν ξέρουν τίποτα από σεξ, τους προκαλούσε» [...] «Αν σταματήσετε εσείς οι δημοσιογράφοι, τα παιδιά θα γυρίσουν στο σχολείο τους. Κι αν έγινε βιασμός, δεν πειράζει. Μικρά είναι, θα ξεχάσουν» λέει ένας 65χρονος έμπορος στον παραλιακό δρόμο του χωριού.

«Τι περιμένατε να κάνει η κόρη με το ποιον της μητέρας! Από ό,τι γονείς βγεις τέτοιος θα γίνεις!» δηλώνει κατηγορηματικά μια κοπέλα και όλοι γύρω - αγόρια και κορίτσια - συμφωνούν και υπερθεματίζουν. «Ακουσα ότι η μάνα δούλευε σε μπαρ στην Ερέτρια. Και εγώ τώρα το έμαθα...» μου ψιθυρίζει εμπιστευτικά ένας γεροδεμένος νεαρός με ύφος Πουαρό. «Ο πατέρας της στη Βουλγαρία είναι τζογαδόρος, πίνει, και τον κυνηγάει η μισή Ιντερπόλ. «Για τα αγόρια και τους γονείς τους δεν ισχύει το ίδιο;» επιμένω. «Ααα... Εσείς δεν καταλαβαίνετε τίποτα! Τα αγόρια είναι πολύ καλά παιδιά, φοβερά άτομα, από τις καλύτερες οικογένειες. Καμία σύγκριση. Βρεθήκανε μπλεγμένοι χωρίς να το καταλάβουν» συμπληρώνει ένας ακόμη μάρτυρας υπεράσπισης.

Σημειώνεται ότι οι τέσσερις κατηγορούμενοι προέρχονται από γνωστές οικογένειες του χωριού. Εκτός από τον γιο των καθηγητών, υπάρχει ένας γιος αστυνομικού και δύο γιοι εργατών.

Οι δύο γυναίκες, μητέρα και κόρη, έφυγαν για πάντα από την Αμάρυνθο και την Εύβοια, και κατέβηκαν στην Αθήνα, όπου η μαθήτρια ολοκλήρωσε το Λύκειο σε ιδιωτικό σχολείο.

«Το Δικαστήριο δεν βρήκε την αλήθεια»

Η δικαστική απόφαση προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση πλήθους οργανώσεων. Στην επιστολή, την οποία υπογράφουν οι οργανώσεις Παγκόσμια Πορεία Γυναικών, Φεμινιστικό Κέντρο Αθήνας, Κέντρο Έρευνας και Δράσης για την Ειρήνη, Κίνηση Δημοκρατικών Γυναικών, Γυναικεία Ομάδα Αυτοάμυνας, Δίκτυο Γυναικών Ευρώπης, Πολιτικός Σύνδεσμος Γυναικών, Ομάδα Γυναικών ΟΚΔΕ-Σπάρτακος, Ομάδα φύλου Νεολαίας ΣΥΝ, Δίκτυο Γυναικών ΣΥΡΙΖΑ, Τομέας Γυναικών ΠΑΣΟΚ, Θεματική Ομάδα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Οικολόγων Πρασίνων, αναφέρεται :

«Oργή και θλίψη μας προκάλεσε η αθωωτική απόφαση του δικαστηρίου για την υπόθεση της Αμαρύνθου. Ήταν τον Οκτώβριο του 2006, που η ανήλικη αλλοδαπή μαθήτρια είχε καταγγείλει τον ομαδικό βιασμό της από 4 συμμαθητές της, ενώ 3 συμμαθήτριες βιντεοσκοπούσαν το «κατόρθωμά» τους.

Τρεισήμισυ χρόνια αργότερα, η υπόθεση αναβίωσε στο δικαστήριο, αλλά για εμάς είναι φανερό ότι δεν έγινε δυνατόν να βγεί στο φως η αλήθεια. Κατά τη διαδικασία κατέθεσαν περίπου 40 μάρτυρες υπέρ των κατηγορουμένων, μεταξύ των οποίων και εκπαιδευτικοί, ενώ από την πλευρά της καταγγέλλουσας δεν υπήρξε κανείς και καμία μάρτυρας, εκτός βέβαια της μητέρας της. Και μάλιστα, το δικαστήριο δεν δέχθηκε καν να υποβληθεί το πόρισμα της εξέτασης της καταγγέλλουσας από εγκεκριμένη κλινική ψυχολογίας διαπιστευμένη με διεθνή στάνταρ. Οι ίδιοι οι κατηγορούμενοι και κατηγορούμενες, ανέφεραν σημεία και τέρατα εναντίον της, σε βαθμό πραγματικού βασανιστηρίου (που το δικαστήριο δεν απέτρεψε) ενώ μέσα στην αίθουσα κυριαρχούσαν συνθήκες κατατρομοκράτησης, ώστε να μην τολμήσει κανένας και καμία να προσέλθει ως μάρτυρας για να καταθέσει αντικρούοντας τις αδιανόητες κατηγορίες.

Τις προηγούμενες από τη δίκη ημέρες, κάποιες και κάποιοι από τους κατηγορούμενους είχαν δώσει και συνεντεύξεις για τη δημιουργία κατάλληλου κλίματος, ενώ είχαν φροντίσει, από την πρώτη ημέρα της καταγγελίας κιόλας, να εξαφανιστεί το βίντεο.

Στη σύγχρονη ξενοφοβική και ρατσιστική Ελλάδα είναι προφανές ότι κυριάρχησε το κλίμα να «προστατεύσουμε τα δικά μας παιδιά έναντι της ξένης».

Στη σύγχρονη σεξιστική Ελλάδα εξακολουθεί να κυριαρχεί η άποψη ότι το θύμα του βιασμού «τα ήθελε», ότι ο βιασμός δεν είναι ξένος προς τη «γυναικεία φύση», και υπάρχουν δυστυχώς πολλές σχετικές αποδείξεις και από άλλες καταγγελίες βιασμών που εκδικάζονται δικαστήρια. Η μικρή μαθήτρια από τη Βουλγαρία τιμωρείται για το πολλαπλό έγκλημά της: 1) είναι φτωχή (είναι γνωστό ότι ήταν εργαζόμενη και παράλληλα αριστούχα μαθήτρια) 2) είναι ξένη και 3) είναι γυναίκα. Την καθορίζει, δηλαδή, «διαφορετικότητα» τάξης φυλής και φύλου, και παρ’ όλα αυτά τολμά να καταγγείλει ότι έπεσε θύμα βιασμού. Το ότι το θύμα κατέληξε αιμόφυρτο στο νοσοκομείο δεν φαίνεται να αξιολογείται από τους κρίνοντες και να αίρει κάθε ένοια «συναίνεσής» της στην «ασέλγεια» που διαπράχθηκε σε βάρος της.

Υπενθυμίζουμε ότι, 11 γυναικείες συλλογικότητες είχαν οργανώσει διαδήλωση στην Αμάρυνθο στις 4-11-2006, στην οποία είχαν συμμετάσχει εκατοντάδες γυναίκες και είχε πάρει μεγάλη δημοσιότητα. Δυστυχώς, επιβεβαιώθηκε το χειρότερο σενάριο, όπως αναφερόταν και στην τότε ανακοίνωση: «Επειδή δεν ξεχνούμε ότι ο βιασμός μπορεί να συμβεί σε κάθε γυναίκα, νέα ή μεσήλικα ή ακόμα υπερήλικα, το πρωί ή το βράδυ, σε πολυσύχναστες ή ερημικές περιοχές, συχνότερα μέσα στο ίδιο της το σπίτι. Η εποχή που, όταν η γυναίκα που έπεφτε θύμα βιασμού έπρεπε να δικαστεί και να καταδικαστεί από την κοινωνία και καμιά φορά και από τα δικαστήρια σαν να ήταν η ίδια ένοχη, πρέπει να πάψει να αναβιώνει, πρέπει να μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας».

Επίσης υπενθυμίζουμε ότι υπήρξε ευρύτατη συμπαράσταση από πολύ περισσότερους φορείς, καθώς και από θεσμικά πρόσωπα. Η επιτροπή αλληλεγγύης που είχε σχηματισθεί τότε, φρόντισε για κάλυψη των πολύπλευρων αναγκών που δημιούργησε η δίωξη και ο εξοβελισμός της νεαρής μαθήτριας και της μητέρας της, για κατοικία, δουλειά και σχολείο.

Σήμερα, μετά τρεισήμισυ χρόνια, οι καθηγητές και ο διευθυντής γνωστού ιδιωτικού σχολείου το οποίο της έδωσε υποτροφία και απ’ όπου αποφοίτησε, διαβεβαιώνουν τόσο για τις επιδόσεις της όσο και για το άμεμπτο ήθος της σε όλη τη διάρκεια της φοίτησής της.

Πιστεύουμε ότι η αντιμετώπιση της υπόθεσης Αμαρύνθου εντάσσεται στο κλίμα συγκάλυψης της βίας κατά των γυναικών και της κατίσχυσης της οικογενειακής ή κοινωνικής (στην προκειμένη περίπτωση) «συνοχής» έναντι του δικαιώματος των γυναικών για αυτονομία του σώματος και σεβασμό της αξιοπρέπειας, και αναβιώνει επικυρώνοντας το πατριαρχικό δικαίωμα για τον έλεγχο του σώματος των γυναικών.

Επαναβεβαιώνουμε σήμερα την αλληλεγγύη μας προς την νεαρή, ενήλικη πλέον, παθούσα και καταγγέλλουσα, και ζητούμε την αποδοχή του αιτήματός της για έφεση της εκδοθείσας απόφασης».

Υπενθυμίζεται ότι η υπόθεση της 15χρονης είχε προκαλέσει την κινητοποίηση του πολιτικού κόσμου, με χορήγηση υποτροφίας, αλλά και του τότε αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου. Στην Αμάρυνθο είχε οργανωθεί και πορεία διαμαρτυρίας, η οποία δέχτηκε επίθεση από κατοίκους του χωριού. Μάλιστα από την επίθεση τραυματίστηκαν και κάποιοι διαδηλωτές.

http://tvxs.gr/news/%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1/%CE%B7-%CF%83%CE%B9%CF%89%CF%80%CE%AE-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1%CE%BC%CE%AC%CF%81%CF%85%CE%BD%CE%B8%CE%BF-%CF%83%CF%80%CE%AC%CE%B5%CE%B9-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%B9%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%85%CE%B3%CE%AD%CF%82-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B3%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%B9%CE%BA%CF%8E%CE%BD

Για το Μάριο Ζέρβα

2010-04-15T11:00:00.007+03:00

Στις 11 Μαρτίου 2010 ο 28χρονος Μάριος Ζέρβας συνελήφθη στο κέντρο της Αθήνας κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης της γενικής απεργίας της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ ενάντια στα κυβερνητικά μέτρα. Έκτοτε βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα κατηγορητήριο που προέκυψε από αστυνομικές μαρτυρίες και τον περίφημο κουκουλονόμο. Εδώ και 5 βδομάδες είναι προφυλακισμένος στον Κορυδαλλό, περιμένοντας την ικανοποίηση του αιτήματος αποφυλάκισής του.

Η υπόθεση μοιάζει γραφική και τραγελαφική και μόνο που την περιγράφει κανείς. Μια αναίτια σύλληψη. Ένα κατηγορητήριο στηρηγμένο μόνο σε καταθέσεις -στο γνωστό μοτίβο- αστυνομικών, χωρίς κανένα άλλο επιβαρυντικό στοιχείο. Μια προφυλάκιση απροκάλυπτα σκανδαλώδης, υποβασταζόμενη από έναν ηθικά και πολιτικά άθλιο νόμο, που συνεχίζει να ζει και να βασιλεύει. Όλα τα στοιχεία, όλες οι μαρτυρίες, όλες οι φωτογραφίες συνηγορούν στο ότι η μόνη «εγκληματική» πράξη του Μάριου ήταν η συμμετοχή του στην πορεία. Τα ευρήματα μέσα στην τσάντα του (ένα μπουρνούζι, ένα ζευγάρι παπούτσια κι ένα σαμπουάν) δίνουν τον απαραίτητο κωμικοτραγικό τόνο στη συμπεριφορά των αστυνομικών και των δικαστικών λειτουργών καθώς και στην ανοχή μας απέναντί τους.

Το περιστατικό έρχεται να προστεθεί σε μια πληθώρα άλλων παρόμοιων (π.χ. οι περιπτώσεις του Τσάπμαν στη Θεσαλονίκη το 2003, της ζαρτινιέρας που “χτύπησε τον” Κύπριο φοιτητή, του Θ. Ηλιόπουλου το Δεκέμβρη του 2008, του φοιτητή με τις πυτζάμες, αυτού με τα πράσινα παπούτσια κ.λπ.). Είναι φανερό ότι τα αστυνομικά όργανα έχουν την νοοτροπία και την τακτική της υπερεξουσίας, της μαγκιάς, της εκδίκησης και της συκοφάντησης, αν χρειαστεί. Από την άλλη, ο θεσμός της προανάκρισης, διαβρωμένος από προκαταλήψεις και πολιτικές σκοπιμότητες, πολλές φορές αυτο-γελοιοποιείται και αυτο-ακυρώνεται. Η αδικία της ταλαιπωρίας και του βασανισμού νέων ανθρώπων, οι οποίοι μάλιστα ενδιαφέρονται και συμμετέχουν στα κοινά, δε φτάνει για να διαμαρτυρηθούμε και να απαιτήσουμε τα αυτονοήτα;

ΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΗ ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΖΕΡΒΑ
ΑΜΕΣΗ ΠΡΟΦΥΛΑΚΙΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΟΥΚΟΥΛΟΝΟΜΟΥ

Εγκώμιο της μεταμόρφωσης

2010-04-13T18:18:00.008+03:00

Έντγκαρ Μορέν

Όταν ένα σύστημα είναι ανίκανο να θεραπεύσει τα ζωτικά του προβλήματα φθείρεται, διαλύεται ή καταφέρνει να δημιουργήσει ένα μετα-σύστημα που μπορεί να θεραπεύσει τα προβλήματά του: μεταμορφώνεται. Το σύστημα Γη είναι ανίκανο να οργανωθεί για να θεραπεύσει τα ζωτικά του προβλήματα: οι πυρηνικοί κίνδυνοι γίνονται πιο σοβαροί με τη διασπορά και με την πιθανή κατοχή ατομικών όπλων από ιδιώτες· η βιόσφαιρα υποβαθμίζεται· η παγκόσμια οικονομία είναι ανεξέλεγκτη· η πείνα επανεμφανίζεται· οι εθνο-πολιτικο-θρησκευτικές συγκρούσεις τείνουν να μετατραπούν σε πολιτισμικούς πολέμους.

Η διεύρυνση και η επιτάχυνση όλων αυτών των διαδικασιών μπορεί να εκληφθεί ως η αποχαλίνωση μιας τρομερής αρνητικής ανατροφοδότησης, ως η διαδικασία με την οποία φθείρεται ανεπανόρθωτα ένα σύστημα.

Το πιθανό είναι η φθορά. Το απίθανο αλλά δυνατό είναι η μεταμόρφωση. Τι είναι, όμως, η μεταμόρφωση; Συναντάμε αμέτρητα παραδείγματά της στο ζωικό βασίλειο. Η κάμπια που κλείνεται σε μια χρυσαλλίδα αρχίζει μια διαδικασία ταυτόχρονης αυτοκαταστροφής και αυτο-ανακατασκευής, σύμφωνα με την οργάνωση και τη μορφή της πεταλούδας· είναι διαφορετική από την κάμπια, παραμένοντας όμως η ίδια. Η γέννηση της ζωής μπορεί πιθανόν να εκληφθεί σαν τη μεταμόρφωση μιας φυσικο-χημικής οργάνωσης, που όταν φτάνει σε ένα σημείο κορεσμού, δημιουργεί τη ζώσα μετα-οργάνωση· αυτή περιλαμβάνοντας τα ίδια φυσικο-χημικά συστατικά, παράγει νέες ποιότητες.

Η δημιουργία των ιστορικών κοινωνιών στη Μέση Ανατολή, στην Ινδία, στην Κίνα, στο Μεξικό, στο Περού συνιστά μια μεταμόρφωση που ξεκινώντας από ένα μείγμα αρχαϊκών κοινωνιών κυνηγών-συλλεκτών παρήγαγε τις πόλεις, το Κράτος, τις κοινωνικές τάξεις, την εξειδίκευση της εργασίας, τις μεγάλες θρησκείες, την αρχιτεκτονική, τις τέχνες, τη λογοτεχνία, τη φιλοσοφία. Παρήγαγε όμως και δεινά: τον πόλεμο, τη δουλεία. Από τον 20ό αιώνα τίθεται το πρόβλημα της μεταμόρφωσης των ιστορικών κοινωνιών σε μια κοινωνία-κόσμο νέου τύπου, που θα περιλαμβάνει τα έθνη-κράτη χωρίς να τα καταργεί. Γιατί η συνέχιση της ιστορίας, δηλαδή των πολέμων, από τα Κράτη που διαθέτουν όπλα απόλυτης καταστροφής, οδηγεί στην ημι-καταστροφή της ανθρωπότητας. Ενώ για τον Φουκουγιάμα, οι δημιουργικές δυνατότητες της ανθρώπινης εξέλιξης εξαντλούνται με την αντιπροσωπευτική δημοκρατία και τη φιλελεύθερη οικονομία, εμείς πρέπει να σκεφτόμαστε πως, αντιθέτως, η ιστορία είναι αυτή που εξαντλείται και όχι οι δημιουργικές ικανότητες της ανθρωπότητας.

Η ιδέα της μεταμόρφωσης, πιο πλούσια από την ιδέα της επανάστασης, διατηρεί τη μεταμορφωτική της ριζοσπαστικότητα αλλά τη συνδέει με τη διατήρηση (της ζωής, της πολιτισμικής κληρονομιάς). Για να πάμε προς τη μεταμόρφωση όμως, πώς να αλλάξουμε ρότα; Ακόμα κι αν μας φαίνεται πιθανό να διορθώσουμε μερικά στραβά, είναι απίθανο να σταματήσουμε το τεχνο-επιστημονικο-οικονομικο-εκπολιτιστικό κύμα που οδηγεί τον πλανήτη στην καταστροφή. Κι όμως, η ανθρώπινη Ιστορία άλλαξε πολλές φορές ρότα. Όλα ξεκινούν πάντοτε από ένα νεωτερισμό, ένα νέο μήνυμα που ξεφεύγει από το καθιερωμένο, που είναι περιθωριακό, απλό, συχνά αόρατο στους συγχρόνους του. Έτσι ξεκίνησαν οι μεγάλες θρησκείες: ο βουδισμός, ο χριστιανισμός, ο μουσουλμανισμός. Ο καπιταλισμός αναπτύχθηκε ως παράσιτο των φεουδαλικών κοινωνιών για να ξεπεταχτεί τελικά και, με τη βοήθεια των βασιλείων, να τις διαλύσει.

Η νεωτερική επιστήμη δημιουργήθηκε ξεκινώντας από κάποια καινοτόμα και διασκορπισμένα πνεύματα, το Γαλιλαίο, το Μπέικον, το Ντεκάρτ· και έπειτα δημιούργησε τα δίκτυα και τους συλλόγους της, τρύπωσε στα πανεπιστήμια του 19^ου αιώνα, κατόπιν στον 20ό αιώνα στις οικονομίες και τα Κράτη για να γίνει ένας από τους τέσσερις ισχυρούς κινητήρες του διαστημόπλοιου Γη. Ο σοσιαλισμός γεννήθηκε από κάποια αυτοδίδακτα και περιθωριοποιημένα πνεύματα του 19^ου αιώνα για αν γίνει μια τρομερή ιστορική δύναμη στον 20ό. Σήμερα, χρειάζεται να ξανασκεφτούμε τα πάντα. Να ξαναρχίσουμε τα πάντα.

Στην πραγματικότητα όλα ξανάρχισαν, αλλά χωρίς να το γνωρίζουμε. Βρισκόμαστε στο στάδιο των απλών, αόρατων, περιθωριακών, διασκορπισμένων εκκινήσεων. Γιατί υπάρχει ήδη σε όλες τις ηπείρους ένας δημιουργικός αναβρασμός, μια πληθώρα τοπικών πρωτοβουλιών που έχουν την έννοια της οικονομικής, κοινωνικής, πολιτικής, γνωστικής, εκπαιδευτικής , ηθικής αναγέννησης ή αυτή της αλλαγής του τρόπου ζωής.

Αυτές οι πρωτοβουλίες δε γνωρίζονται μεταξύ τους, καμιά υπηρεσία δεν τις απογράφει, κανένα κόμμα δεν έχει ιδέα. Αλλά είναι το εκκολαπτήριο του μέλλοντος. Πρόκειται να τις αναγνωρίσουμε, να τις καταγράψουμε, να τις αντιπαραβάλλουμε, να τις καταχωρήσουμε και να τις συνδυάσουμε σε μια ποικιλία μεταρρυθμιστικών οδών. Είναι οι πολλαπλές οδοί που θα μπορέσουν αναπτυσσόμενες από κοινού να συνδυαστούν για να δημιουργήσουν μια νέα οδό, η οποία μπορεί να μας οδηγήσει προς την ακόμα αόρατη και ασύλληπτη μεταμόρφωση. Για να διαμορφώσουμε τις οδούς που θα συναντηθούν στην Οδό, πρέπει να απελευθερωθούμε από τις περιορισμένες εναλλακτικές στις οποίες μας εξαναγκάζει ο κόσμος της ηγεμονικής σκέψης και γνώσης. Έτσι, χρειάζεται να παγκοσμιοποιούμε και να απο-παγκοσμιοποιούμε ταυτόχρονα, να αναπτύσσουμε και να απο-αναπτύσσουμε, να ανοιγόμαστε και να κλεινόμαστε.

Ο προσανατολισμός «παγκοσμιοποίηση/απο-παγκοσμιοποίηση» σημαίνει πως αν χρειάζεται να πολλαπλασιάσουμε τις διαδικασίες πολιτισμικής επικοινωνίας και πλανητικοποίησης, αν χρειάζεται να εγκαθιδρύσουμε μια «Γη-πατρίδα», χρειάζεται επίσης να προωθήσουμε με απο-παγκοσμιοποιητικό τρόπο την διατροφή της εγγύτητας, τις βιοτεχνίες της εγγύτητας, το εμπόριο της εγγύτητας, την περιαστική γεωργία, τις τοπικές και περιφερειακές κοινότητες.

Ο προσανατολισμός «ανάπτυξη/απο-ανάπτυξη» σημαίνει πως χρειάζεται να αναπτύξουμε τις υπηρεσίες, την πράσινη ενέργεια, τις δημόσιες μεταφορές, την πληθυντική οικονομία που περιλαμβάνει την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία, τη χωροταξία του εξανθρωπισμού των μεγαλουπόλεων, τις αγροτικές και κτηνοτροφικές βιολογικές φάρμες· αλλά πρέπει να απο-αναπτύξουμε τις καταναλωτικές δηλητηριάσεις, τη βιομηχανοποιημένη τροφή, την παραγωγή αναλώσιμων και μη επισκευάσιμων αντικειμένων, την κυκλοφορία με το αυτοκίνητο, τις οδικές μεταφορές (προς όφελος των σιδηροδρομικών μεταφορών).

Ο προσανατολισμός «άνοιγμα/κλείσιμο» σημαίνει πως ο σκοπός δεν είναι πια κυρίως το άνοιγμα στα υλικά αγαθά, στην αποτελεσματικότητα, στην αποδοτικότητα, στο μετρήσιμο· είναι επίσης η επιστροφή του καθενός στις εσωτερικές του ανάγκες, η μεγάλη επιστροφή στην εσωτερική ζωή και στο πρωτείο της κατανόησης του άλλου, στο πρωτείο της αγάπης και της φιλίας.

Δεν αρκεί πια να καταγγέλουμε. Τώρα χρειάζεται να εκφραστούμε. Δεν αρκεί πια να επισημαίνουμε τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης. Πρέπει και να ξέρουμε πια πως να ξεκινήσουμε με το να ορίζουμε τις οδούς που θα οδηγούσαν στην Οδό. Αυτό στο οποίο θα προσπαθήσουμε να συνεισφέρουμε. Για ποιους λόγους οφείλουμε να ελπίζουμε; Μπορούμε να διατυπώσουμε πέντε αρχές της ελπίδας.

1. H ανάδυση του απίθανου. Με αυτό τον τρόπο, δύο φορές η νικηφόρα αντίσταση της μικρής Αθήνας στην τρομερή περσική δύναμη, πριν από πέντε αιώνες, παρότι ήταν πολύ απίθανη, επέτρεψε τη γέννηση της δημοκρατίας και της φιλοσοφίας. Το ίδιο αναπάντεχη ήταν και η «κατάψυξη» της γερμανικής επίθεσης μπροστά στη Μόσχα το φθινόπωρο του 1941· έπειτα, απίθανη ήταν και η νικηφόρα αντεπίθεση του Ζούκοφ που ξεκίνησε στις 5 Δεκεμβρίου και την ακολούθησε η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ που έβαλε και τις Ηνωμένες Πολιτείες στον παγκόσμιο πόλεμο.

2.Οι έμφυτες γενεσιουργές/δημιουργικές αρετές της ανθρωπότητας. Ό,τι συμβαίνει σε κάθε ενήλικο ανθρώπινο οργανισμό όπου τα βλαστοκύτταρα είναι εξοπλισμένα με πολλαπλές (πολυδύναμες) αλλά ανενεργές ικανότητες, χαρακτηριστικές των εμβρυϊκών κυττάρων, συμβαίνει και σε κάθε ανθρώπινο ον, σε κάθε ανθρώπινη κοινωνία με αναγεννητικές, γενεσιουργές, δημιουργικές αλλά εν υπνώσει ή ανεσταλμένες αρετές.

3. Οι αρετές της κρίσης. Μαζί με τις δυνάμεις της ύφεσης ή της διάλυσης ξυπνούν και οι γενεσιουργές δημιουργικές δυνάμεις, μέσα στην πλανητική κρίση της ανθρωπότητας.

4.Ο τρόπος με τον οποίο συνδυάζονται οι αρετές του κινδύνου: «Εκεί που αναπτύσσεται ο κίνδυνος, αναπτύσσεται και αυτό που μας λυτρώνει». Η έσχατη ευκαιρία είναι αξεχώριστη από τον έσχατο κίνδυνο.

5.Η πανάρχαια προσδοκία της ανθρωπότητας για την αρμονία (παράδεισος, κατόπιν ουτοπίες, ελευθεριακές/σοσιαλιστικές/κομουνιστικές ιδεολογίες, νεανικές επιθυμίες και επαναστάσεις της δεκαετίας του ’60). Αυτή η επιθυμία ξαναγεννιέται μέσα σε μια πληθώρα πρωτοβουλιών, πολλαπλών και διασκορπισμένων, που θα μπορέσουν να γεννήσουν μεταρρυθμιστικές οδούς, προορισμένες για να συναντηθούν σε μια καινούργια οδό.

Η ελπίδα είχε πεθάνει. Οι μεγαλύτερες γενιές είναι απογοητευμένες για τις διαψευσμένες τους ελπίδες. Η νέα γενιά στενοχωριέται που δεν έχει πια ένα σκοπό όπως η δική μας αντίσταση κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Αλλά ο δικός μας σκοπός έφερε μέσα του και το αντίθετό του. Όπως έλεγε ο Βασίλι Γκροσμάν του Στάλινγκραντ, η μεγαλύτερη νίκη της ανθρωπότητας ήταν ταυτοχρόνως και η πιο μεγάλη της ήττα, αφού ο σταλινικός ολοκληρωτισμός έβγαινε νικητής. Η νίκη των δημοκρατιών επανεγκαθίστατο μαζί με την αποικιοκρατία τους. Σήμερα, ο σκοπός είναι αναμφίβολα έξοχος: πρόκειται για τη σωτηρία της ανθρωπότητας.

Η αληθινή ελπίδα γνωρίζει πως δεν είναι καθόλου βέβαιη. Είναι η ελπίδα όχι για τον καλύτερο κόσμο, αλλά για έναν κόσμο καλύτερο. Η απαρχή είναι μπροστά μας, έλεγε ο Χάιντεγκερ. Και η μεταμόρφωση θα ήταν πραγματικά μια νέα αρχή.

[Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε στις 10/1/10 στη γαλλική εφημερίδα Le Monde. Μια συντομευμένη του μορφή δημοσιεύθηκε από το Θανάση Γιαλκέτση στις 11/4/10 στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία.]

μετάφραση: Θανάσης Πολλάτος

Να καταργηθούν οι παρελάσεις

2010-03-21T23:58:00.004+02:00

από το tvxs.gr

Επινοήθηκαν από το Φρειδερίκο της Πρωσίας, κορυφώθηκαν στη Γερμανία του Χίτλερ, αποτέλεσαν βασικό σύμβολο της δικτατορίας του Μεταξά και επανήλθαν δυναμικά στη χούντα του Παπαδόπουλου. Μάλιστα, ο ελληνικός τρόπος τις καθιστά συχνά αφορμή για διακρίσεις ανάμεσα σε παιδιά, βάσει των επιδόσεων, της καταγωγής ή του ύψους τους. Το TV Χωρίς Σύνορα κηρύσσει την έναρξη εκστρατείας με στόχο ΝΑ ΚΑΤΑΡΓΗΘΟΥΝ ΟΙ ΠΑΡΕΛΑΣΕΙΣ.

Ανάλογες εκδηλώσεις αποτελούν ελληνική «πρωτοτυπία» στην Ευρώπη. «Παρελάσεις στην Ευρώπη δεν υπάρχουν. Υπάρχουν στα κράτη που έχουν ένα δύσκολο παρελθόν ή ένα συμπλεγματικό «παρών», τονίζει στο tvxs.gr ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας (Πάντειο Πανεπιστήμιο), Δημήτρης Χριστόπουλος, o οποίος προσθέτει: «Κατεξοχήν, παρελάσεις βλέπουμε στην Τουρκία, για παράδειγμα, όπου υπάρχει μια λατρεία της σημαίας, και όχι απλώς αυτό αλλά κι ένας μιλιταρισμός κυρίαρχος μέσα στην ίδια την πολιτική ζωή, δηλαδή το πολίτευμα το ίδιο είναι μιλιταριστικού χαρακτήρα. Αποτελεί ζητούμενο για την Ελλάδα σήμερα η αυτοπεποίθηση ότι εν πάσει περιπτώσει είναι μια πολιτική ενότητα ιδανικών και αξιών, και αυτό που ενώνει την πολιτική κοινότητα δεν είναι ο μιλιταρισμός της και ο στρατός της αλλά η στοχοπροσήλωση σε κάποιες αξίες. Και με αυτή την έννοια είναι κρίσιμος ο συμβολισμός. ‘Τι μας ενώνει’, δηλαδή».

Οι μαθητικές παρελάσεις «έχουν την επιπρόσθετη ιδιαιτερότητα ότι αφορούν σε ανήλικα άτομα, τα οποία έχουν περιορισμένη δυνατότητα να διαπραγματευτούν να αρνηθούν τη συμμετοχή υπό το φόβο του στιγματισμού σε μια διαδικασία αυτού του στρατιωτικού τύπου αντίληψης της συνύπαρξης που είναι προβληματική, κάτι που εντοπίζουν και οι παιδοψυχολόγοι: Αποτελεί πρόβλημα στον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται η ελεύθερη προσωπικότητα του παιδιού».

Αλλά και οι στρατιωτικές παρελάσεις, έως σήμερα, κόστιζαν σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη 7 εκατ. ευρώ ετησίως. Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε ότι από εδώ και στο εξής, χάριν περικοπών, θα μετέχουν μόνο πεζοπόρα τμήματα των Ενόπλων Δυνάμεων. Αναμφισβήτητα, με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται μια οικονομική «ανάσα» για το ελληνικό Δημόσιο και μια καλύτερη «μοίρα» για τα χρήματα των φορολογούμενων. Ωστόσο, η εναντίωση απέναντι σε εκδηλώσεις που έχουν τις ρίζες τους σε καθαρά φασιστικού τύπου αντιλήψεις είναι αν μην τι άλλο και ιδεολογικά νομιμοποιημένη.

«Το επιχείρημα για την περικοπή κονδυλίων στις στρατιωτικές παρελάσεις έχει οικολογικό και δημοσιονομικό περιεχόμενο. Πέραν τούτου υπάρχει κι ένα επιχείρημα εντελώς ιδεολογικό εναντίον αυτής της εκδήλωσης, η οποία με στοιχειώδους όρους μπορεί να χαρακτηριστεί αναχρονιστική, ψυχροπολεμική, μία εκδήλωση η οποία αναπαράγει μιλιταριστικά αντανακλαστικά σε μια κοινωνία που αφενός πλέον δεν τα έχει ανάγκη, αφετέρου ξύνει πληγές ενός αυταρχικού παρελθόντος», επισημαίνει ο κ. Χριστόπουλος, ο οποίος προσδίδει «εξαιρετικά κρίσιμο συμβολισμό» στην προοπτική της κατάργησης των παρελάσεων: «Με αυτή την έννοια, θεωρώ ότι είναι μια επιβεβλημένη κίνηση. Εξάλλου, και το Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο, δεν έχει βγει να μιλήσει εναντίον των παρελάσεων, αλλά έχει θέσει το θέμα υπό την οπτική της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και των πιθανών παραβιάσεων, ας πούμε, που η συμμετοχή σε μια παρέλαση δημιουργεί».

Στο πλαίσιο της συζήτησης που έχει ανοίξει τα τελευταία χρόνια γύρω από τη «χρησιμότητα» ιδίως των σχολικών παρελάσεων, τίθεται συχνά ο παράγοντας της ετοιμότητας ή της ωρίμανσης από την πλευρά του κοινωνικού συνόλου να προχωρήσει στην κατάργηση ενός μακροχρόνιου θεσμού: «Το επιχείρημα περί ωρίμανσης της κοινωνίας είναι επιχείρημα που χρησιμοποιούν οι κρατούντες κατά το δοκούν και όποτε τους συμφέρει. Η κοινωνία, για παράδειγμα, έχει ωριμάσει να δεχθεί περικοπές μισθών κλπ αλλά κατά τα άλλα η κοινωνία είναι αυτή που διατηρεί τις παρελάσεις. Εγώ πιστεύω ότι αυτά είναι πολιτική σπέκουλα. Χρησιμοποιούν την κάθε κοινωνία προκειμένου να αναπαραχθούν αντιλήψεις όπως αυτές, οι οποίες είναι βαθιά συντηρητικές και αναχρονιστικές. Ακόμη και αν ένα κομμάτι της κοινωνίας επιθυμεί και χαίρεται να βλέπει τα παλικάρια της να παρελαύνουν, έτσι ένα άλλο κομμάτι είτε είναι εναντίον, είτε έχει απαξιώσει εντελώς αυτή την ιδέα και απλώς αδιαφορεί, που νομίζω ότι είναι και το μεγαλύτερο κομμάτι».

Και σχετικά με την άποψη υπέρ της διατήρησης των παρελάσεων, ως βασικό συστατικό πολιτισμού και ιστορικής μνήμης για την Ελλάδα, ο καθηγητής, κ. Χριστόπουλος, αναφέρει: «Είναι μία άποψη καθόλα σεβαστή ως τέτοια, αλλά εγώ νομίζω ότι το κράτος οφείλει να μην κινείται με γνώμονα τη μία από τις αντιλήψεις που υπάρχουν στην ελληνική κοινωνία, αλλά καλύτερα να εκφράσει και να υλοποιήσει μια συλλογική εμπειρία η οποία λίγα χρόνια πίσω μας έδειξε την περίπτωση του Οδυσσέα Τσενάι και των προβλημάτων που δημιούργησε η παρέλαση. Μία εμπειρία η οποία μας δείχνει διαρκώς πόσο κοστίζει στην κοινωνία η αντίληψη και η προσκόλληση στις στρατιωτικές δαπάνες».

http://tvxs.gr/news/%CE%BF%CE%BC%CE%AC%CE%B4%CE%B1-tvxs/%CE%BD%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CF%81%CE%B3%CE%B7%CE%B8%CE%BF%CF%8D%CE%BD-%CE%BF%CE%B9-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B5%CE%BB%CE%AC%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82

ανοιχτή συνάντηση

2010-02-22T10:52:00.004+02:00

Τηρώντας με σχεδόν...θρησκευτική(!) ευλάβεια τη διάθεσή μας για εξωστρέφεια καλούμε σε ανοιχτή συνάντηση της ομάδας τo Σάββατο 27 Φεβρουαρίου στις 18.00 στο καφέ Dasein (Σολωμού 12 - πλατεία Εξαρχείων). Λέμε να συζητήσουμε το θέμα "Ισλάμ και Δύση" αλλά και ότιδήποτε άλλο προκύψει.

Για το αγροτικό

2010-02-15T22:20:00.002+02:00

Οι αγροτικές κινητοποιήσεις των Ελλήνων αγροτών επαναφέρουν στο προσκήνιο τα χρόνια προβλήματα της ελληνικής γεωργίας και, κατ’ επέκταση, του αγροχημικού μοντέλου «ανάπτυξης» της κοινοτικής γεωργίας. Οι πολιτικές των αναπτυγμένων χωρών έχουν επικεντρωθεί τις τελευταίες δεκαετίες στο μηχανισμό των επιδοτήσεων αγροτικών προϊόντων ο οποίος οδηγεί στη συνολική αποσταθεροποίηση της αγροτικής ανάπτυξης και σε μια σειρά από διαρθρωτικά προβλήματα. Από τις αποτυχημένες και ανορθολογικές πολιτικές διεθνών οργανισμών όπως ο ΠΟΕ δημιουργήθηκαν περισσότερα προβλήματα από αυτά που λύθηκαν και αποκαλύφθηκαν μερικές δομικές αδυναμίες της ελεύθερης αγοράς που καταλήγει να λειτουργεί άναρχα δημιουργώντας μεγάλες ανισότητες και φτώχεια, περιβαλλοντικά προβλήματα και ποικίλα αδιέξοδα. Σίγουρα υπάρχουν ομάδες αγροτών που βραχυπρόθεσμα ωφελήθηκαν μέσω των επιδοτήσεων και του ανοίγματος των αγορών για την απορρόφηση των προϊόντων τους. Σε μακροπρόθεσμη βάση όμως η γεωργική παραγωγή εξαρτήθηκε από ανεξέλεγκτα κέντρα και απεξαρτήθηκε από τους πραγματικούς της σκοπούς: να καλύψει τις επισιτιστικές ανάγκες των κοινωνιών. Οι μακροπρόθεσμα κερδισμένοι ήταν οι πιο επιθετικοί «παίκτες», αυτοί που έχουν αποκτήσει τον έλεγχο της κατάστασης και μπορούν να ρυθμίζουν κατά το δοκούν τους όρους της παραγωγής και της κατανάλωσης (μεγάλες εταιρείες, μεσάζοντες, κερδοσκόποι) και όχι οι αγρότες.

Η Κοινή Αγροτική Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εμποτισμένη εξ αρχής από την ιδεολογία της ανάπτυξης, έφτασε μέσα σε 40 περίπου χρόνια σε αδιέξοδο. Η αγροτική οικονομία φαίνεται να έχει αποσυντονιστεί πλήρως και μαζί της φαίνεται να έχει συμπαρασύρει και πολλούς άλλους τομείς δημιουργώντας μια σειρά από προβλήματα όπως η ανεργία, η ερήμωση της υπαίθρου, η περιβαλλοντική καταστροφή, η επισιτιστική κρίση κ.ά. Η λογική της ανάπτυξης εφαρμοζόμενη στην αγροτική και την κτηνοτροφική παραγωγή οδήγησε στην προώθηση του μοντέλου της εντατικής γεωργίας και στη χρησιμοποίηση φυτοφαρμάκων, χημικών λιπασμάτων, ορμονών, γενετικά τροποποιημένων οργανισμών με σκοπό την αύξηση της παραγωγής. Το μοντέλο αυτό κατάφερε μέσα σε μερικές δεκαετίες να ρυπάνει τον αέρα, το έδαφος και τα ύδατα, να παραγάγει επικίνδυνα για τον καταναλωτή τρόφιμα, να αποσταθεροποιήσει τους ίδιους τους όρους της αγροτικής παραγωγής. Το μοντέλο της μονοκαλλιέργειας, εμπνευσμένο από τη βιομηχανική παραγωγή, κλόνισε την ίδια την ισορροπία της φύσης, μετέβαλλε δραστικά το περιεχόμενο της εργασίας εκατομμυρίων αγροτών αποξενώνοντάς τους από τη φύση, αποδυνάμωσε τα εδάφη και έκανε τη χρήση επικίνδυνων λιπασμάτων απαραίτητο όρο για την επίτευξη της οποιασδήποτε παραγωγής. Η ανισορροπία αυτή πήρε ακόμα πιο επικίνδυνες διαστάσεις με τη διεθνοποίηση του εμπορίου. Για χάρη μιας κεντρικά ρυθμισμένης οικονομίας, οι περιοχές άρχισαν να γίνονται όλο και λιγότερο αυτάρκεις, ανίκανες να καλύψουν τις διατροφικές τους ανάγκες αφού παρήγαγαν τα προϊόντα που κάλυπταν τις ανάγκες του παγκοσμίου εμπορίου και όχι τις δικές τους. Με τη λογική αυτή πολλαπλασιάστηκαν οι μεταφορές τροφίμων και οι ρύποι που τις συνοδεύουν και αποδομήθηκαν οι τοπικές οικονομίες στο σύνολό τους. Το τίμημα όμως κι εδώ το πληρώνουν όσοι αδυνατούν να πληρώσουν το κόστος της εισαγωγής τροφίμων· είναι δηλαδή οι χώρες του Τρίτου Κόσμου που υφίστανται τον εκβιασμό του να ακολουθήσουν τις επιταγές του παγκόσμιου εμπορίου ή να πεθάνουν. Και η φύση, έγινε οριστικά το αντικείμενο μιας χωρίς όρους εκμετάλλευσης και ενός χωρίς όρια βιασμού, τις συνέπειες των οποίων βιώνουμε σήμερα.

Η απομάκρυνση του παραγωγού από τον καταναλωτή επέφερε ένα οριστικό σπάσιμο του δεσμού μεταξύ τους, επιβάλλοντάς τους τις αρχές μιας οικονομίας κάθε άλλο παρά αλληλέγγυας. Ο καταναλωτής δεν ενδιαφέρεται για τη δίκαιη αμοιβή του παραγωγού και ο παραγωγός δεν ενδιαφέρεται για την ποιότητα των προϊόντων που προσφέρει στον καταναλωτή. Οι ανάγκες του ενός και οι ανάγκες του άλλου είναι απολύτως διαχωρισμένες. Και κανείς φυσικά δεν ενδιαφέρεται για τον εκμεταλλευόμενο μετανάστη που εργάζεται κάτω από άθλιες συνθήκες για να παράξει όλο και περισσότερο, το οποίο σημαίνει πως ο καταναλωτής θα απολαύσει καλύτερες τιμές και ο παραγωγός ή ο μεσάζων μεγαλύτερο κέρδος. Η αγροτική και η κτηνοτροφική παραγωγή έχουν μεταβληθεί σε ένα τεράστιο πεδίο εφαρμογής των νόμων της αγοράς, δηλαδή ενός πολέμου όλων εναντίον όλων, στον οποίο μακροπρόθεσμα είναι όλοι χαμένοι. Το σύστημα της αποδέσμευσης της επιδότησης από την παραγωγή που εφαρμόστηκε από την ΕΕ επικύρωσε ένα καθόλα παράλογο σύστημα.

Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση της ΝΔ, με την άμεση στήριξη του ΠΑΣΟΚ, προχώρησε στην δυσμενέστερη εκδοχή εφαρμογής της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), καταφεύγοντας την τελευταία στιγμή στην εύκολη λύση της «ολικής» αποδέσμευσης των επιδοτήσεων από την παραγωγή με αποτέλεσμα να επέλθουν σοβαρές αλλαγές στο παραγωγικό πρότυπο κάθε περιοχής, στις αντίστοιχες υποδομές, τις κεκτημένες παραγωγικές εμπειρίες, τις τοπικές συνήθειες, πολιτιστικές παραδόσεις, κ.ά. Ωφελημένοι από τις επιλογές τις ΚΑΠ είναι μόνο οι μεγαλοπαραγωγοί σε βάρος των μικρομεσαίων. Η σημερινή ανορθολογική κατανομή των αγροτικών επιδοτήσεων (20-25% των μεγάλων παραγωγών απολαμβάνει το 75-80%), παραμένει και εντείνεται. Για παράδειγμα, το παραγωγικό πρότυπο της Αργολίδας είναι τα εσπεριδοειδή. Με βάση τα εσπεριδοειδή, υπάρχει αντίστοιχη υποδομή (βιομηχανίες, εμπορικές εταιρείες, ψυγεία, εταιρείες μεταφορών, αγροτικών εφοδίων, μηχανημάτων κ.λπ.). Όλες αυτές οι υποδομές μπορεί να αχρηστευθούν εάν αλλάξει το παραγωγικό πρότυπο. Το ίδιο θα γίνει και σε άλλες περιοχές, π.χ. Ημαθία-ροδάκινο, Ιεράπετρα-θερμοκήπια, Καρδίτσα-βαμβάκι, Αγρίνιο-καπνός, Μεσσηνία-λάδι κ.λπ.

Από την άλλη, σύμφωνα με την αρμόδια επίτροπο της Ε.Ε., Μαριάν Φίσερ Μπόελ, παρά τις επιδοτήσεις, τη δεκαετία 1998-2007 το γεωργικό εισόδημα στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 25%, αντίθετα με τον μέσο όρο για την Ε.Ε. των «27», ο οποίος παρουσιάζει αυξητική τάση (5%) Η δραματική μείωση του αγροτικού εισοδήματος οδηγεί σε σοβαρά προβλήματα επιβίωσης τους μικρομεσαίους αγρότες, οι οποίοι εγκαταλείπουν μαζικά την παραγωγή. Την περίοδο 2000-2007 το ποσοστό της αγροτικής απασχόλησης επί του συνόλου του ενεργού πληθυσμού μειώθηκε σχεδόν στο μισό από 17% σε 9,5%.

Σε μια τέτοια κατάσταση είναι δικαιολογημένες, σε μεγάλο βαθμό, οι αντιδράσεις των Ελλήνων αγροτών με το κίνημα των μπλόκων σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Τα μπλόκα αποδεικνύουν την απελπιστική κατάσταση, στην οποία έχουν περιέλθει χιλιάδες μικρομεσαίοι αγρότες που, παράλληλα, ταλανίζονται από τα χρόνια προβλήματα του κρατικοδίαιτου, γραφειοκρατικοποιημένου και παντελώς αναποτελεσματικού συνδικαλιστικού τους κινήματος, τη χρόνια αδυναμία των συνεταιρισμών να λειτουργήσουν, πέρα από διεκπεραιωτικές εργασίες, προς όφελος των αγροτών, την ανυπαρξία σχεδιασμένης κρατικής πολιτικής για την αντιμετώπιση των προβλημάτων τους. Αρκεί, βέβαια, οι αγωνιστικές κινητοποιήσεις των αγροτών να γίνονται με κοινωνική υπευθυνότητα και στοιχειώδη σεβασμό στις καθημερινές ανάγκες των άλλων κοινωνικών ομάδων.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε, όμως, και τις ευθύνες των ίδιων των αγροτών για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί. Δεν πρέπει να παραβλέπουμε ούτε τα φαινόμενα υπερεκμετάλλευσης των μεταναστών εργατών στην αγροτική παραγωγή, συχνά εργαζομένων υπό άθλιες συνθήκες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, υπό καθεστώς σκλαβιάς· ούτε τις ευθύνες τους για την αποτυχία των συνεταιριστικών τους εγχειρημάτων· ούτε την απροθυμία τους να στραφούν σε νέου τύπου καλλιέργειες που θα είναι οικονομικά και περιβαλλοντικά βιώσιμες· ούτε την απουσία μιας κριτικής προσέγγισης στην κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, στις συνθήκες εργασίας τους, στην επαγγελματική τους υπευθυνότητα απέναντι στους καταναλωτές, στην καταστροφή του περιβάλλοντος κ.λπ. Το διεθνές εμπόριο αγροτικών προϊόντων, θα πρέπει, κατά τη γνώμη μας, να διέπεται από την αρχή της αυτάρκειας των κοινωνιών σε τρόφιμα και αγροτικές καλλιέργειες, έτσι ώστε θα διασφαλίζεται η ικανοποίηση των αναγκών τόσο των παραγωγών όσων και των καταναλωτών.

Κατά τη διαμόρφωση μιας νέας αγροτικής πολιτικής ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) και οι πολυεθνικές εταιρίες δεν μπορούν να έχουν αποφασιστικό ρόλο. Τα αγροτικά προϊόντα και τα δημόσια αγαθά (νερό, υγεία, παιδεία, ενέργεια, κ.ά.) πρέπει να μείνουν εκτός ρυθμίσεων του ΠΟΕ. Η Συνέλευση των Ενωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων (FAO) θα μπορούσαν, σε πρώτη φάση, να αναλάβουν έναν αποφασιστικό ρόλο σχετικά με την επεξεργασία κανόνων για το διεθνές εμπόριο αγροτικών προϊόντων ενώ η θέσπιση και η επίβλεψη τους να γίνεται από ανεξάρτητα, δημοκρατικά οργανωμένα θεσμικά όργανά, σε τοπικό αλλά και υπερεθνικό επίπεδο.

Από την άλλη, απαιτείται ριζικός αναπροσανατολισμός του παραγωγιστικού, αγροχημικού μοντέλου «ανάπτυξης» για την αντιμετώπιση τόσο της τεράστια ανισοκατανομής των τροφίμων (τα οποία αρκούν και με το παραπάνω για όλο τον πληθυσμό του πλανήτη) όσο και των σοβαρών προβλημάτων ερημοποίησης εδαφών, υπεράντλησης και υφαλμύρωσης των υπόγειων υδάτων και ρύπανσης του εδάφους, των ποταμιών, των λιμνών και των θαλασσών από την εντατική και μαζική χρήση χημικών λιπασμάτων.

Η υιοθέτηση του μοντέλου της αποανάπτυξης μπορεί να είναι μία πολιτική επιλογή σε αντίθεση με την αλόγιστη καπιταλιστική ανάπτυξη των αγροτικών προϊόντων με το υπάρχον, άναρχο αγροχημικό μοντέλο, που οδηγεί είτε στην υπερπαραγωγή αγροτικών προϊόντων (π.χ. γάλα, βόειο κρέας) είτε στην ελλειμματική παραγωγή άλλων (π.χ. οπωροκηπευτικά, φρούτα, ελαιόλαδο). Το πρόταγμα της αποανάπτυξης βασίζεται στην εξής απλή ιδέα: είναι αδύνατο να απομυζούμε απεριόριστα έναν πλανήτη με περιορισμένους πόρους. Για το λόγο αυτό είναι αναγκαίο να αλλάξουμε συνολικά την κοινωνία που ζούμε. Αυτό σημαίνει πως είμαστε υποχρεωμένοι να περιορίσουμε τους ρυθμούς με τους οποίους παράγουμε και καταναλώνουμε, μεταξύ άλλων, και αγροτικά προϊόντα. Η προσπάθεια αυτή περιέχει δύο αλληλοεπηρεαζόμενες όψεις. Η πρώτη σχετίζεται με ένα πιο μακροπρόθεσμο σχέδιο ριζικού και συνολικού μετασχηματισμού της κοινωνίας: η κοινωνία μας πρέπει να αλλάξει συνολικά προσανατολισμό, να αλλάξουν οι οικονομικό-κοινωνικές σχέσεις, να εξαλειφθεί η εκμετάλλευση και η οικονομική ανισότητα, να δοθεί η δυνατότητα στους πολίτες να αποφασίζουν οι ίδιοι για τις ζωές τους, να σταματήσουν να αποτιμώνται τα πάντα με γνώμονα την οικονομική αποδοτικότητα. Να μπουν όρια, στην περίπτωσή μας, στο αγροχημικό μοντέλο της εντατικής γεωργίας και στην καταστροφή που αυτό προκαλεί στο περιβάλλον. Επιθυμούμε, δηλαδή την ανατροπή του καπιταλισμού και μια προσπάθεια για τη δημιουργία μίας αυτόνομης και δημοκρατικής κοινωνίας με αυτοδύναμη αγροτική παραγωγή, με ήπιο ή και δραστικό, κατά περίπτωση, περιορισμό του διεθνούς εμπορίου, με προσανατολισμό προς την ανάπτυξη των τοπικών οικονομιών (επανεντοπισμός) και αξιοπρεπή διαβίωση για όλους τους αγρότες.

Η αποανάπτυξη δεν έχει την παραμικρή σχέση με την απλή αριθμητική αντιστροφή της οικονομικής μεγέθυνσης. Για την ακρίβεια με την αποανάπτυξη αποκλιμακώνεται ήπια η αλόγιστη ανάπτυξη, με στόχο την παραγωγή υγιεινών και ποιοτικών προϊόντων για την κάλυψη των τοπικών αναγκών και θεμελίωση της αρχής της αυτάρκειας των κοινωνιών σε τρόφιμα. Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην ανάπτυξη της οικογενειακής γεωργίας και στην κάλυψη των αναγκών της εσωτερικής αγοράς σε τρόφιμα, αντί της παραγωγής με στόχο τις εξαγωγές. Παράλληλα, απαιτείται στήριξη των συλλογικών μορφών αυτοοργάνωσης και αυτοκυβέρνησης των παραγωγών, ιδιαίτερα καθετοποιημένων πρωτοβάθμιων παραγωγικών συνεταιρισμών και ομάδων παραγωγών με κυρίαρχο ρόλο στη μεταποίηση και εμπορία ώστε να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά οι ανεξέλεγκτες ανατιμήσεις βασικών ειδών διατροφής και η διεύρυνση της ψαλίδας στις τιμές παραγωγού-καταναλωτή. Επίσης, η δημιουργία δικτύων αλληλέγγυας οικονομίας που θα εξασφαλίζουν την δίκαιη για όλους παραγωγή και κατανάλωση. Η εφαρμογή ευρέων προγραμμάτων ανάπτυξης της βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας με γενναία, αναπροσανατολισμένη κοινοτική χρηματοδότηση και η απαγόρευση της χρήσης «γενετικά τροποποιημένων οργανισμών» (ΓΤΟ) στην παραγωγή τροφίμων και ζωοτροφών καθώς και η δημιουργία δικτύων ανακύκλωσης υπολειμμάτων της αγροτικής παραγωγής μπορούν να συμβάλλουν, σε πρώτη φάση, αποτελεσματικά στη αναζωογόνηση του περιβάλλοντος.

Σχετικό link:

http://www.sporos.org/

Να ξαναρχίσουμε να παράγουμε δίκαια, για τις χώρες, τις περιφέρεις και τους αγρότες

2010-02-05T21:33:00.002+02:00

(Le Monde, 29.01.10)

Του Ζοζέ Μποβέ*

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να τροποποιήσει σε βάθος την αγροτική της πολιτική το 2013. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην εργασία, στις αγροτικές περιοχές, στο περιβάλλον, όπως και σε άλλους τομείς της οικονομίας, όπως ο τουρισμός.

Η στροφή του 1992 υπήρξε ολέθρια. Προτρέχοντας για να εξασφαλίσει κάποιες παραχωρήσεις, τα συμπεράσματα της συμφωνίας του Μαρακές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θυσίασε τη γεωργία για χάρη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, και προπαντός για υπηρεσίες όπως οι τράπεζες, οι μεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες, οι ασφάλειες, η διανομή ή ο μαζικός τουρισμός. Αυτή η απόφαση προκάλεσε την απώλεια εκατοντάδων χιλιάδων αγροτικών θέσεων εργασίας και επέφερε μια σειρά από σοβαρές κοινωνικές κρίσεις με αποκορύφωμα το 2009.

Επιπλέον, δεν προσέφερε τίποτα καθώς, από το 2001, η μηχανή του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου είναι βαριά άρρωστη. Η αποτυχία της υπουργικής συνόδου της Γενεύης, που ξεκίνησε το Δεκέμβριο του 2009, επιβεβαιώνει τον παράλογο χαρακτήρα αυτού του φιλελεύθερου προσανατολισμού που αμφισβητήθηκε έντονα από χώρες του G77.

Ο φιλελευθερισμός και το άνοιγμα των συνόρων που επιβλήθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και τις αναπτυσσόμενες χώρες μέσω του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου κατέληξαν σε μια αναγνώριση της αποτυχίας. Η παγκόσμια κρίση, που προέρχεται από την οικονομική σφαίρα από το τέλος του 2008, εξαπλώνεται σήμερα σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Η γεωργία δεν αποτελεί εξαίρεση σ’ αυτή τη θύελλα. Το κατρακύλισμα της τιμής του γάλακτος στην ευρωπαϊκή αγορά προκάλεσε χιλιάδες χρεοκοπίες αγροτών, ιδιαίτερα σε μεγάλα ανατολικά κράτη-μέλη της Ένωσης, όπως η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Πολωνία.

Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) έχει γίνει παράλογη. Χρειάζεται άραγε να απαλλαγούμε από τη μοναδική πραγματική ευρωπαϊκή πολιτική; Σίγουρα όχι· και η Ευρώπη οφείλει περισσότερο από ποτέ να διατηρήσει και να ενισχύσει τη βούλησή της να δημιουργήσει ένα κοινό αγροτικό μέλλον για όλα τα κράτη-μέλη και για όλες τις περιφέρειες. Πρέπει να διατηρήσουμε ως κεντρικό στόχο αυτής της μεταρρύθμισης την επιθυμία να θρέψουμε τους συμπολίτες μας με ποιοτικά προϊόντα και για μακρύ διάστημα. Μπορούμε να αγνοήσουμε πως για περισσότερα από 20 εκατομμύρια Ευρωπαίων το ερώτημα «πως θα χορτάσουμε την πείνα μας» παραμένει πραγματικό; Στο πλαίσιο της μαζικής ανεργίας, ο αγρότες, ειδικά στην Ανατολή, πρέπει να πάψουν να θεωρούνται η δεξαμενή των χειρωνάκτων για τους άλλους τομείς που δεν έχουν πια και πολλά να προσφέρουν.

Ο αγροτικός τομέας παραμένει ο τροφοδότης σταθερών θέσεων εργασίας σε πάρα πολλές περιφέρειες της ηπείρου μας. Οι διαρθρωτικές βάσεις, η σωστά προσανατολισμένη άμεση στήριξη, η αγροτική ανάπτυξη, πρέπει να κινητοποιηθούν για να σταθεροποιήσουν τις αγροτικές θέσεις εργασίας και να στηρίξουν τους αγρότες με σύγχρονες εναλλακτικές τεχνικές που σέβονται τα εδάφη, τη βιοποικιλότητα και τις γνώσεις και που συμμετέχουν ενεργά στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Είναι απαραίτητη μια πραγματική ρήξη με την παραγωγίστικη λογική των θεμελιωτών της ΚΑΠ του 1962. Αν ο κεντρικός στόχος παραμένει ο ίδιος –να θρέψουμε και να εγγυηθούμε την πρόσβαση στην τροφή για τους Ευρωπαίους-, τα χρησιμοποιούμενα μέσα, στα οποία μπορούμε να ασκήσουμε κριτική, παρότι είναι κατανοητά στο πλαίσιο της εποχής, όπως η βιομηχανική παραγωγή κρέατος, η χρησιμοποίηση χημικών, η πραγμοποίηση των ζώων και των φυτών, προκαλούν σήμερα περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνουν. Ο παραγωγισμός πρέπει να ξεπεραστεί, πρέπει να γυρίσουμε σελίδα.

Μέχρι το 2013 οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε πως η ΚΑΠ πρέπει να δομηθεί με βάση την επισιτιστική κυριαρχία. Ο επανεντοπισμός της γεωργίας είναι αναγκαίος. Για να τον πετύχουμε, η Ευρώπη πρέπει να προσέξει το εσωτερικό ισοζύγιο της προσφοράς και της ζήτησης. Χρειάζεται να δημιουργήσουμε νέους κοινούς οργανισμούς της αγοράς για να ενισχύσουμε αυτούς που υπάρχουν σήμερα. Αυτοί θα πρέπει να εγγυηθούν μια κατώτατη επιτρεπτή τιμή που θα καλύπτει το κόστος παραγωγής και θα προσφέρει μια δίκαιη αμοιβή για τους παραγωγούς.

Η παραγωγή θα πρέπει να ελεγχθεί σωστά και να διανεμηθεί ανάμεσα στις χώρες της Ένωσης, ανάμεσα στις περιφέρειες και ανάμεσα στους αγρότες. Σήμερα, κάποιες χώρες της ανατολικής Ευρώπης είναι αναγκασμένες να εισάγουν μεγάλες ποσότητες τροφίμων για αν καλύψουν τις ανάγκες τους. Κάποιες περιφέρειες θα πρέπει συνεπώς να απο-εντατικοποιήσουν την βιομηχανικού τύπου και νοθευμένη παραγωγή τους.

Ο κλιματικός κίνδυνος αφορά επίσης έντονα τη γεωργία που είναι υπεύθυνη για σχεδόν το 20% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Ο διαχωρισμός της κτηνοτροφίας από τις καλλιέργειες μας έχει παρασύρει στην ανεύθυνη χρήση χημικών λιπασμάτων που προέρχονται από ορυκτά καύσιμα όπως το πετρέλαιο και παράγουν ένα από τα πιο επιβλαβή αέρια, το διοξείδιο του αζώτου.

Η γεωργία στη βιομηχανική της μορφή έχει εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα. Κάποιοι πολιτισμοί εξαφανίστηκαν επειδή δεν κατάφεραν να προσαρμοστούν στην περιβαλλοντική υποβάθμιση που προκλήθηκε από την ίδια τους την γεωργική παραγωγή· έγιναν εύθραυστοι και παρασύρθηκαν στην καλύτερη περίπτωση από ένα κλιματικό ατύχημα.

Η σημερινή επιστημονική γνώση προσφέρει στις κοινωνίες μας τον απαραίτητο χρόνο για να προσαρμοστούμε και για να βρούμε παραδεκτές και αποδεκτές λύσεις. Η αποτυχία της συνόδου της Κοπεγχάγης αναδεικνύει την περιπλοκότητα των πλανητικών διακυβευμάτων. Λύσεις και καινοτομίες υπάρχουν. Παρότι περιθωριακές, είναι πειστικές και χρειάζεται να εκλαϊκευτούν και να υιοθετηθούν τοπικά. Αυτό σημαίνει κυρίως μια καλύτερη άρθρωση της αγρονομικής έρευνας και των γνώσεων, των πρακτικών και της σοφίας των αγροτών.

Για να επισημάνουμε το σύνολο των προκλήσεων και να επανασχεδιάσουμε μια ομοιογενή ΚΑΠ, οφείλουμε να εμπλέξουμε στο στοχασμό αυτό το σύνολο των πολιτών και όχι μόνο τους οικονομικούς παράγοντες. Η διοργάνωση μιας ευρωπαϊκής συνάντησης του τύπου της αγοράς των πολιτών για το μέλλον της ΚΑΠ και της διατροφής είναι, συνεπώς, απαραίτητη και επείγουσα για να ξεπεράσουμε τις συντεχνιακές οπτικές.

* Ο Ζοζέ Μποβέ είναι ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων (Europe Ecologie).

Μια μικρή αναφορά στην περίπτωση της Περιεκτικής Δημοκρατίας

2010-02-02T22:29:00.007+02:00

«Εκείνοι από αυτούς που θεωρούν τον εαυτό τους αριστερό, δεν ξέρουν άλλη πολιτική παρά την εξόντωση του Ισραήλ, την αποτελείωση δηλαδή του έργου του Χίτλερ; Δεν είναι η πολιτική της συναδέλφωσης των λαών, της από κοινού πάλης εναντίον των κυβερνήσεών τους και για τη δημοκρατία των εργατικών συμβουλίων στη Μέση Ανατολή;»

Άγις Στίνας, Αναμνήσεις

Με αφορμή μια πρόσφατη επίθεση της Περιεκτικής Δημοκρατίας (εφεξής ΠΔ) εναντίον μας[1], η οποία ακολούθησε μια συζήτηση στα σχόλια παλαιότερης ανάρτησής μας[2], επιθυμούμε να ξεκαθαρίσουμε τις θέσεις μας, στο βαθμό που διαστρεβλώνονται κατάφωρα από την ΠΔ. Κατ’ αρχήν δεν μας ενδιέφερε, ούτε μας ενδιαφέρει να μπούμε σε μια ανώφελη συζήτηση με ανθρώπους με τους οποίους, όπως φαίνεται, υπάρχει μικρό πεδίο συνεννόησης.

Η ομάδα μας, ως τέτοια, δε συμμετείχε στη συγγραφή των σχολίων όπως συμβαίνει συνήθως σ’ αυτό εδώ το μπλογκ. Συμμετείχαν όμως κάποια μέλη της ομάδας και του Μάγματος. Τις αναρτήσεις μας μπορεί να τις σχολιάσει όποιος θέλει, δεν έχουμε διαγράψει ποτέ κανένα σχόλιο, όσο υβριστικό εναντίον μας κι αν ήταν. Είναι αυτονόητο πως τα σχόλια αυτά εκφράζουν τους συντάκτες τους και όχι απαραιτήτως την ομάδα. Βέβαια, όλα αυτά τα γνωρίζει η ΠΔ, αφού μέλη της έχουν επανειλημμένα χρησιμοποιήσει ή καταχραστεί τη φιλοξενία του μπλογκ για να προβάλλουν τις απόψεις τους.

Για την ουσία της συζήτησης και για τις κατηγορίες που μας προσάπτονται, ο αναγνώστης μπορεί εύκολα και άνετα να διαβάσει τις απόψεις της ομάδας όπως αυτές εκφράζονται με ψυχραιμία στα συλλογικά της κείμενα· και τις απόψεις της συντακτικής ομάδας του Μάγματος όπως αυτές εκφράζονται στο εισαγωγικό κείμενο (editorial) και στα άλλα κείμενά της στο Μάγμα. Οι απόψεις είναι απόψεις, μπορεί να είναι σωστές ή λανθασμένες, μπορεί κάποιος να τους κάνει κριτική χωρίς, μάλιστα, να περιορίζουμε τα ιδεολογικοπολιτικά εργαλεία με τα οποία θα γίνεται η κριτική αυτή, όπως κάνει η ΠΔ. Δεν είναι όμως στις δικές μας σημερινές διαθέσεις να κάνουμε πολεμικές, να επιχειρούμε περιχαράκωση των θέσεών μας από άλλες ομάδες, να εκδηλώνουμε την επιθετικότητά μας σε όσους δε συμφωνούν μαζί μας. Έχουμε κι εμείς στο παρελθόν, δυστυχώς, υποκύψει στη γοητεία του σεχταρισμού, απευθύνοντας δημόσιες και αμετροεπείς κριτικές σε άλλες ομάδες. Κοιτάζοντας ξανά αυτή την τακτική και κάνοντας την αυτοκριτική μας, υποστηρίζουμε σήμερα πως αυτή η συνειδητή ή ασυνείδητη τακτική δεν έχει κανένα νόημα και η κύρια κατάληξη που προκύπτει από μια τέτοια τακτική είναι η ιδεολογική και οργανωτική απομόνωση καθώς και η εσωστρεφής αναπαραγωγή της (εκάστοτε) δικής μας «αλήθειας». Επιθυμούμε στο εξής η πολιτική μας θέση να συγκροτείται με θετικό τρόπο από την ανάπτυξη της δικής μας οπτικής και όχι να ετεροπροσδιορίζεται από την απόρριψη των θέσεων των άλλων. Φυσικά, αυτό δεν αναιρεί την αναγκαιότητα της τήρησης αποστάσεων και του σαφούς διαχωρισμού από απόψεις και προτάγματα που κατά τη γνώμη μας δεν υπηρετούν την ανθρώπινη ελευθερία και αξιοπρέπεια. Έτσι, διατυπώνουμε απλά τις απόψεις μας και αγωνιζόμαστε να πειστούν και άλλοι άνθρωποι για την ορθότητα που, για μάς, έχουν αυτές οι απόψεις, αλλά ταυτοχρόνως προσπαθούμε να ακούμε την κριτική και να διαμορφωνόμαστε και οι ίδιοι/ες από αυτό το διάλογο. Μάλιστα ο αγώνας για την ατομική και κοινωνική αυτονομία έχει νόημα και προοπτική όταν επιχειρούμε μια στοιχειώδη ενότητα δράσης μαζί με άλλες συλλογικότητες που ασπάζονται παρόμοιες μ’ εμάς αξίες και προτάγματα και επιτυγχάνουμε, όπου αυτό είναι δυνατό, μια αξιοπρεπή μαζικότητα. Η ανοικτότητά μας παραμένει πάντοτε κάτι που μένει να απαντηθεί, διαρκώς προσπαθούμε να μην κλεινόμαστε στα πλαίσια της δικής μας σκέψης και να διευρύνουμε τους ορίζοντες της ανάλυσής μας, να αντιλαμβανόμαστε τις κοινωνικές διεργασίες και τις ευκαιρίες συνειδητοποίησης και μαζικοποίησης (π.χ. το αναξιοποίητο παράδειγμα του Δεκέμβρη 2008), χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχουμε απόψεις συνεκτικές και συνεπείς με το πολιτικό μας πρόταγμα. Στα links αυτού του μπλογκ υπάρχουν από καταβολής του παραπομπές σε άλλες ομάδες με τις οποίες δε συμφωνούμε σε όλα, μεταξύ αυτών και την ΠΔ. Το γεγονός ότι δε θα δει κανείς κάτι αντίστοιχο στο site της ΠΔ είναι ενδεικτικό της κλειστότητας και της ιδεολογικής περιχαράκωσης που διέπουν τη νοοτροπία της.

Λίγα λόγια για το περιεχόμενο της «κριτικής» τώρα. Το αν ο Καστοριάδης ενεργούσε έτσι ή αλλιώς στο εσωτερικό του Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα λίγο μας ενδιαφέρει καθώς ουδέποτε ήμασταν ούτε είμαστε προσωπολάτρες. Ο Καστοριάδης δεν είναι κάποιο ιερό πρόσωπο ούτε μια αυθεντία στην οποία αναφερόμαστε με αξιωματικές βεβαιότητες.

Κατά τη γνώμη μας, η μανιχαϊστική διάκριση μεταξύ των αποκαλούμενων «υπερεθνικών ελίτ» και των αντιπάλων τους είναι ανεπαρκής για να αποδώσει την πραγματικότητα και πολύ επικίνδυνη όταν τη χρησιμοποιούμε για να τοποθετηθούμε στο πολιτικό πεδίο. Αρνείται πεισματικά να δει τις κεφαλαιώδεις και ουσιαστικές διαφορές στο εσωτερικό των παραπάνω «στρατοπέδων». Υπάρχουν ποιοτικές διαφορές τόσο στο στρατόπεδο της «υπερεθνικής ελίτ» όσο και των υποτιθέμενων αντιπάλων της. Δε μπορούμε να ξεχνάμε ούτε το φιλελεύθερο χαρακτήρα των δυτικών πολιτευμάτων ούτε το θεοκρατικό και αυταρχικό χαρακτήρα μερικών από τους «αντιπάλους» της. Επισημαίνουμε για άλλη μια φορά ότι τα φιλελεύθερα (με την πολιτική έννοια του όρου) χαρακτηριστικά των δυτικών καθεστώτων και οι ανολοκλήρωτες ελευθερίες που έχουμε εμείς σήμερα, είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιων χειραφετητικών αγώνων· κάτι που κατέκτησαν οι ίδιοι οι άνθρωποι κι όχι κάτι «που ουσιαστικά παραχωρούν οι φιλελεύθερες ολιγαρχίες» όπως επιμένει η ΠΔ. Με αυτόν τον τρόπο συνεισφέρει στη μυθοποίηση του συστήματος (προσδίδοντάς του ορθολογικά χαρακτηριστικά που δεν έχει εγγενώς), υποβαθμίζοντας τις δημιουργικές δυνάμεις των ανθρώπων και αγνοώντας επιδεικτικά την ουσιαστική τους συμβολή στην ανθρώπινη ιστορία. Θεωρούμε ότι ευθύνη για τη δημιουργία της ιστορίας έχουν οι ίδιοι άνθρωποι, με τη δράση ή την αποχή τους, από αυτούς και μόνο περιμένουμε το μετασχηματισμό της κοινωνίας προς την κατεύθυνση της αυτονομίας και όχι από τις αποφάσεις των ελίτ (υπερεθνικών ή εθνικών, του Μπους ή του Αχμαντινετζάντ, του Νετανιάχου ή της Χαμάς). Μπορεί η ΠΔ να απεμπολεί τους αγώνες και τις κατακτήσεις που προαναφέραμε, για χάρη μιας υποτιθέμενης «αντισυστημικότητας» και μιας υπερβολικής έμφασης στις αντικειμενικές συνθήκες που συγκαθορίζουν το κοινωνικό γίγνεσθαι, φτάνοντας στο σημείο να υποστηρίζει αυταρχικά και θεοκρατικά καθεστώτα, συκοφαντώντας παράλληλα τους αγώνες των ίδιων των πολιτών τους ενάντια σε αυτά, όπως κάνει σήμερα με το Ιράν, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι θα την ακολουθήσουμε και εμείς. Για μας η υπεράσπιση δικαιωμάτων και των αγώνων για την υπεράσπισή τους είναι απόλυτα συμβατή μ’ ένα ευρύτερο δημοκρατικό πρόταγμα, απ' τη στιγμή που η κοινωνία για την οποία αγωνιζόμαστε θέλουμε να τα εμπεριέχει ακόμα πιο διευρυμένα.

Όσον αφορά το ζήτημα των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων και ιδιαίτερα του ΕΑΜ, η δική μας τοποθέτηση καθορίζεται από τις αντιεθνικιστικές και διεθνιστικές μας θέσεις. Τα φαινόμενα της κυριαρχίας και της εκμετάλλευσης δεν έχουν να κάνουν με την εθνοφυλετική καταγωγή των κυρίαρχων και των κυριαρχούμενων, αλλά με το ίδιο το αντικειμενικό γεγονός της κυριαρχίας και της εκμετάλλευσης. Το αίτημα για την εθνική απελευθέρωση δε μας αφήνει απλά αδιάφορους, αλλά μας δημιουργεί και καχυποψία. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η ανθρώπινη χειραφέτηση και ελευθερία. Αυτή καθόλου δεν υποχρεούται να ασπαστεί τον κυρίαρχο εθνικιστικό λόγο θεωρώντας την εθνική απελευθέρωση στοιχείο της ή προϋπόθεσή της.

Παράλληλα, δεν ξεχνάμε τα ολοκληρωτικά και σωβινιστικά χαρακτηριστικά του ΕΑΜ. Η ιδεολογική και η στρατιωτική κυριαρχία της σταλινικής γραφειοκρατίας του συγκεκριμένου κινήματος, είναι αυτονόητο ότι δε θα δημιουργούσε «προϋποθέσεις για παραπέρα ριζοσπαστικές αλλαγές», όπως φαντασιώνονται διάφοροι με σκοπό να μας πείσουν για την αναγκαιότητα προσχώρησής μας στο ολοκληρωτικό στρατόπεδο. Το σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότοφ δεν αποτελούσε, άλλωστε, μόνο διπλωματική αλλά και ιδεολογικοπολιτική συμφωνία μεταξύ ναζισμού και σταλινισμού[3], όπως μπορούν να διαβεβαιώσουν όσοι θήτευσαν στα γκουλάγκ, στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης ή και στα δύο[4]. Το σταλινικό κίνημα σκόπευε να αντικαταστήσει με τις ολοκληρωτικές και γραφειοκρατικές δομές του τον κρατικό μηχανισμό και για το λόγο αυτό είχε δημιουργήσει τη δική του χωροφυλακή, το δικό του στρατό, τα δικά του δικαστήρια και τη δική του μυστική αστυνομία (ΟΠΛΑ).

Για να μην μακρηγορούμε, όλες οι κριτικές της ΠΔ επαναλαμβάνουν τους μανιχαϊκούς αποκλεισμούς που έχει πρωτοδιδάξει το ΚΚΕ[5]. Αν δεν είσαι με τον ισλαμισμό, τον Αχμαντιμεζάντ και τη Χαμάς είσαι η «αριστερή μπότα του συστήματος», αν δεν είσαι με το σταλινισμό είσαι με τους ναζί, αν δεν είσαι αντισημίτης είσαι «σιωνιστής», αν δεν είσαι με τον κομμουνιστικό ολοκληρωτισμό είσαι «με τους Αμερικάνους», αν δεν είσαι με τους ισλαμιστές τρομοκράτες είσαι με τη «συστημική βία» και λοιπά παλαιοκομμουνιστικά ανέκδοτα. Οφείλουμε, λοιπόν, να απεμπλακούμε από τα συνήθη ιδεολογικά σχήματα και τις νοοτροπίες που ονειρεύονται έθνη, υπερεθνικές ελίτ, Αμερικάνους, Εβραίους, Σόρος, Νέες Τάξεις, μασόνους, παπαγαλάκια και λοιπά εξωτικά πουλιά. Η απλή επίκληση κάποιας «ελευθεριακότητας», και κάποιας «δημοκρατίας» δεν είναι αρκετά για να ξεπεράσουμε τις αγκυλώσεις της παραδοσιακής (και κυρίως της σταλινικής) αριστεράς. Κατά τούτο, η επίκληση της δημοκρατίας είναι εντελώς επιφανειακή αν δεν συνοδεύεται από μερικές θεμελιώδεις φιλελεύθερες και δημοκρατικές αξίες που μας απαγορεύουν να υπερασπίζουμε αυταρχικά καθεστώτα και ολοκληρωτικά μορφώματα, να αξιώνουμε συνεργασίες με ολοκληρωτικά κόμματα κατευθυνόμενοι από απλουστευτικά δίπολα που αναπαράγουν αντιαμερικανικά, αντι-ιμπεριαλιστικά και πατριωτικά στερεότυπα. Ένας τέτοιος λόγος προσιδιάζει στις ιδέες και στις αξίες κομμάτων με ολοκληρωτικά χαρακτηριστικά όπως το ΚΚΕ με τα οποία εμείς βρισκόμαστε στην απέναντι όχθη.

[1]http://inclusivedemocracy.org/pd/crit/magma_dialogos.htm#%CE%A4%CE%95%CE%9B%CE%99%CE%9A%CE%97

[2] https://www.blogger.com/comment.g?blogID=8341589355747495597&postID=2150426118466857027

[3] Η συγγένεια αυτή επιβεβαιώνεται από το λόγο του Στάλιν στο 18ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Βικτόρ Σερζ στις Αναμνήσεις του: «Γύρω στις 15 Μαρτίου οι ναζί έμπαιναν στην Πράγα. Στη διάρκεια του ίδιου μηνός διάβασα στην Πράβντα, το λόγο του Στάλιν στο Δέκατο Όγδοο Συνέδριο του κόμματος. Ο αρχηγός κατηγορούσε την Αγγλία και τη Γαλλία ότι θέλησαν να «σπείρουν τη διχόνοια ανάμεσα στην ΕΣΣΔ και τη Γερμανία».(...)Αυτές οι ενδείξεις και ορισμένες άλλες ανάγγελναν ξεκάθαρα μια προσεχή στροφή της ρωσικής πολιτικής προς τη συνεργασία με το Τρίτο Ράιχ» (Βικτόρ Σερζ, Αναμνήσεις ενός επαναστάτη, εκδόσεις Scripta, 2008, σελ.507-508).

[4] Όπως η Μαργκαρέτε Μπούμπερ-Νόυμαν, (πρβλ. Τσβετάν Τοντόροφ, Μνήμη του κακού - Πειρασμός του καλού, μτφρ. Κ. Κατσουλάρη, εκδ. Εστία, 2003, σελ. 158-170.

[5] Ας μην ξεχνάμε την πολύ «ελευθεριακή» αρθρογραφία του Τάκη Φωτόπουλου στο Ριζοσπάστη και σε άλλα σταλινικά έντυπα –στα οποία δε μπορεί να γράψει ο οποιοσδήποτε: http://www.inclusivedemocracy.org/fotopoulos/greek/grvarious/grvar.htm, τις συνεντεύξεις στον 902 και στο Ριζοσπάστη: http://www.inclusivedemocracy.org/fotopoulos/greek/grinterviews/grinterviews.htm , τους ύμνους στην Εθνική Αντίσταση και το ΕΑΜ (την ΟΠΛΑ την ξέχασε): http://www.inclusivedemocracy.org/fotopoulos/greek/grvarious/grvar.htm.

Για την ιθαγένεια και τα πολιτικά δικαιώματα των μεταναστών

2010-01-19T22:59:00.006+02:00

Το νομοσχέδιο που ρυθμίζει τα θέματα της απόκτησης ιθαγένειας και της συμμετοχής στις τοπικές εκλογές για ορισμένες κατηγορίες μεταναστών, στάθηκε η αφορμή για να συζητηθεί δημόσια ξανά, μετά το ρατσιστικό ξέσπασμα των πογκρόμ της κυβέρνησης Καραμανλή το περασμένο καλοκαίρι, το θέμα των μεταναστών και των δικαιωμάτων τους. Οι μετανάστες, ως ένα από τα πιο περιθωριοποιημένα κομμάτια της κοινωνίας, υφίστανται προβλήματα κοινωνικοποίησης, πρόσβασης σε αξιοπρεπείς και κατάλληλες παροχές υγείας, συνθήκες εργασιακής βαρβαρότητας αλλά και οικονομική εκμετάλλευση. Επιπλέον, έρχονται αντιμέτωποι συχνά με ρατσιστικές συμπεριφορές και πρακτικές και επιθέσεις κατά της σωματικής τους ακεραιότητας, προβλήματα που τον τελευταίο καιρό έχουν οξυνθεί αρκετά (γεγονότα στον Αγ. Παντελεήμονα, βασανιστήρια στα αστυνομικά τμήματα κ.λπ.).

Μια νέα ρύθμιση για τα ζητήματα ιθαγένειας ήταν από καιρό επιβεβλημένη αφού εδώ και δεκαετίες συνυπάρχουμε με ανθρώπους στους οποίους αρνούμαστε να αναγνωρίσουμε ίσα δικαιώματα. Είναι, από κάθε πλευρά, απαράδεκτο ότι μόνιμοι κάτοικοι της χώρας αυτής δεν έχουν δικαίωμα να αποφασίζουν, έστω έμμεσα, για τις πολιτικές τις οποίες υφίστανται και οι ίδιοι.

Η κατοχύρωση της ιθαγένειας συνδέεται για μας αποκλειστικά με το δικαίωμα συμμετοχής στη δημόσια ζωή. Επομένως τα κριτήρια για την απόκτησή της δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να είναι εθνοφυλετικά, θρησκευτικά ή κριτήρια πολιτιστικής ομοιομορφίας, αλλά να καθορίζονται από τη δημοκρατική άποψη που υποστηρίζει ότι όλοι οι μόνιμοι κάτοικοι μιας γεωγραφικής περιοχής έχουν το δικαίωμα της ένταξης στο πολιτικό σώμα, και της συμμετοχής στη δημόσια σφαίρα. Στο πλαίσιο αυτό, η αρχή του αποκλεισμού από το πολιτικό σώμα όσων έχουν διαφορετική εθνική καταγωγή και πολιτισμική ταυτότητα, δηλαδή η υπερίσχυση του δικαίου του αίματος (Έλληνας γεννιέσαι, δε γίνεσαι ή κατά το γηπεδικότερον «Δε θα γίνεις Έλληνας ποτέ, Αλβανέ») επί του δικαίου του εδάφους (πολίτες είναι οι κάτοικοι) είναι απολύτως αντιδραστική. Ουσιαστικά, η αρχή αυτή βασίζεται στις ναζιστικής έμπνευσης θεωρίες περί φυλετικής καθαρότητας που επιβιώνουν και σήμερα μεταλλαγμένες και αποτελούν συστατικό στοιχείο των σύγχρονων ρατσιστικών αντιλήψεων και του ξενοφοβικού λόγου της ακροδεξιάς.

Οι προτάσεις του υπουργείου, αν και συνιστούν ένα κατ’ αρχήν θετικό βήμα, μπορούν να χαρακτηριστούν ως άτολμες και ανεπαρκείς. Οι περιορισμοί που μπαίνουν στα κριτήρια για την απόκτηση ιθαγένειας (ειδικά στα παιδιά που μεγαλώνουν εδώ) αποκλείουν μεγάλο αριθμό ανθρώπων από θεμελιώδη δικαιώματά τους, ιδίως απαιτώντας τη νομιμότητα των γονέων, χωρίς να λαμβάνουν καθόλου υπόψη τους το κριτήριο της πραγματικής (και όχι απαραίτητα νόμιμης) διαμονής. Επιπρόσθετος φραγμός για την απόκτηση της ιθαγένειας είναι και το υψηλό αντίτιμο για το παράβολο της αίτησης απόκτησης της ιθαγένειας. Οι μετανάστες που ζουν στην Ελλάδα οφείλουν απλά να γνωρίζουν επαρκώς τη γλώσσα για να μπορούν να συμμετέχουν στη δημόσια ζωή. Δεν οφείλουν να ασπάζονται ούτε τη χριστιανική θρησκεία ούτε τον ελληνοχριστιανικό πολιτισμό ούτε να ντύνονται τσολιάδες στις εθνικές εορτές. Η κοινωνία αυτή είναι ήδη εκ των πραγμάτων πολυπολιτισμική, όπως ήταν κάθε κοινωνία μέχρι σήμερα, καθώς πολιτισμικά στοιχεία αφομοιώνονται εκατέρωθεν από όλες τις κουλτούρες που έρχονται σε επαφή. Όσον αφορά τα πολιτικά δικαιώματα, οι προτάσεις εισάγουν μεν το δικαίωμα του εκλέγειν ενώ το δικαίωμα του εκλέγεσθαι περιορίζεται στον πρώτο βαθμό της αυτοδιοίκησης κι εκεί μερικώς, γεγονός που δημιουργεί κατάφωρη ανισοτιμία στο συνολικό δικαίωμα ψήφου των αλλοδαπών.

Εδώ, αξίζει να σημειωθεί ότι από τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου μπορεί να προκύψει ο εξής κίνδυνος: να ρυθμιστούν ορισμένα θέματα ιθαγένειας και δικαιωμάτων ψήφου αλλά παράλληλα να παγιωθεί η κατάσταση παρανομίας και παντελούς έλλειψης δικαιωμάτων για τους «παράνομους» μετανάστες, γεγονός που επιβεβαιώνει τον βαθύ και παράλληλα, αυθαίρετο διαχωρισμό που επιβάλλει η κυβέρνηση σε αυτή την κατηγορία μεταναστών, ακολουθώντας τις σκληρά περιοριστικές πολιτικές της Ευρώπης – φρούριο με την πολλαπλή ενίσχυση των βίαιων αποτρεπτικών πολιτικών στα κοινοτικά σύνορα. Ας μην ξεχνάμε τις εκατοντάδες των θυμάτων στα ελληνικά σύνορα (οι οποίοι αποκαλούνται από τις κυβερνήσεις λαθρομετανάστες), τις απάνθρωπες συνθήκες στα κέντρα κράτησης καθώς και τα εξευτελιστικά χαμηλά ποσοστά χορήγησης ασύλου σε πολιτικούς πρόσφυγες.

Το γεγονός της ομαδικής επίθεσης ακροδεξιάς προπαγάνδας ενάντια στην πρωτοβουλία εκσυγχρονισμού των διατάξεων ιθαγένειας που πραγματοποιήθηκε στην ιστοσελίδα της δημόσιας διαβούλευσης του νομοσχεδίου και η προσπάθεια πρόκλησης δημοψηφίσματος για το συγκεκριμένο ζήτημα από το Λα.Ο.Σ. και ακροδεξιές ομάδες αποτελούν ένα ακόμα επεισόδιο στη ρητορική μίσους και στις προσπάθειες επιβολής μιας υποκουλτούρας εθνικής καθαρότητας, μισαλλοδοξίας, ρατσισμού και ξενοφοβίας εκ μέρους της ακροδεξιάς (ζήτημα ταυτοτήτων, μακεδονικό, βιβλίο ιστορίας, υπόθεση Δραγώνα κ.ά.). Οφείλουμε να εκτιμήσουμε κατά πόσον οι ακραίες απόψεις που εκφράστηκαν εκεί πολύ συχνά υπό τη μορφή «δεν είμαι ρατσιστής, αλλά δε θέλω να γίνονται Έλληνες οι ξένοι» αντιπροσωπεύουν ένα κομμάτι της κοινωνίας μεγαλύτερο από τους ψηφοφόρους της δεξιάς και της ακροδεξιάς.

Δυστυχώς, για ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, η φυλετική καθαρότητα και ο εθνικισμός αποδοκιμάζονται απλά σε διακηρυκτικό επίπεδο, τη στιγμή που επικυρώνονται και επιδοκιμάζονται στην καθημερινότητα από σημαντική μερίδα Ελλήνων, ως πρακτικές αποκλεισμού μιας μερίδας συμπολιτών μας από τη δημόσια ζωή και από στοιχειώδη δικαιώματα. Η χυδαία τοποθέτηση του Α. Σαμαρά για το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, τοποθέτηση που κινείται στο πλαίσιο «είμαστε πολέμιοι του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, αλλά δεν θέλουμε τους ξένους με ίσα δικαιώματα» θυμίζει το οργουελιανό new speak κατά το οποίο «ο πόλεμος είναι ειρήνη». Πολλές φορές μάλιστα και τα ίδια τα επιχειρήματα υπεράσπισης του νομοσχεδίου κινούνται από έναν εθνικιστικό λόγο του στυλ «οι δεύτερης γενιάς μετανάστες μετέχουν της ελληνικής παιδείας», που θα πει προσκυνούν την ανωτερότητα του έθνους και αφομοιώνονται, υποτάσσονται στα πολιτισμικά μας πρότυπα. Ένας τέτοιου είδους λόγος περί αφομοίωσης βασίζεται στο αξίωμα της κυριαρχίας του ενός πολιτισμού πάνω στον άλλον, της αξιωματικής σύγκρουσης των πολιτισμών κατά Χάντιγκτον, και όχι της αναγκαιότητας αμφίπλευρης ανταλλαγής και επικοινωνίας.

Ο στόχος, λοιπόν, δε μπορεί να είναι να κάνουμε τους ξένους Έλληνες, αλλά να αποδεχτούμε το απλό γεγονός πως οι πολιτισμικές ταυτότητες είναι εξ ορισμού ανοιχτές και δημιουργούνται σε μια βάση επιμειξίας και όχι καθαρότητας όπως απαιτεί ο κυρίαρχος στην κοινωνία εθνικιστικός λόγος. Η αξία της ανεκτικότητας απαιτεί την επιδίωξη τέτοιων επιμειξιών τη στιγμή που εξασφαλίζεται η κοινή πολιτειακή ταυτότητα σε όλους, η επικράτηση του νόμου επί του εθίμου και ο σεβασμός της διαφορετικότητας.

Όσον αφορά την πρόταση της ακροδεξιάς για τη διενέργεια δημοψηφίσματος, θεωρούμε ότι θα συνιστούσε καταχρηστική εφαρμογή της αρχής της πλειοψηφίας σε ένα πεδίο όπου θα έπρεπε εξ ορισμού να εξαιρείται από τέτοιες εφαρμογές. Το επίμαχο ζήτημα άπτεται μιας αναγκαίας διευρυμένης ερμηνείας του δικαίου περί ανθρώπινων δικαιωμάτων (δικαίωμα στην ιθαγένεια, δικαίωμα ισότιμης συμμετοχής στα κοινά, έστω και μέσα στο πλαίσιο της αντιπροσώπευσης) και επομένως δεν μπορεί να υπόκειται στη βούληση της πλειοψηφίας. Δε μπορεί δηλαδή με βάση μια απόφαση της πλειοψηφίας να καταργηθούν θεμελιώδη δικαιώματα μιας μειοψηφίας, καθώς κάτι τέτοιο θα συνιστούσε κυριαρχία της πλειοψηφίας επί της μειοψηφίας και θα αναιρούσε την ίδια τη συγκροτητική αρχή ενός πολιτεύματος που θεμελιώνεται πάνω σε βασικές οικουμενικές αρχές όπως η ισότητα και η ισονομία. Η παραχώρηση της ιθαγένειας πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια καθαρά διοικητική και εκτελεστική διαδικασία που ρυθμίζει την αυτοδίκαια απόδοση πολιτικών δικαιωμάτων σε όλους τους μόνιμους κατοίκους μιας γεωγραφικής περιοχής στη βάση ενός μίνιμουμ κριτηρίων που οριοθετούνται από υποχρέωση του κράτους να προασπίζει την ισότητα και την ισονομία όλων.

Σχετικά links:

http://www.hlhr.gr/index-el.htm

http://gazikapllani.blogspot.com/

http://www.petitiononline.com/greekcit/petition.html

Οι Δραπετσώνες του Κόσμου

2010-01-16T17:05:00.003+02:00

15/01/2010
του Περικλή Κοροβέση

Φανταστείτε τον πρωθυπουργό της Ελλάδας μαύρης φυλής. Τον αρχηγό της αντιπολίτευσης κινέζο και τον αρχηγό του ΛΑΟΣ Αφγανό. Μοιάζει λιγάκι σαν αριστερίστικη προβοκάτσια, αλλά αυτή μπορεί να είναι η πραγματικότητά μας ύστερα από μερικές δεκαετίες. Και ο λόγος είναι απλός: «Καθαροί» λαοί ουδέποτε υπήρξαν και ουδέποτε θα υπάρξουν. Φυλές υπήρξαν και υπάρχουν. Αλλά αυτές ουδέποτε δημιούργησαν κράτη-έθνη, που είναι δημιούργημα του διαφωτισμού. Στην ουσία όλα τα κράτη του κόσμου είναι αυθαίρετα. Κατά κανόνα είναι διαμελισμένες αυτοκρατορίες που επιβάλλονται από τους νικητές μετά από πολέμους(π.χ. Οθωμανική αυτοκρατορία, Αυστροουγγαρία κλπ).

Η καθαρότητα του έθνους είναι μια ναζιστική αντίληψη (αν και προϋπήρχε στην Ευρώπη και τις Αμερικές) που σημαίνει την εξόντωση του διαφορετικού. Είτε στο όνομα της φυλής, είτε στο όνομα της θρησκείας, είτε στο όνομα των πολιτικών ή των φιλοσοφικών πεποιθήσεων. Η καθαρότητα είναι το άλλο όνομα του ολοκληρωτισμού. Αυτό που αποκαλούμε έθνος είναι η κυριαρχία ενός πολιτισμού και μιας γλώσσας και δεν έχει καμιά σχέση με τους δεσμούς αίματος. Και από αυτή την άποψη η κυριαρχούσα κουλτούρα δεν απειλείται από καμία μειονότητα, όσο και να είναι διαφορετική. Αργά ή γρήγορα θα ενταχθεί στο υπάρχον σύστημα. Και αυτό το βλέπουμε καθαρά στους έλληνες μετανάστες. Άλλη η νοοτροπία του ελληνοαμερικάνου και άλλη η νοοτροπία του ελληνογάλλου.

Η μετανάστευση είναι μια φυσιολογική ροπή της ανθρωπότητας. Αν το σημερινό ανθρώπινο είδος, που δημιουργήθηκε στην Αφρική, δεν μετανάστευε, σήμερα ο πλανήτης θα ήταν ακατοίκητος. Κι αν γνωρίζαμε τις μετακινήσεις των πληθυσμών στο βάθος της ιστορίας, η σημερινή μετανάστευση θα μας φαινόταν αστεία. Γιατί μετακινούνται οι άνθρωποι και αφήνουν τα σπίτια τους, τις οικογένειες τους, τη γη τους; Το είπε ο Τάσος Λειβαδίτης στο στίχο του «στη Δραπετσώνα πια δεν έχουμε ζωή». Και είναι πολλές οι «Δραπετσώνες» πια στον κόσμο μας. Και ξέρουμε πια και ποιος είναι ο λόγος. Ο παγκοσμιοποιημένος, ο μαφιόζικος καπιταλισμός του καζίνου που καταστρέφει οικονομίες και περιβάλλον και απειλεί τη ζωή του πλανήτη.

Στην ουσία οι μετανάστες έρχονται στον καταστροφέα τους για να εισπράξουν την αποζημίωση με ένα λαθραίο μεροκάματο.

http://www.protagon.gr/Default.aspx?tabid=70&smid=382&ArticleID=1162&reftab=61&t=%CE%9F%CE%B9-%CE%94%CF%81%CE%B1%CF%80%CE%B5%CF%84%CF%83%CF%8E%CE%BD%CE%B5%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%9A%CF%8C%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%85

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας στην πρεσβεία του Ιραν

2010-01-03T13:01:00.004+02:00

Την Τρίτη 5 Γενάρη στις 18.00 στο Φάρο Ψυχικού και πορεία προς την Ιρανική πρεσβεία.

Έχουμε εκφράσει και παλιότερα την αλληλεγύη μας στις γυναίκες και τους άνδρες που διακδικούν τη φιλελευθεροποίηση του αυταρχικού και θεοκρατικού καθεστώτος του Αχμαντινεζάντ.

Αναδημοσιεύουμε και το σχετικό δελτίο τύπου των διοργανωτών της συγκέντρωσης:

Αλληλεγγύη στην Ιρανική εξέγερση

Η εξέγερση στο Ιράν, μετά τις παρατυπίες στις προηγούμενες εκλογές, είχε ήδη κάνει ορατή τη μαζική αμφισβήτηση του θεοκρατικού και δικτατορικού καθεστώτος.Οι διαδηλωτές και οι διαδηλώτριες που διεκδίκησαν δικαιώματα κι ελευθερίες, αντιμετωπίστηκαν με άγρια καταστολή, βασανιστήρια, ακόμα και δολοφονίες.

Αυτές τις μέρες ξαναβρίσκονται στο δρόμο χιλιιάδες πολίτες του Ιράν, γιατί ασφυκτιούν κάτω από αυτό το καθεστώς που τούς στερεί κάθε δικαίωμα (ιδαίτερα από τις γυναίκες). Και πάλι το καθεστώς των μουλάδων αντιμετωπίζει τις συνεχιζόμενες κνητοποίήσεις με ωμή βία. Τώρα, περισσότερο από ποτέ, είναι ώρα να δείξουμε την αλληλεγγύη μας στους εξεγερμένους. Ο λαός του Ιράν έχει ανάγκη την αλληλεγγύη των κινημάτων, και όχι τα κροκοδείλια δάκρυα της Δύσης, η οποία συνεχίζει να τον απειλεί με πόλεμο.

Αλληλεγγύη στην Ιρανική εξέγερση

Να σταματήσει η σφαγή - Να απελευθερωθούν όλοι οι πολιτικοί κρατούμενοι

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας Τρίτη 5 Γενάρη, 6 μ.μ στο φάρο Ψυχικού και πορεία προς την Ιρανική πρεσβεία

ΑΚΟΑ, Αντιεθνικιστική-Αντιμιλιταριστική Πρωτοβουλία, Γυναικεία Ομάδα Αυτοάμυνας, Δίκτυο για τα Πολιτικά και Κοινωνικά Δικαιώματα, Κόκκινο, Νεολαία ΣΥNασπισμού, ΟΚΔΕ Σπάρτακος, Σύνδεσμος Αντιρρησιών Συνείδησης

ανοιχτή συνάντηση (κι άλλη;)

2010-01-03T12:44:00.003+02:00

Μετά το γκραν σουξέ των προηγούμενων ανοιχτών συναντήσεων αισθανόμεθα την ηθική υποχρέωση να συνεχίσουμε αυτό το αποτρόπαιο έθιμο καλώντας σε ανοιχτή συνάντηση της ομάδας τo Σάββατο 9 Ιανουαρίου στις 18.00 στο καφέ Dasein (Σολωμού 12 - πλατεία Εξαρχείων). Για τις λεπτομέρειες του προγράμματος ο αναγνώστης μπορεί να ενημερωθεί από τη δεξιά στήλη.

Απo-ανάπτυξη, η μόνη βιώσιμη απάντηση στην οικονομική και περιβαλλοντική κρίση

2010-01-03T12:28:00.000+02:00

Του Γ. Καλλή
Καθηγητή στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης

Η από-ανάπτυξη αναφέρεται πρωτίστως στην ανάγκη αποσύνδεσης του στόχου της κοινωνικής ευημερίας από τον στόχο της οικονομικής μεγάθυμης, της αύξησης δηλαδή του ΑΕΠ. Η πρόταση της από-ανάπτυξης είναι απλή. Μπορούμε να ζήσουμε καλύτερα χωρίς να χρειάζεται να παράγουμε ή να καταναλώνουμε όλο και περισσότερο. Ακόμα πιο ριζοσπαστικά, η από-ανάπτυξη προτείνει μια ανάστροφη διαδικασία απο-μεγένθυνσης, ή σμίκρυνσης αν θέλετε, της οικονομίας, δηλαδή ελάττωσης της συνολικής παραγωγής και της συνολικής κατανάλωσης. Η διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη, όπως θα εξηγήσω, αν θέλουμε να αποφύγουμε την οικολογική καταστροφή. Και αν την διαχειριστούμε σωστά, η απο-ανάπτυξη όχι μόνο δεν θα οδηγήσει σε αύξηση της ανεργίας και της φτώχειας, αλλά μπορεί και να βελτιώσει την ποιότητα της ζωής μας. Ο όρος απο-ανάπτυξη μεταφράζει στα ελληνικά το γαλλικό decroissance, ή το αγγλικό de-growth, όρος ο οποίος πρωτοεισήχθη από τους οικονομολόγους Jacques Grinevald του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης, και Serge Latouche του Πανεπιστημίου της Σορβόννης. Ο τελευταίος έχει γράψει σειρά δημοφιλέστατων βιβλίων πάνω στο θέμα και πολλά άρθρα στην Γαλλική και Διεθνή έκδοση της Le Monde.

Στην Γαλλία, και κατά δεύτερο λόγο στην Ιταλία και την Ισπανία, έχουν γεννηθεί κινήματα πολιτών τα οποία σήμερα αριθμούν χιλιάδες μέλη και τα οποία εργάζονται και εφαρμόζουν καθημερινά, μακριά από ακαδημαϊκές συζητήσεις, την ιδέα της από-ανάπτυξης. Τα κινήματα αυτά έχουν ενεργό ρόλο στην ανάπτυξη δικτύων ανταλλαγών και κοινοτικών νομισμάτων, κοινόκτητων οικισμών και οικολογικών καταλήψεων, κοινόκτητων συστημάτων επιδιόρθωσης ποδηλάτων ή χρήσης αυτοκινήτων, συνεταιριστικών τραπεζών, αγροτοσυναιτερισμών βιολογικών προϊόντων και οικολογικών αυτό-διοικούμενων βιοτεχνιών.

Το μήνυμα της απο-ανάπτυξης δεν είναι απλά ότι πρέπει να καταναλώνουμε λιγότερο. Ανατρέποντας το τοτέμ της οικονομικής ανάπτυξης, η από-ανάπτυξη μας καλεί να επανακτήσουμε την οικονομία από τα χέρια των ειδικών. Να επανα-πολιτικοποιήσουμε δηλαδή την δημόσια συζήτηση για το τι οικονομία θέλουμε και για ποιο σκοπό.

Γιατί να από-αναπτυχθούμε;

Επειδή η οικονομική ανάπτυξη δεν είναι βιώσιμη. Δεν είναι βιώσιμη οικολογικά, δεν είναι βιώσιμη κοινωνικά, δεν είναι βιώσιμη ούτε καν οικονομικά. Η έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης είναι ένα οξύμωρο το οποίο πρέπει να μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.

Πρώτον, γιατί δεν είναι οικολογικά βιώσιμη η ανάπτυξη? Σας παραθέτω απλούς υπολογισμούς, από ένα άρθρο του καθηγητή Tim Jackson στο περιοδικό New Scientist. Ας υποθέσουμε, γράφει ο Jackson έναν παγκόσμιο πληθυσμό εννέα δισεκατομμυρίων το 2050, ο οποίος θα έχει επιτύχει ένα εισόδημα ίσο με αυτό του μέσου Ευρωπαίου. Ας υποθέσουμε επίσης για την Ευρώπη μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 2%, ίσο δηλαδή με αυτόν πριν από την κρίση. Αν θέλουμε η συγκέντρωση των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα να μην ξεπεράσει το κατώτατο όριο που έθεσαν οι επιστήμονες για να αποφύγουμε την κλιματική καταστροφή, θα πρέπει έως το 2050, το 98% της οικονομικής παραγωγής να βασίζεται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ακόμα και στο πιο αισιόδοξο τεχνολογικά και πολιτικά σενάριο, κάτι τέτοιο είναι αδύνατο. Τα τελευταία 20 χρόνια, και με όλη την υποτιθέμενη προσοχή στο περιβάλλον και την βιώσιμη ανάπτυξη, όχι μόνο δεν μειώθηκαν, αλλά αυξήθηκαν οι εκπομπές των ρύπων, στον αναπτυσσόμενο κόσμο αλλά και στην Ευρώπη και την Αμερική. Η όποια τεχνολογική πρόοδος επισκιάστηκε μακράν από τη ραγδαία συνολική αύξηση στην κατανάλωση.

Αν θέλουμε να αποφύγουμε την καταστροφή, οφείλουμε να ελέγξουμε την ανάπτυξη. Φέτος, με την διεθνή οικονομική ύφεση είναι η πρώτη φορά στην σύγχρονη ιστορία, όπου οι εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα φαίνονται να μειώνονται. Κι όμως κάνουμε ότι μπορούμε για να αντιστρέψουμε τη κατάσταση και να αρχίσουμε ξανά να καταναλώνουμε και να παράγουμε σαν να μην υπάρχει αύριο.

Τα Κράτη μπροστά στο φάσμα της ανεργίας, θυμήθηκαν τον Κέυνς, και αυξάνουν τις δημόσιες δαπάνες, ρίχνοντας χρήμα στην αγορά. Χρήμα για να αλλάξουν τα νοικοκυριά το παλιό τους αυτοκίνητο. Χρήμα για να αγοραστούν τα χιλιάδες σπίτια και εξοχικά που μένουν απούλητα. Με ένα σμπάρο, οι πολιτικές του Κέυνς υπόσχονται δυο τρυγόνια. Και οι εργάτες, στις αυτοκινητοβιομηχανίες και τις οικοδομές δεν θα χάσουν την δουλειά τους, και θα έχουν χρήματα για να αρχίσουν να καταναλώνουν τονώνοντας την αγορά.
Ο Κέυνς, όπως ο ίδιος έλεγε, ενδιαφερόταν μόνο για το αύριο. Μία από τις γνωστές του ρήσεις ήταν ότι «μακροπρόθεσμα, όλοι θα έχουμε πεθάνει». Σήμερα, γνωρίζοντας για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, είναι επιεικώς ανεύθυνο να μην σκεφτόμαστε το μέλλον.

Η οικονομική ανάπτυξη ούτε πιο ευτυχισμένους μας κάνει, ούτε βοηθάει τους φτωχούς. Επανειλημμένες επιστημονικές δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η ευημερία στις περισσότερες δυτικές χώρες έφτασε το απόγειο της τη δεκαετία του 60 (στην Ελλάδα ίσως λίγο αργότερα). Από τότε έχει μείνει σταθερή ή μειώνεται. Ο διπλασιασμός της οικονομικής ανάπτυξης και η συνακόλουθη περιβαλλοντική επιβάρυνση στις δεκαετίες του 80 και του 90 δεν μας έχει κάνει διόλου πιο ευτυχισμένους. Όταν είσαι πολύ φτωχός, βρήκαν ειδικοί οικονομολόγοι, το λίγο παραπάνω εισόδημα σου επιτρέπει να ικανοποιήσεις βασικές ανάγκες και σε κάνει πολύ πιο χαρούμενο. Απο κει και πάνω τα πλούτη δεν κάνουν καμία διαφορά. Έρευνες διακεκριμένων ψυχολόγων δείχνουν ότι δεν είναι τα χρήματα ή η κατανάλωση τα οποία φέρνουν την ευτυχία, αλλά η ικανοποίηση βασικών αναγκών, η αίσθηση κοινότητας, φιλίας και ασφάλειας ή η αναγνώριση από τους άλλους. Το χρήμα είναι ένα άσχημο υποκατάστατο για όλα αυτά.

Επίσης παρά την συνεχιζόμενη ανάπτυξη τις τελευταίες δεκαετίες στις Δυτικές χώρες, οι κοινωνικές ανισότητες έχουν οξυνθεί. Υπολογίζεται ότι χρειάζονται 166 Ευρώ αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ, για να καταλήξει μόνο 1 ευρώ παραπάνω σε αυτούς στον Τρίτο Κόσμο που ζουν κάτω από το όριο της απόλυτης φτώχειας. Αντιθέτως, η απελευθέρωση της κοινωνικής πολιτικής από φανταστικούς περιορισμούς στο όνομα της οικονομικής ανάπτυξης μπορεί να ανοίξει νέες δυνατότητες αναδιανομής του πλούτου. Και η απο-ανάπτυξη στην πλούσια Δύση, θα αφήσει χώρο και πόρους στις αναπτυσσόμενες χώρες να μπορέσουν να αναπτυχτούν τόσο όσο χρειάζεται για να ικανοποιήσουν τις βασικές ανάγκες των πληθυσμών τους.

Τέλος η οικονομική ανάπτυξη δεν είναι ούτε καν οικονομικά βιώσιμη. Όπως είπε και ο προηγούμενος ομιλητής η αίσθηση ότι αναπτυσσόμαστε οφείλεται στο ψέμα του δείκτη που λέγεται ΑΕΠ και ο οποίος δεν υπολογίζει τα περιβαλλοντικά ή κοινωνικά κόστη, και μετρά τα χρήματα που παν για την απορρύπανση ή τις φυλακές ως ανάπτυξη. Σήμερα αντιμετωπίζουμε κόστη που κουκουλώσαμε στο παρελθόν. Η πρόσφατη κρίση, εν μέρει, έχει να κάνει και με τον πανικό που επικράτησε στις αγορές το 2007 με τα νέα ότι ο ρυθμός άντλησης των αποθεμάτων του πετρελαίου χτυπάει κορυφή. Οι κλιματικές καταστροφές ήδη επηρεάζουν την οικονομία, όπως ο τυφώνας Κατρίνα στη Νέα Ορλεάνη. Στο μέλλον, και αν δεν αποτρέψουμε την κλιματική αλλαγή, φαινόμενα όπως η Κατρίνα θα είναι όλο και συχνότερα, διαβάλλοντας όποια προσπάθεια οικονομικής ανάπτυξης.

Τα επιτόκια στα δάνεια βασίζονται σε εξωπραγματικές προσδοκίες ανάπτυξης. Ουσιαστικά δανειζόμαστε από το μέλλον, με την πίστη ότι θα γινόμαστε πάντα πιο πλούσιοι για να ξεπληρώσουμε το χρέος. Η φούσκα όμως έσπασε. Η φανταστική οικονομία των προσδοκιών ξεπέρασε κατά πολύ την πραγματική οικονομία των περιορισμένων φυσικών και ανθρώπινων πόρων.

Η επιλογή που αντιμετωπίζουμε σήμερα δεν είναι μεταξύ ανάπτυξης και από-ανάπτυξης. Είναι μεταξύ μιας καταστροφικής και ανεξέλεγκτης ύφεσης και μιας ελεγχόμενης και βιώσιμης από-ανάπτυξης.

Ορισμένες προτάσεις για μια κοινωνικά βιώσιμη από-ανάπτυξη.

Βραχυπρόθεσμα οι προτάσεις της από-ανάπτυξης συγκλίνουν με πολλές από αυτές που διάβασα στο πρόγραμμα των Οικολόγων Πρασίνων για τις Ευρωεκλογές. Επενδύσεις σε εναλλακτικές μορφές ενέργειας και δημόσιες μεταφορές, φορολόγηση της κατανάλωσης φυσικών πόρων και των αγαθών πολυτελείας, χρηματοδότηση συνεταιριστικών τραπεζών, αγροτο-συναιτερισμών και οικολογικών βιομηχανιών, υποστήριξη εναλλακτικών τοπικών συστημάτων συναλλαγής, κλπ.

Ποια είναι η διαφορά θα ρωτήσετε τότε της από-ανάπτυξης από το Πράσινο New Deal, δηλαδή ένα πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων βασισμένων στον εκσυγχρονισμό των περιβαλλοντικών υποδομών, το οποίο διακηρύσσουν οι Οικολόγοι Πράσινοι, και το οποίο έχει ενσωματώσει ακόμα και η Κυβέρνηση Obama στις ΗΠΑ, τουλάχιστον ως μέρος του όλου πακέτου αντιμετώπισης της κρίσης ?

Η διαφορά δεν είναι τόσο στις προτάσεις όσο στην φιλοσοφία και τον απώτερο σκοπό. Το Πράσινο New Deal δίνει την εντύπωση ότι το περιβάλλον μπορεί να αποτελέσει ένα νέο μοχλό ανάπτυξης. Διατηρεί έτσι την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να έχουμε και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο. Όπως όμως εξήγησα με το υποθετικό σενάριο του Tim Jackson για το 2050, ο περιβαλλοντικός εκσυγχρονισμός από μόνος του δεν μπορεί να αποτρέψει την περιβαλλοντική καταστροφή.

Ακόμα σημαντικότερα, η υπόσχεση η οποία διαχέεται ότι ένα Πράσινο New Deal, θα μπορέσει να έχει τα αποτελέσματα του πρώτου New Deal, είναι εσφαλμένη. Είναι ποτέ δυνατόν τα κέρδη από τα φωτοβολταϊκά ή από την μόνωση των κτηρίων να συγκριθούν με τις τεράστιες ανταποδώσεις της μαζικής αστικοποίησης, των γεφυρών και των αυτοκινητοδρόμων ή της ανοικοδόμησης μετά τους δύο πολέμους? Οι ρυθμοί ανάπτυξης του 20ο αιώνα σύντομα θα αποτελέσουν μια παρένθεση στην ανθρώπινη ιστορία. Μια παρένθεση η οποία βασίστηκε στην εξεύρεση τεράστιων αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων, τα οποία δυστυχώς τελειώνουν. Από φυσικής άποψης και μόνο είναι αδύνατο μια οικονομία βασισμένη σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να φτάσει τους ρυθμούς ανάπτυξης της πετρελαιο-κοινωνίας μας. Το πετρέλαιο πολλαπλασιάζει δεκάδες φορές την ενέργεια που δαπανάται για την εξόρυξη και μεταφορά του και δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες οικονομικής συσσώρευσης. Αντιθέτως, οι πλέον αποδοτικές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην καλύτερη περίπτωση αυξάνουν οριακά την ενέργεια που δαπανάται για αυτές. Το Πράσινο New Deal θα δημιουργήσει από-ανάπτυξη. Όποιος υπόσχεται ανάπτυξη, σύντομα θα βρεθεί εκτεθειμένος.

Το Πράσινο New Deal οφείλει να τεθεί σε άλλη βάση. Είναι μια στρατηγική η οποία έχει νόημα μόνο αν ο στόχος είναι η δημιουργία μίας εναλλακτικής κοινωνίας, μιας κοινωνίας η οποία θα είναι χαρούμενη για να ζει με λιγότερα. Μια κοινωνία απο-ανάπτυξης.

Είναι μια τέτοια κοινωνία εφικτή εντός του καπιταλιστικού συστήματος? Πιστεύω πως όχι. Καπιταλισμός χωρίς κατανάλωση και ανάπτυξη δεν γίνεται. Διαβάζω απόσπασμα από άρθρο του George Monbiot στην εφημερίδα Guardian, όπου σχολιάζει τις πρωτοβουλίες αλυσίδων σουπερμάρκετ να μειώσουν την συμβολή τους στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Ο καπιταλισμός, λέει ο Monbiot, μπορεί να σου πουλήσει τοπικά, βιολογικά, ή κοινωνικά υπεύθυνα προϊόντα. Αυτό που με τίποτα δεν μπορεί να κάνει είναι να σου πουλήσει λιγότερο.

Προτάσσοντας ένα εναλλακτικό μοντέλο προς τον καπιταλισμό, και όχι έναν ανέφικτο πράσινο καπιταλισμό, η απο-ανάπτυξη επαναφέρει στην επικαιρότητα τις ριζοσπαστικές προτάσεις του πράσινου κινήματος, οι οποίες ταπεινή μου γνώμη είναι ότι κάπου τέθηκαν στο περιθώριο την δεκαετία του 90.

Για παράδειγμα οφείλουμε να ξαναδούμε συνολικά το ζήτημα της εργασίας. Η απο-ανάπτυξη θα δημιουργήσει πλεόνασμα εργατικού δυναμικού. Στο υπάρχον πλαίσιο η απασχόληση είναι συνώνυμη με την πλήρη, μισθωτή, καθημερινή εργασία. Όσο η αυτοεκτίμηση βασίζεται στο συγκριτικό εισόδημά και η α-εργία αποτελεί στίγμα, η μείωση της απασχόλησης συντελεί κοινωνική καταστροφή. Αντιθέτως μια κοινωνία απο-ανάπτυξης ανοίγει τον ορίζοντα για λιγότερες μέρες ή ώρες εργασίας και περισσότερο ελεύθερο χρόνο. Για επανεκτίμηση της οικιακής ή της κοινωνικής εργασίας.

Οφείλουμε επίσης να συζητήσουμε πως μπορούμε να περιορίσουμε το ρόλο της διαφήμισης στην δημιουργία ψευδών αναγκών, υπερκατανάλωσης, υπερχρέωσης και, μέσω της χρηματοδότησης της ιδιωτικής τηλεόρασης, πολιτισμικής υποβάθμισης. Οφείλουμε να επαναφέρουμε το ζήτημα της αποκέντρωσης και της άμεσης δημοκρατίας. Της ριζικής μεταρρύθμισης του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της αναμόρφωσης του νομοθετικού πλαισίου για την ιδιοκτησία. Η επένδυση σε οικολογικές υποδομές και πράσινες τεχνολογίες είναι σημαντική, αλλά από μόνη της δεν λέει τίποτα.

Φόβοι

Τέλος, θέλω να συζητήσω ορισμένους φόβους που δικαιολογημένα γεννά η ιδέα της από-ανάπτυξης. Φόβους για την οικονομία και την δημοκρατία και επιφυλάξεις για το πολιτικά εφικτό της πρότασης.

Ας ξεκινήσω από το τελευταίο. Προφανώς η από-ανάπτυξη δεν είναι μια πρόταση ελκυστική για τα υπάρχοντα κόμματα εξουσίας, ούτε μια πρόταση πλειοψηφίας, τουλάχιστον στην παρούσα φάση. Αποτελεί όμως μια ιδανική πλατφόρμα για την οικολογική αριστερά. Και θέλω να πιστεύω ότι αποτελεί μια θελκτική πρόταση για μεγάλο μέρος του πληθυσμού, το οποίο είναι απηυδισμένο με το υπάρχον σύστημα. Ο Clive Hamilton στο βιβλίο του Affluenza, το οποίο αναφέρεται στην Αυστραλία, υπολογίζει το ποσοστό αυτών που αποκαλεί downshifters, δηλαδή αυτών που αποφάσισαν συνειδητά να αλλάξουν δουλειά και τρόπο ζωής, θυσιάζοντας το εισόδημά τους και τις ανέσεις τους για μια καλύτερη ποιότητα ζωής, σε ένα 20 με 30% του πληθυσμού. 20 με 30% είναι μια πολύ σημαντική βάση για το χτίσιμο ενός πολιτικού κινήματος. Και αν η κρίση συνεχιστεί, όπως πιστεύω ότι θα συνεχιστεί, το κίνημα αυτό μπορεί να γίνει πλειοψηφικό.

Κάποιοι φοβούνται την πλήρη απορρύθμιση της οικονομίας, αν προσπαθήσουμε να σταματήσουμε την ανάπτυξη. Όπως προανέφερα, δεν είναι αναγκαίο η από-ανάπτυξη να αυξήσει την φτώχεια, και την ανεργία, αν υπάρξει συνακόλουθη αλλαγή του εργασιακού καθεστώτος. Η εγκαθίδρυση ελάχιστου εξασφαλισμένου εισοδήματος, χρηματοδοτούμενου από φόρους, μπορεί να μειώσει περαιτέρω την ανασφάλεια που δημιουργεί η από-ανάπτυξη. Αντίθετα με κάποιους άλλους ειδικούς οι οποίοι όλα αυτά τα χρόνια μας διαβεβαίωναν ότι ξέρουν τι λεν, έχω την ευθύνη να πω ότι όλα τα παραπάνω είναι υποθέσεις προς διερεύνηση. Κανείς οικονομολόγος όμως ως τώρα δεν έχει ενδιαφερθεί να ερευνήσει την πιθανότητα της ομαλής από-ανάπτυξης. Στα πλαίσια ενός ερευνητικού δικτύου το οποίο συντονίζω, οι οικονομολόγοι της ομάδας, από το Πανεπιστήμιο του East Anglia, δουλεύουν ακριβώς για αυτό χρησιμοποιώντας νέα μακροοικονομικά μοντέλα του καθηγητή Peter Victor από το Τορόντο.

Άλλοι ανησυχούν ότι η πρόταση της από-ανάπτυξης κρύβει τους σπόρους του ολοκληρωτισμού. Πως θα πεισθούν ορισμένοι να καταναλώσουν λιγότερο και ποιος θα ελέγχει αν το κάνουν? Πως θα πεισθούν ειρηνικά, με ρωτάν, οι έχοντες να μοιραστούν μεγαλύτερο μέρος του πλούτου τους με τους μη έχοντες? Όπως πείσθηκαν, απαντώ, κάποιοι ότι το να καταναλώνουν όλο και περισσότερο είναι αυτοσκοπός, ή όπως πείσθηκαν οι φτωχότεροι όλα αυτά τα χρόνια να δέχονται τις αυξανόμενες ανισότητες.

Άλλοι ρωτάν, μα πως μπορείς να είσαι σίγουρος ότι μια πρόταση από-ανάπτυξης εφόσον κατατεθεί στην δημοκρατική αρένα δεν θα μεταλλαχθεί σε κάτι τελείως διαφορετικό? Κανένα πρόβλημα, απαντώ. Δεν είμαι τόσο σίγουρος για την πρόταση την οποία καταθέτω για να υποστηρίξω την επιβολή της. Σε περιόδους κρίσης σαν την σημερινή, οφείλουμε να καταθέτουμε νέες ιδέες, έστω και ασχημάτιστες. Μικρές ιδέες μπορεί να κάνουν μεγάλες διαφορές, και όχι απαραίτητα τις διαφορές τις οποίες φαντάζονται αυτοί που καταθέτουν τις ιδέες.

Επίλογος

Επιτρέψτε μου να κλείσω με μια μεταφορά, η οποία συνοψίζει το επιχείρημά μου σήμερα.

Είμαστε επιβάτες σε ένα αυτοκίνητο το οποίο τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα προς το γκρεμό. Το αυτοκίνητο αρχίζει να κλωτσάει. Η βενζίνη τελειώνει και η μηχανή σκουριάζει. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε σήμερα είναι να ξαναβάλουμε βενζίνη, να διορθώσουμε τη μηχανή, και να συνεχίσουμε την τρελή πορεία προς τον γκρεμό. Το Πράσινο New Deal προτείνει να αλλάξουμε την μηχανή του αυτοκινήτου και να την κάνουμε υβριδική.

Η από-ανάπτυξη αντιθέτως μας καλεί να σταματήσουμε το αμάξι και να βάλουμε όπισθεν. Ή μάλλον καλύτερα, να πατήσουμε φρένο, να κατέβουμε από το αμάξι και να αρχίσουμε να περπατάμε προς όποια κατεύθυνση θέλουμε. Σίγουρα όχι πάντως προς τον γκρεμό.

http://eyploia.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=53:apo-anptiksi&catid=44&Itemid=71

Κι άλλη ανοιχτή συνάντηση

2009-12-22T17:43:00.003+02:00

...μιας και οι μάζες αδημονούν. Η επόμενη ανοιχτή συνάντηση της ομάδας, λοιπόν, θα λάβει χώρα το Σάββατο 26 Δεκεμβρίου, στις 18:00, στο καφέ Dasein (Σολωμού 12, Εξάρχεια). Θέματα συζήτησης δεν έχουν αποφασιστεί.

ανοιχτή συνάντηση

2009-12-17T14:52:00.000+02:00

Επόμενη ανοιχτή συνάντηση της ομάδας την Σάββατο 19 Δεκεμβρίου στις 18.00 στο καφέ Dasein (Σολωμού 12 - Πλατεία Εξαρχείων). Θέματα δεν έχουμε, φέρτε τα δικά σας σε ταπεράκι.

December '08 -slideshow

2009-12-09T10:51:00.004+02:00

by Costis

Για την εξέγερση του Δεκέμβρη

2009-12-03T12:09:00.000+02:00

Από το βράδυ της 6^ης Δεκεμβρίου 2008 η Αθήνα και δεκάδες άλλες πόλεις έζησαν για μερικές εβδομάδες πρωτόγνωρα για τη μεταπολιτευτική ιστορία τους γεγονότα. Η δολοφονία στα Εξάρχεια ενός 15χρονου παιδιού από έναν αστυνομικό στάθηκε αφορμή για να εκφραστεί, να διοχετευθεί και να αποτυπωθεί στους δρόμους η οργή, η αγανάκτηση, η απελπισία, αλλά και οι επιθυμίες, οι πόθοι και τα όνειρα ενός σημαντικού κομματιού της κοινωνίας και ιδιαίτερα της νεολαίας. Τα εξεγερτικά γεγονότα του Δεκέμβρη έμειναν χαραγμένα στη μνήμη μας κυρίως γιατί με την καινοφανή ένταση και με τις ριζοσπαστικές και αυθεντικές πλευρές τους προκάλεσαν μία, έστω και προσωρινή, ρωγμή στην απάθεια των ανθρώπων και οδήγησαν στην αναθέρμανση της συμμετοχής τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι.

Το τραγικό γεγονός της δολοφονίας ακολούθησαν δεκάδες αυθόρμητες συγκεντρώσεις και πορείες τόσο στο κέντρο της Αθήνας όσο και στις πόλεις της επαρχίας, οι οποίες συνοδεύτηκαν από ένα εκρηκτικό ξέσπασμα βίαιων πράξεων και επεισοδίων με τις δυνάμεις της αστυνομίας. Η αδιέξοδη βία, στην οποία για πολλούς εξαντλήθηκε η ριζοσπαστικότητα των γεγονότων του Δεκέμβρη, είναι για μας το λιγότερο σημαντικό στοιχείο του. Όχι μόνο γιατί είμαστε αντίθετοι/ες με την πολιτική λογική που εκπροσωπεί, αλλά και γιατί με τον εγγενή θεαματικό και κυριαρχικό της χαρακτήρα περιορίζει τις ίδιες της δημιουργικές προοπτικές που ανοίγονται όταν ένα (έστω μειοψηφικό) μέρος του πληθυσμού ενεργοποιείται πολιτικά και διαδηλώνει, διαμαρτύρεται ή αμφισβητεί. Η βία ως χαρακτηριστικό στοιχείο της ίδιας της υπάρχουσας εξουσίας δεν αναμετράται στην πραγματικότητα με αυτήν, αλλά την επιβεβαιώνει και υπονομεύει τη δυνατότητα ανάπτυξης του λόγου και της διαβούλευσης, τη δυνατότητα διάνοιξης της δημόσιας σφαίρας μέσα στην οποία θα αμφισβητηθεί συστηματικά το υπάρχον σύστημα και θα προταθούν νέες μορφές οργάνωσης και νέες αξίες που θα το υπερβαίνουν.

Τις μέρες του Δεκέμβρη όμως οι δρόμοι και οι δημόσιοι χώροι καταλήφθηκαν από μαθητές οι οποίοι στεκόταν απέναντι στις διμοιρίες ή έκαναν επιθέσεις σε αστυνομικά τμήματα ζητώντας τη δική τους δικαίωση. Οι πολύμορφες δράσεις συνεχίστηκαν με καταλήψεις σχολείων, πανεπιστημιακών σχολών, δημόσιων κτιρίων, πολιτιστικών κέντρων, δημαρχείων, με ανοιχτές συνελεύσεις, με συγγραφή πληθώρας συνθημάτων, προκηρύξεων και κειμένων. Οι παρεμβάσεις σε ραδιοφωνικούς σταθμούς, στο δελτίο ειδήσεων της ΕΡΤ, οι ολιγόλεπτες διακοπές παραστάσεων σε θέατρα και στο Μέγαρο Μουσικής, οι συνελεύσεις σε διάφορους δήμους, οι συναυλίες και οι γιορτές δρόμου έξω από τη λυρική σκηνή έδωσαν έναν τόνο και μια διάθεση για άνοιγμα της εξέγερσης και προς ευρύτερα κομμάτια της κοινωνίας.

Ο ριζοσπαστικός χαρακτήρας των γεγονότων οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη συμμετοχή ενός σημαντικού κομματιού των μαθητών των νέων αλλά και ατόμων, μη πολιτικοποιημένων μέχρι τότε, στις κινητοποιήσεις. Ένα ετερόκλητο πλήθος ανθρώπων εισέβαλλε όχι μόνο στους δρόμους και τις πλατείες αλλά και σε ανοιχτές συζητήσεις και αντιπαραθέσεις, σε μαζικές συνελεύσεις, δηλαδή δραστηριότητες που ανήκουν σε αυτό που ονομάζεται δημόσια σφαίρα. Άνθρωποι καταπιεσμένοι, περιθωριοποιημένοι, κυνηγημένοι, απογοητευμένοι, ξενερωμένοι, αηδιασμένοι πλημμύρισαν τους δημόσιους χώρους, τους γέμισαν με φωνή τους, την αγωνία τους, τη λύπη, τη χαρά τους.

Οι μαθητικές δράσεις χαρακτηρίστηκαν από καυστικό χιούμορ και πρωτοφανή ευρηματικότητα και ακουμπούσαν σε έναν κοινό παρανομαστή: μια υπόρρητη αλλά σαφή κριτική στην ασφυκτική σχολική καθημερινότητα, στις εξετάσεις, στα φροντιστήρια, στην εντατικοποίηση, στην απουσία ελεύθερου χρόνου. Μια αμφισβήτηση συνολική του εκπαιδευτικού συστήματος, των σχέσεων των παιδιών με τους δασκάλους και με τους γονείς τους. Αναδύθηκε μία ριζική κριτική αυτής της κοινωνίας, που δε χωράει στα καθιερωμένα οικονομίστικα σχήματα ανάλυσης που χρησιμοποιούνται κατά κόρον από τον τύπο ή τους πολιτικούς. Δεν είναι τυχαία άλλωστε η σχεδόν αυτόματη γεωγραφική εξάπλωση των διαδηλώσεων σε όλη τη χώρα. Στο δρόμο συσπειρώθηκαν άτομα από όλα τα κοινωνικά στρώματα και όλες τις περιοχές, μαθητές στις πόλεις αλλά και σε μικρά χωριά ή σε απομακρυσμένα νησιά.

Αυτό που αγαπήσαμε πιο πολύ στο Δεκέμβρη ήταν χωρίς αμφιβολία η ρήξη με το καθεστώς της απάθειας, η εξωστρέφεια των διαδηλωτών, η χρήση της δημιουργικής φαντασίας τους. Όλοι μας βγήκαμε «μετατοπισμένοι/ες» από αυτά τα γεγονότα. Ως διαδηλωτές, ως παιδιά, ως γονείς, ακόμα και ως μη συμμετέχοντες, ως απλοί αναγνώστες εφημερίδων και τηλεθεατές. Ακούσαμε, μιλήσαμε, ανταλλάξαμε βλέμματα με το διπλανό μας. Το σπάσιμο της κανονικότητας, της νωχελικότητας, της βαρεμάρας το διαδέχτηκε ένας αυθορμητισμός και μια ζωντάνια. Η αίσθηση ότι κάτι συμβαίνει, ότι κάτι γίνεται, ότι έχουμε δύναμη και ότι περπατώντας στους δρόμους όλα είναι δυνατά.

Με το ξέσπασμα του κόσμου και τις συνεχιζόμενες συγκεντρώσεις, άλλαξε άρδην η ατζέντα και η επικαιρότητα τόσο στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, όσο και στο Ίντερνετ, αλλά και στους χώρους εργασίας, διασκέδασης και μέσα στις οικογένειες. Όλοι εμείς που ορμήσαμε στους δρόμους, αρχίσαμε να κοιταζόμαστε στα μάτια, να συζητάμε οι ίδιοι για τις ζωές μας. Το λόγο δεν τον παρήγαγαν πια οι «ειδικοί» αλλά τα δεκάδες ανώνυμα κείμενα, τα σκίτσα, οι προκηρύξεις των καταλήψεων, τα συνθήματα στα χείλη μας. Ο ξύλινος λόγος έγινε ξαφνικά εύπλαστος και ποιητικός. Ο Δεκέμβρης ήταν ένα μήνας γοητείας. Γοητεία που ξεδιπλώθηκε κυρίως με την έκρηξη και την ομορφιά μιας απελευθερωμένης γλώσσας.

Έπειτα από τις πρώτες εβδομάδες άρχισε μια υποχώρηση των κινητοποιήσεων. Για μία περίοδο υπήρξαν κινήσεις αλληλεγγύης στους δεκάδες προφυλακισμένους, χωρίς όμως μεγάλη συμμετοχή. Στην Αθήνα συνεχίστηκε το πείραμα των συνελεύσεων σε κάποιους δήμους ενώ έγιναν και αξιόλογες προσπάθειες για αυτοδιαχειριζόμενους χώρους (πάρκα, πολιτιστικά στέκια), κάποιες από τις οποίες συνεχίζονται έως σήμερα.

Tο Δεκέμβρη τον ακολούθησε μια επιστροφή στην κανονικότητα. Ωστόσο, αυτό που έμεινε ως ελπίδα για το μέλλον είναι οι εμπειρίες και τα βιώματα που έχουμε από τη συμμετοχή στα γεγονότα. Είναι η δυνατότητα να σκεφτούμε αλλιώς, να πράξουμε αλλιώς, να βρούμε καινούριες κατευθύνσεις για τη σκέψη και τη συμμετοχή στο κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι. Είναι η διάθεση να ξεφύγουμε από τη μιζέρια και την κενότητα, να χειραφετηθούμε. Είναι η όρεξη για πειραματισμούς και για επαναξιολόγηση των υφιστάμενων αξιών και προτύπων. Είναι το θάρρος ώστε να μπορούμε να ξεπερνάμε τους φόβους μας.

Τελικά, το καλύτερο μάθημα το δώσαμε οι ίδιοι/ες στους εαυτούς μας. Αυτό που μένει είναι να συνεχίζουμε να ανοίγουμε μόνοι/ες μας το δρόμο. Να σχεδιάζουμε εμείς την επόμενη μέρα. Να πνίξουμε την παθητική ρουτίνα της καθημερινότητας με ενεργητικές καθημερινές δράσεις. Να μετατρέπουμε το μίσος για αυτά που βλέπουμε, σε πάθος για αυτά που ονειρευόμαστε. Να σκεφτόμαστε όχι με όρους εκδίκησης, αλλά διεκδίκησης. Να αμφισβητούμε τα αδιαμφισβήτητα, να κάνουμε τις σταθερές μεταβλητές, να παθιαζόμαστε για τα κοινά ζητήματα.

ανοιχτή συνάντηση

2009-12-01T12:33:00.000+02:00

Επόμενη ανοιχτή συνάντηση της ομάδας την Σάββατο 5 Δεκεμβρίου στις 18.00 στο Αθηναϊκό Καφενείο (Σόλωνος, πίσω από το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων).

Θα κάνουμε μια αποτίμηση (ένα χρόνο μετά) των γεγονότων του Δεκέμβρη του '08 και μια εκτίμηση των εξελίξεων που μπορεί να σηματοδοτήσει για την άνοδο ή την πτώση της ακροδεξιάς η εκλογή Σαμαρά στη Νέα Δημοπρασία.

εκδήλωση για την αποανάπτυξη

2009-11-26T20:08:00.006+02:00

Δημοσιεύουμε την αφίσα της εκδήλωσης για την αποανάπτυξης που διοργανώνει στη Σύρο η ομάδα Συνδετήρας και στην οποία θα συμμετάσχουμε:

Συνειρμοί (περί πόλης, βιβλίου, αυγών)

2009-11-26T09:53:00.002+02:00

Tου Τάκη Καμπύλη

Tο «Φλοράλ» είναι στην «μπλε πολυκατοικία». Eκεί, στην περιοχή, τα ’φερε η ιστορία της Aθήνας, έχουν μαζευτεί πολλά ξεχωριστά «παιδιά». Eίναι ξεχωριστά επειδή κουβαλάνε μέσα τους και ελπίδα και διάψευση. Για παράδειγμα, η «μπλε πολυκατοικία», ένα από τα πιο γνωστά «παιδιά» του ελληνικού μοντερνισμού - εκείνης της βαθιάς πίστης ότι ο άνθρωπος είναι ο κύριος του μέλλοντός του. H αρχιτεκτονική στήριξε πολλά στον μοντερνισμό. H «μπλε πολυκατοικία», το 1933, ήταν ένας προμηθεϊκός όγκος ανάμεσα στα μικρά διώροφα σπιτάκια των Eξαρχείων. Ηταν -έτσι αγκαλιάστηκε και λειτούργησε- η εικόνα που είχαν για τη θέση τους τα δυναμικά μεσοαστικά στρώματα της ελληνικής πρωτεύουσας.

Aλλά ο μοντερνισμός διαψεύσθηκε. Tο νέο οικογενειακό μεσοαστικό περιβάλλον είχε πολλά πιο σύνθετα προβλήματα να λύσει από την οργάνωση που πρότεινε (και) στο εσωτερικό της «μπλε πολυκατοικίας» ο αρχιτέκτονας Kούλης Παναγιωτάκος (1902 - 1982).

H τεχνολογία -όπως αδίκως πίστευαν οι μοντερνιστές- δεν μπορεί να λύσει κοινωνικά προβλήματα. Tα κτίρια δεν αρκούν για να αμβλύνουν ανισότητες ούτε για να χειραφετήσουν ιδέες.

Kαι τα Eξάρχεια βρέθηκαν ήδη μετά το ’40, σε πολλές δίνες.

Ενα άλλο ξεχωριστό «παιδί» της περιοχής είναι το βιβλίο (και ο κόσμος του). Tο βιβλίο επίσης εμπεριέχει ελπίδα και διάψευση. Mοίρασε τη γνώση, γέννησε τη λογοκρισία.

Tα Eξάρχεια πήραν μια συγκεκριμένη πορεία επειδή η γειτνίαση με τα πανεπιστήμια σκόρπισε εκεί τυπογραφεία, εκδοτικές επιχειρήσεις, μικρά και μεγάλα βιβλιοπωλεία, φοιτητές, συγγραφείς, αναγνώστες.

Tα βιβλία άλλαξαν πολλά στις πόλεις. Δεν είναι τυχαίο πως οι σημερινές ευρωπαϊκές και αμερικανικές μητροπόλεις είχαν κάποια στιγμή στην ιστορία τους πολλά περισσότερα τυπογραφεία και αναγνώστες από άλλες σύγχρονές τους.

Οπως κατέγραψε ο Γάλλος ακαδημαϊκός Frederic Barbier, στη γαλλική πρωτεύουσα λίγο πριν από την επανάσταση, υπήρχαν 36 τυπογραφικά εργαστήρια που έγιναν 47 ανάμεσα στα 1789 και 1790 και έφθασαν τα 230 την επόμενη δεκαετία. Aπό τον Mάιο του 1788 μέχρι τα τέλη του 1789 έχουν καταμετρηθεί 4.000 άλλα έντυπα (κυρίως περιοδικά και λίβελλοι) έναντι 600 τον προηγούμενο χρόνο. H Bαστίλλη δεν αλώθηκε, είχε πρώτα «ξεφυλλιστεί».

Eκατό χρόνια μετά, το βιβλίο θα ταυτιστεί ακόμη περισσότερο με την πόλη. Oι αρχιτεκτονικές αναζητήσεις της «αρ νουβώ» στα 1900 δεν θα προχωρούσαν μόνο με τα κτίρια του H. Van de Velde στο Bερολίνο. Oι σημαντικότεροι εκπρόσωποι της «αρ νουβώ» θα σχεδιάσουν μακέτες και εικονογραφήσεις για τα βιβλία του Nίτσε και άλλων σπουδαίων στοχαστών, έτσι γεννιούνται και οι καλλιτεχνικές εκδόσεις με μοναδικές συμμετοχές ζωγράφων και αρχιτεκτόνων.

Tο βιβλίο πλέον διατηρεί ανοιχτό όχι έναν, αλλά κάθε διάλογο.

Ετσι, το βιβλίο συναντάει στην ακμή του, το σημαντικότερο κομμάτι της πόλης: Tον δημόσιο χώρο. Διότι βιβλίο και έντυπο είναι από τον 18ο-19ο αιώνα ένας νέος δημόσιος χώρος.

Tο βιβλίο λειτουργεί ως δημόσιος χώρος. Διακινούνται οι νέες ιδέες -όχι πάντα με ευκολία- και τίθενται ελεύθερα τα «κοινά» (συλλογικά) ζητήματα χωρίς τη συμμετοχή του βασιλιά ή της εκκλησίας.

Tι σύμπτωση! Oι σύγχρονες πόλεις «κτίσθηκαν» ακριβώς πάνω σ’ αυτό: Στον δημόσιο χώρο. Tον χώρο όπου ισότιμα, ελεύθερα και ανεμπόδιστα συνευρίσκονται οι πολίτες.

O δημόσιος χώρος είναι η χωροταξική προϋπόθεση της Δημοκρατίας και η αχίλλειος πτέρνα των ολοκληρωτισμών. (Bλέπετε, δεν μπορείς να γεμίζεις επ’ άπειρον πλατείες με ενθουσιώδη πλήθη. Οπως ποτέ δεν πέτυχαν τον στόχο τους οι λίστες με απαγορευμένα βιβλία).

O δημόσιος χώρος είναι η μηχανή της πόλης. H ταυτότητά της. Kαι σήμερα γίνεται όλο και περισσότερο το ισχυρό της χαρτί στον διεθνή ανταγωνισμό. H αξία του ρέπει όλο και περισσότερο προς μετρήσιμα μεγέθη. Πιο real estate προτεραιότητες. Πιο θεαματικός για τους πολίτες ή τουρίστες - καταναλωτές και πιο απαγορευτικός για τους νομάδες της πόλης. Oι νέοι «ημι-δημόσιοι» χώροι (πολυκαταστήματα με σούπερ μάρκετ και κινηματογράφους) απλώνονται όλο και περισσότερο. Θολώνουν την εικόνα του κέντρου της πόλης. Ως τέτοιο είναι πλέον το δωρεάν πάρκινγκ και μερικές ώρες ελεγχόμενης ψυχαγωγίας. Tο κέντρο χάνει τη βαρύτητά του στον ιστό της πόλης και οι δημόσιοι χώροι του χάνουν την αίγλη τους. Aποκτούν κι αυτοί «το κοινό τους». Γίνονται μικρά γκέτο, μια δήλωση κυριαρχίας από ομάδες που νιώθουν ότι δεν χωράνε στα νέα τοπία της πόλης. Γι’ αυτό και καταλαμβάνουν τα παλιά. Περιχαρακώνονται αλλά και αποκλείουν με τη σειρά τους αυτούς που τους απέκλεισαν.

Tα ίδια και με το βιβλίο.

Στη Γερμανία σήμερα, η μεγάλη μάχη με τους νεο-ναζί γίνεται σε επίπεδο πλατείας. Oι ομάδες τους προσπαθούν να ελέγξουν μια πλατεία σε μία πόλη ώστε να ελέγξουν την ευρύτερη περιοχή. Στην πλατεία «τους» υπάρχει χώρος μόνο για συγκεκριμένο χρώμα δέρματος και μόνο για πολύ συγκεκριμένα έντυπα και βιβλία.

O αποκλεισμός από τον πρώην «δημόσιο» και νυν χώρο «μας» δεν έχει μόνο φαιά όψη. Tα «γκέτο» είναι ο χώρος (και ο χρόνος) μετά τις Iδέες. Δεν υπάρχουν καλά και κακά γκέτο, προοδευτικά ή συντηρητικά, αληθινά ή ψεύτικα. Tα γκέτο είναι πέρα από τον πολιτισμό, είναι οι κερκόπορτες της πόλης. Tην χωρίζουν, την υποσκάπτουν.

Nεοναζί ή «αριστεροί» μπαχαλάκηδες διαφέρουν (σε επίπεδο πολιτικού πολιτισμού) όσο διαφέρει ο τρόπος με τον οποίο θα οικοδομήσουν μια περιοχή ένας αριστερός κι ένας δεξιός εργολάβος.

O «Kολωνακιώτης» συγγραφέας ή αναγνώστης είναι το «ψέμα», η «συνωμοσία». Eδώ, στην Aθήνα, το σύνθημα είναι ότι υπάρχουν ιδέες «αληθινές» και «ψεύτικες», όπως ακριβώς «καλοί» και «μπάτσοι». Tα «δικά μας» «ελεύθερα» δίκτυα ενημέρωσης και συζήτησης δημιουργούνται όπως ακριβώς τα γκέτο στον χώρο. Δίπλα από τα γκέτο των «κακών». Kι όχι κατ’ ανάγκη σε σύγκρουση μαζί τους - τουλάχιστον αν η συνύπαρξη είναι εξασφαλισμένη από το κράτος!

Aυτοί που πέταξαν αυγό στη Σώτη Tριανταφύλλου, στο Φλοράλ, στην παρουσίαση του βιβλίου της θεωρούν πως στην περιοχή «τους» ορίζουν και τον χώρο και το βιβλίο.

Aυτό δεν είχε επιβληθεί ποτέ στα Eξάρχεια... (Oύτε η πολυκατοικία είναι μπλε)

Ιnfo

- Frederic Barbier, «Iστορία του Bιβλίου», Aθήνα 2001, εκδ. Mεταίχμιο

- Clement Greenberg, «Tέχνη και πολιτισμός», Aθήνα 2007, εκδ. Nεφέλη

- Deborah Stevenson, «Πόλεις και αστικοί πολιτισμοί», Aθήνα 2007, εκδ. Kριτική

- Γ. Zιώγα, Λ. Kαραμπίνη, Γ. Σταυρακάκη, Δ. Xριστόπουλου (επιμ.), «Οψεις λογοκρισίας στην Eλλάδα», Aθήνα 2008, εκδ. Nεφέλη

πηγή: http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_1_08/11/2009_336470

Αυτονομία ή Βαρβαρότητα - Η επιστροφή

2009-11-25T09:44:00.006+02:00

Αγαπητές μάζες,

Ακολουθώντας το παράδειγμα των δύο άλλων κομμάτων εξουσίας και με διαρκή σκοπό να διεμβολίσουμε το δικομματισμό, προχωρήσαμε σε αναδιάρθρωση στο εσωτερικό της οργάνωσης. Η αναδιάρθρωση θεωρήθηκε επιβεβλημένη ιδιαιτέρως μετά την ανασύνταξη των δυνάμεων του ταξικού εχθρού στο επιχειρησιακό επίπεδο. Στη λογική αυτή προχωρήσαμε σε εξαγωγή παλαιών μελών της ομάδας στο εξωτερικό (Γαλλία, Μεγάλη Βρετανία) με σκοπό την εξαγωγή επαναστατικής τεχνογνωσίας η οποία θα επηρεάσει και το επαναστατικό ισοζύγιο των αντισυστημικών δυνάμεων στους δύσκολους καιρούς της υποχώρησης των κινημάτων και των ριζοσπαστικών προταγμάτων που ζούμε. Σε θεωρητικό επίπεδο, η στρατηγική αυτή επιλογή σηματοδοτεί την επικύρωση της αδυναμίας οικοδόμησης του σοσιαλισμού σε μία χώρα στην οποία οδηγηθήκαμε μετά από την επανανάγνωση των Απάντων του Ιωσήφ Στάλιν και μετά από σχετικές συζητήσεις με το Μάκη Μαΐλη. Κατόπιν, απευθύναμε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για εγγραφή νέων μελών με τις γνωστές διαδικασίες της ανοικτής διακυβέρνησης (υποβολή βιογραφικών στο διαδίκτυο) και στρατολογήσαμε νέα μέλη από τις τάξεις της νεολαίας και της λαϊκής οικογένειας. Στο αμέσως επόμενο διάστημα σκοπεύουμε να τακτοποιήσουμε τις τελευταίες θεωρητικές λεπτομέρειες (στο 5^ο τεύχος του Μάγματος που θα κυκλοφορήσει πριν τα Χριστούγεννα για να πιάσει στον ύπνο χριστιανούς, Αγιοβασίληδες, Τάρανδους, Άνθιμους κ.λπ.) και να προχωρήσουμε στην πραγματοποίηση της επανάστασης. Για το λόγο αυτό, οι μάζες καλούνται να βρίσκονται σε επαγρύπνηση, να κοιμούνται με τα φώτα αναμμένα και με τα χέρια έξω απ’ το πάπλωμα και να περιμένουν σχετικό σήμα για την κατάληψη των χειμερινών ανακτόρων (που προσφάτως μεταφέρθηκαν από τη Ραφήνα στο Καστρί). Οι λεπτομέρειες του σχετικού σχεδίου θα αναπτυχθούν από την αρμόδιο κομισάριο στις επόμενες ανοικτές συναντήσεις τις ομάδας τις οποίες οι μάζες οφείλουν να πλαισιώσουν για να μην έχουμε άλλα.

Η Εκκεντρική Υποτροπή της «Αυτονομία ή Βαρβαρότητα»

Πανελλαδική δράση για την άμεση απελευθέρωση του Θ. Ηλιόπουλου

2009-08-23T14:06:00.002+03:00

για το Θοδωρή

2009-08-18T10:51:00.002+03:00

Συνέντευξη του απεργού πείνας Θοδωρή Ηλιόπουλου στην Ελευθεροτυπία και τη Ντίνα Δασκαλοπούλου:

Οκτώ μήνες προφυλακισμένος για τα γεγονότα του Δεκέμβρη, τον τελευταίο και σε απεργία πείνας. Η αναμενόμενη αποφυλάκιση τον Ιούλιο δεν ήρθε, το θέατρο παραλόγου των κατηγοριών συνεχίστηκε και ο Θοδωρής παραμένει έγκλειστος. Αλλά αγωνιστής. Αυτή τη φορά «όπλο» του, το ίδιο του το σώμα. Μας μίλησε τηλεφωνικά από τις φυλακές Κορυδαλλού. Εκεί απ' όπου βλέπει το εκδικητικό πρόσωπο του κράτους, την Ελλάδα της βίας και της καταστολής, αλλά και μια άλλη Ελλάδα της ανήσυχης νεολαίας, της αλληλεγγύης, της πίστης σε ιδανικά. Επιμένοντας στην αθωότητά του και στα πιστεύω του. Πληρώνοντας ακριβά και για τα δυο.

Ακούω τη φωνή του με διακοπές από μεγάφωνα που ουρλιάζουν διαταγές και παραγγέλματα στους φυλακισμένους του Κορυδαλλού. Είναι εξαιρετικά ευγενής, χαμηλών τόνων, δυνατός μέσα στην αδυναμία του. Εύθραυστος πια, αλλά αποφασισμένος, στην καρδιά του Αυγούστου που δεν υπάρχουν ειδήσεις, δίνει τη μάχη για την ελευθερία του με το μοναδικό όπλο που του έχει απομείνει: το ίδιο του το σώμα. Για πάνω από ένα μήνα, ο μοναδικός τώρα πια φυλακισμένος του Δεκέμβρη, είναι σε απεργία πείνας. Παρόλο που έχει χάσει 12 κιλά, η πίεσή του έχει πέσει και παθαίνει υπογλυκαιμικά σοκ και παρόλο που οι γιατροί επιμένουν πως τώρα πια μπορεί να πάθει μη αναστρέψιμες βλάβες σε ζωτικά όργανά του, η διεύθυνση των φυλακών αρνείται να τον μεταφέρει στο νοσοκομείο. Ο Θοδωρής Ηλιόπουλος δηλώνει αθώος. Ενας όμηρος.

Το κράτος σε διώκει για ποινικά αδικήματα, κακουργήματα και πλημμελήματα, και σε θεωρεί τόσο επικίνδυνο που δεν σε αποφυλακίζει με περιοριστικούς όρους. Πώς νιώθεις γι' αυτό; «Από τις 18 Δεκεμβρίου βρέθηκα πρωταγωνιστής στο θέατρο του παραλόγου. Με συνέλαβαν στο σωρό, καθώς περπατούσα στην Ακαδημίας με τους φίλους μου. Πέντε διμοιρίες των ΜΑΤ κύκλωσαν καμιά 10αριά ανθρώπους. Αρχισα να τρέχω και δυο από αυτούς με πρόλαβαν, με πέταξαν κάτω κι άρχισαν να με κλωτσάνε στο κεφάλι ουρλιάζοντας "τώρα θα δεις τι θα πάθεις". Δεν είχα ιδέα τι θα μπορούσα να πάθω. Τελικά, αυτό που έπαθα είναι πως βρέθηκα κατηγορούμενος για τρία κακουργήματα. Σύμφωνα με την ανακρίτρια, ήμουν τη στιγμή της σύλληψής μου έξω από τη Νομική και πέταγα μολότοφ. Η μοναδική μαρτυρία που υπάρχει γι' αυτό είναι των δυο ΜΑΤατζήδων που με συνέλαβαν. Οταν δε η ανακρίτρια τους ρώτησε αν θα με αναγνώριζαν στο δρόμο κι εκείνοι απάντησαν θετικά, η ανακρίτρια σήκωσε το δάχτυλο, με έδειξε και τους είπε "αυτός είναι;". Με έδωσε δηλαδή η ίδια. Φυσικά και οι ΜΑΤατζήδες... με αναγνώρισαν. Από τότε δεν με αποφυλακίζουν γιατί στην πραγματικότητα με χρειάζονται ως όμηρο. Από τους συλληφθέντες λίγοι είναι αυτοί που πήραν θέση για το Δεκέμβρη. Δεν λέω ότι ήταν υποχρεωμένοι. Εγώ πήρα θέση κι αντιμετωπίζω τα αντίποινα του κράτους».

Πώς έζησες τα γεγονότα του Δεκέμβρη;

«Ο πατέρας μου είναι στα τελευταία του κι έχει αλτσχάιμερ κι η μάνα μου είναι 83 χρόνων και δεν μπορεί να τον φροντίσει. Για αυτό μπόρεσα να κατέβω στους δρόμους δυστυχώς μόνο δυο φορές. Ηταν μια πολύ καλή ευκαιρία να συζητήσεις και να προβληματιστείς, να προτείνεις λύσεις, να ανταλλάξεις ιδέες. Κάποιοι, άδηλων συμφερόντων, διαβάζουν τα γεγονότα σαν τις κλαίουσες ιτιές, κλαυθμηρίζουν για τον όλεθρο και την καταστροφή. Ομως ο Δεκέμβρης γέννησε ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης και, κυρίως, ξεκόλλησε τα παιδιά από τα playstations και τα internet cafe. Είναι αφελές κι άδικο να λες πως τα παιδιά βγήκαν στο δρόμο μόνο για να εκτονώσουν την οργή τους. Τα ιδανικά και τα όνειρά τους διεκδίκησαν».

Ποια ήταν η αντίληψή σου για το κράτος πριν και ποια είναι τώρα; «Αν σου πω, θα με κλείσουν ισόβια... Αστειεύομαι. Δεν θέλω να βάζω ταμπέλες στον εαυτό μου τύπου αναρχικός ή αντιεξουσιαστής. Είμαι οραματιστής της άμεσης δημοκρατίας, του συν-αποφασίζειν και συν-πράττειν. Κατά την εφηβεία μου, είχα γοητευτεί με τη φιλοσοφία του αναρχισμού από τον Ζήνωνα και τους κυνικούς φιλόσοφους μέχρι τον Ενρίκο Μαλατέστα. Ακόμη και σήμερα, παραμένω γοητευμένος. Αγωνίζομαι για έναν διαφορετικό κόσμο. Οχι με μολότοφ και πέτρες, αλλά με ιδέες και κείμενα. Δεν είμαι ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος στον οποίο το κράτος δείχνει το εκδικητικό του πρόσωπο. Αυτό που τους ενοχλεί, αυτό που καταστέλλουν δεν είναι η δράση μου, αλλά η στάση μου και η άποψή μου. Μου φόρτωσαν ένα κατασκευασμένο κατηγορητήριο, αγνόησαν τις αποδείξεις που προσκόμισα για την αθωότητά μου. Το θέμα για το κράτος είναι ότι επιμένω να σκέφτομαι. Και να σκέφτομαι διαφορετικά. Υπό αυτή την έννοια, αύριο το πρωί μπορείς να βρεθείς στη θέση μου, εσύ κι ο οποισδήποτε».

Φοβάσαι τώρα πια τη χώρα που τη λένε Ελλάδα; «Οχι. Είναι τρομακτικό να περπατάς στην Ακαδημίας και μετά να βρίσκεσαι σε ένα κελί για μήνες, αλλά έχω τόσο μεγάλη επιθυμία να ζήσω που δεν φοβάμαι. Κι επίσης, εκτός από την Ελλάδα της βίας και της καταστολής, βλέπω και μια άλλη Ελλάδα της ανήσυχης νεολαίας, της αλληλεγγύης, της πίστης σε ιδανικά».

Γιατί επέλεξες την απεργία πείνας; «Οταν κάποιος ξεκινάει απεργία πείνας, κανονικά πρέπει να τον εξετάσει οδοντίατρος -τα δόντια παθαίνουν πρώτα ζημιά- και ψυχίατρος για να αποδειχθεί ότι δεν είναι αυτοκαταστροφικός. Παρόλο που αυτό δεν έγινε στην περίπτωσή μου, θέλω να σας διαβεβαιώσω πως δεν είμαι αυτοκτονικός, δεν θέλω καθόλου να πεθάνω. Ούτε θέλω να πάθω κάποια ανήκεστο βλάβη που θα με αφήσει ανάπηρο για όλη μου τη ζωή. Βεβαίως, όπως μου εξήγησε η γιατρός που με παρακολουθεί, μετά την 30ή ημέρα απεργίας, αρχίζουν τα πολύ σοβαρά προβλήματα, μπορεί να εκπέσουν ζωτικά σου όργανα. Ομως πραγματικά δεν μου έχει μείνει άλλος τρόπος. Το σώμα μου είναι το ύστατο όπλο».

Η απεργία πείνας φλερτάρει με το θάνατο; «Κάθε τι φλερτάρει με το θάνατο. Αν είσαι μετανάστης, μια επίσκεψη στην παιδική χαρά του Αγίου Παντελεήμονα μπορεί αυτομάτως να σημάνει και το θάνατό σου. Ή αν είσαι εργάτης σε κάποιο εργοστάσιο. Ή αν είσαι ποδηλάτης στους δρόμους της Αθήνας. Η απεργία πείνας σε φέρνει μερικά βήματα πριν το θάνατο, αλλά και πιο κοντά στην ελευθερία. Ως ξένος που είμαι στον κόσμο των αφεντικών, ως εργάτης, ως ποδηλάτης δεν φοβήθηκα το θάνατο. Ως απεργός πείνας ζω με την ελπίδα της απελευθέρωσης κι όχι με το φόβο του θανάτου».

Είσαι ερωτευμένος, ετοιμαζόσουν για την απελευθέρωσή σου τον Ιούλιο κι ένα κοινό σπίτι με την αγαπημένη σου. Τι λέτε τώρα; «Μιλάμε καθημερινά ατελείωτες ώρες, μου γράφει και της γράφω, σχεδιάζουμε τη ζωή μας μετά. Είμαστε πολύ δεμένοι οι δυό μας, τα αντιμετωπίζουμε σαν ομάδα. Η φυλακή ορίζει την ελευθερία του σώματος, όχι της ψυχής σου. Κάθε φορά που κλείνουμε το τηλέφωνο, εκείνη μου λέει venceremos. Είμαστε νέοι, ερωτευμένοι κι έχουμε τόσα όμορφα πράγματα να ζήσουμε μαζί. Και θα νικήσουμε».

Τι όνειρα βλέπεις; «Στην αρχή έβλεπα εφιάλτες. Με καθημερινό αγώνα, κατάφερα όχι μόνο να αποβάλω οτιδήποτε θα μπορούσε να με τσακίσει, αλλά να βλέπω όνειρα με δύναμη και χαρά. Εχω επιλέξει να ζήσω δημιουργικά αυτό το επεισόδιο της ζωής μου».

Τι έμαθες στη φυλακή; «Κάθε φυλακή είναι μια μικρογραφία της κοινωνίας. Βλέπεις από καταδικασμένους για οικονομικά εγκλήματα που κι εδώ τους ενδιαφέρει να κάνουν μπίζνες, μέχρι παιδεραστές. Αλλά βλέπεις και πολλούς αθώους, ανθρώπους που δεν είχαν χρήματα για έναν καλό δικηγόρο ή για να πληρώσουν την εγγύηση. Πριν μπω μέσα ήμουν απόλυτος, πίστευα πως... οι κακοί είναι στη φυλακή. Εδώ όμως αναγκάζεσαι να καταλάβεις πως το κακό είναι σχετικό, να παραδεχθείς πως δυνητικά φονιάς θα μπορούσε να είναι ο καθένας σε μια δοσμένη συγκυρία.

»Υπάρχουν τα πάντα μέσα μας. Στη φυλακή μαθαίνεις καινούριους κώδικες και, κυρίως, να μην εμπιστεύεσαι κανέναν. Και μερικούς τρόπους οι οποίοι σου διευκολύνουν τη ζωή. Εδώ ζεις με τα ελάχιστα. Αυτά που έξω θεωρούμε σκουπίδα, μέσα είναι χρήσιμα. Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι για να καλύψεις τα ράφια με κουρτίνα, χρησιμοποιείς αντί για κόλλα καμμένες μπατονέτες;"

Οι συγκρατούμενοί σου πώς σε αντιμετωπίζουν; «Ανέκαθεν υπήρχε σεβασμός για τους πολιτικούς κρατούμενους από τους ποινικούς, αν και δεν θέλω να κάνω διαχωρισμό. Ολοι είμαστε έγκλειστοι κι έχουμε ν' αντιμετωπίσουμε τα ίδια προβλήματα. Κι εμείς, αν και πολιτικοί, αντιμετωπίζουμε το ποινικό δίκαιο. Οι συγκρατούμενοί μου μού συμπαρίστανται.

»Ο Νίκος Τσουβαλάκης άρχισε κι αυτός απεργία πείνας την ίδια μέρα με εμένα σε ένδειξη αλληλεγγύης. Αλλοι κρατούμενοι κάνουν αποχή συσσιτίου. Οι περισσότεροι με στηρίζουν με απλές καθημερινές πράξεις: με επισκέπτονται στο κελί, μου δανείζουν βιβλία, μου παραχωρούν τη σειρά τους στο τηλέφωνο».

Πώς είναι το κελί σου; «Είσαι 18 ώρες το 24ωρο κλεισμένος μέσα σε ένα χώρο το πολύ 8 τετραγωνικά μέτρα μαζί με άλλους τρεις. Η θέρμανση δεν επαρκεί. Κατσαρίδες και αρουραίοι κάνουν συχνά την εμφάνισή τους. Οι τουαλέτες βρίσκονται σε ένα υπόγειο με σπασμένα τζάμια και κρύο νερό».

Οι κρατούμενοι λένε πως ο μεγαλύτερος αντίπαλος είναι ο χρόνος. Πώς περνάς τις μέρες σου; «Υπάρχει η θεωρία πως όσο πιο πολύ κοιμάσαι, τόσο πιο γρήγορα φυλακή βγάζεις. Εγώ υποστηρίζω ότι όσο πιο πολύ κοιμάσαι, τόσο λιγότερο ζεις. Τώρα πια που δεν μπορώ να περπατήσω, διαβάζω στο κελί, γράφω, ζωγραφίζω, ακούω μουσική, φτιάχνω χειροποίητες κατασκευές από φθηνά υλικά».

Τι σε εμπνέει; «Οι διάδρομοι, τα κάγκελα και τα συρματοπλέγματα. Ολα αυτά μ' έβαλαν στη διαδικασία να δημιουργήσω μια άλλη πραγματικότητα από λέξεις και ζωγραφιές».

Τι θα έλεγες αν είχες μπροστά σου τον υπουργό Δικαιοσύνης; «Ενα ποίημα του Τίτου Πατρίκιου: "Ξεριζώνω τις λέξεις μία μία απ' το λαρύγγι μου/ αν στάζουν αίμα/ τύλιξτες στο μαντήλι σου/ τύλιξτες με μπαμπάκι/ ή πάλι πιάσε τις με τη λαβίδα και πες: 'έτσι τα λέει, για εντύπωση'/ Κάνε επιτέλους ό,τι θες / Ομως δεν φτάνει πια η σιωπή / Δεν φτάνουν πια τα λόγια / Ξεριζώνω μία μία σκέτες λέξεις / και σου τις στέλνω"».

Πώς ονειρεύεσαι τη ζωή σου μετά τη φυλακή; «Απλή ως προς το ζην, πολύπλοκη ως προς τη σκέψη, και θέλω να κάνουμε ένα πιτσιρίκι που δεν θα μ' αφήνει σε ησυχία!»

Επειτα από όλη αυτή την ταλαιπωρία, θα ξαναβγείς στους δρόμους; «Φυσικά. Με τη μόνη διαφορά ότι θα είμαι πανέτοιμος να αντιμετωπίσω το στημένο κατηγορητήριο. Αλλωστε, πάντα έβγαινα στο δρόμο με μοναδική κουκούλα το πρόσωπό μου».

Ο πολιτικός χρόνος τρέχει...

2009-08-03T21:45:00.003+03:00

Το απόγευμα της 18ης του περασμένου Δεκεμβρίου ο Θοδωρής Ηλιόπουλος, βρισκόμενος στο κέντρο της Αθήνας, κοντά στον χώρο όπου την ίδια στιγμή επεισόδια εκτυλίσσονται, ανάμεσα σε πλήθος ανθρώπων, οι οποίοι παρακολουθούν τα όσα διαδραματίζονται, συλλαμβάνεται από τις αστυνομικές δυνάμεις. Εν μέσω των διαμαρτυριών του συγκεντρωμένου πλήθους, αλλά και δημοσιογράφων που κάλυπταν τα γεγονότα –ενδεικτική η περίπτωση ρεπόρτερ του «ΣΚΑΪ», κατά τη διάρκεια ζωντανής αναμετάδοσης–, οι οποίοι επεσήμαιναν ότι ουδεμία συμμετοχή είχε στις μαινόμενες συγκρούσεις, ο Θ. Ηλιόπουλος πέφτει θύμα της βαναυσότητας των ανδρών των ΜΑΤ. Οδηγείται στη Γενική αστυνομική Διεύθυνση, όπου έκπληκτος βλέπει να του προσάπτεται πληθώρα σοβαρών κατηγοριών. Σύντομα κρίνεται προφυλακιστέος· παραμένει έκτοτε έγκλειστος στις φυλακές. Είναι πλέον ο μόνος που εξακολουθεί να κρατείται για τα γεγονότα του Δεκεμβρίου, αφού τελευταίως οι αρμόδιοι έκριναν πως η κράτηση του θα πρέπει να παραταθεί για ένα ακόμη εξάμηνο· αιτιολόγησαν δε την απόφαση τους, υπογραμμίζοντας ότι ο κατηγορούμενος –για τον οποίον σημειώνουν πως με τις ενέργειες του «τραυμάτισε τη Δημοκρατία»– δεν επέδειξε μεταμέλεια.

Και, όντως, ο Θ. Ηλιόπουλος ουδέποτε δήλωσε τη μεταμέλεια του, απλά επειδή ουδέποτε απεδέχθη τα όσα του καταμαρτυρούν· αλλά αντίθετα εξαρχής διακήρυττε την αθωότητα του, γεγονός, προφανώς, ανεπίτρεπτο που, σύμφωνα πάντοτε με την ακατανίκητη λογική των αξιότιμων δικαστών, ισοδυναμεί με «απουσία μεταμέλειας» – μίλησε κανείς για το τεκμήριο της αθωότητας; Ο κατηγορούμενος αποδεικνύεται αδίστακτος, τολμά και αμφισβητεί τις καταθέσεις των αστυνομικών οργάνων! Συνιστούν αυτές, άλλωστε, το μόνο επιβαρυντικό στοιχείο εναντίον του, παρότι τα όργανα τις τάξεως δεν κατόρθωσαν ενώπιον της ανακρίτριας, και προτού αυτή τους υποδείξει τον «ένοχο», να ανακαλέσουν στη μνήμη τους το πλέον χαρακτηριστικό στοιχείο της εμφάνισης του, τη μακριά γενειάδα και το κοτσιδάκι όπου ήταν πιασμένα τα μαλλιά του – στοιχείο που, εδώ που τα λέμε, είναι, ευλόγως, από μόνο του ενοχοποιητικό, όταν η Δικαιοσύνη ασχολείται με τρίχες, εκτός βέβαια και αν ο κατηγορούμενος συν τοις άλλοις φορά και ιερατικά άμφια. Επρόκειτο για το ίδιο πρόσωπο που, με το πρόσωπο ακάλυπτο, φέρεται να εκτόξευε εναντίον τους παντός είδους αντικείμενα, πρωτοστατώντας στα επεισόδια, για ώρες συνεχόμενες – πρόκειται για τις ίδιες ώρες, όπου μάρτυρες καταθέτουν ότι ο κατηγορούμενος βρισκόταν αλλού.

Αλλά βέβαια οι καταθέσεις των αστυνομικών διέπονται από μεγαλύτερη φερεγγυότητα εν συγκρίσει με τις μαρτυρίες των κοινών θνητών και δεν είναι η πρώτη φορά όπου κάποιος διώκεται με μόνες αυτές ως «πειστήριο». Τέτοιες περιπτώσεις με κατηγορητήρια που θεμελιώνονται εξ ολοκλήρου σε χαλκευμένα στοιχεία έχουμε επανειλημμένως δει να καταρρέουν στο παρελθόν κατά την εκδίκαση των σχετικών υποθέσεων. Ας αναφέρουμε ενδεικτικά την περίπτωση του Simon Chapman, ο οποίος χρειάστηκε να παραμείνει προφυλακισμένος για 6 μήνες, προτού οι δικαστές κατορθώσουν να διακρίνουν, αυτό που οι απλοί άνθρωποι είχαν προ πολλού δει σε σχετικό βίντεο της ΕΤ3, όπου οι άνδρες των ΜΑΤ εμφανίζονται να συγκεντρώνουν πλήθος από τσάντες με μολότωφ που περισυλλέγουν από το θέατρο των επεισοδίων, και να τις «φορτώνουν» στον εμβρόντητο, χτυπημένο από τα γκλομπ τους, διαδηλωτή· ή πιο πρόσφατα εκείνη την περίφημη του φοιτητή με τα «πράσινα παπούτσια». Και για κάθε υπόθεση που τυχαίνει να δει το φως της δημοσιότητας υπάρχουν ποιος ξέρει πόσες παρόμοιες, όπου όσοι, άθελα τους, καθίστανται πρωταγωνιστές δεν συλλαμβάνονται από το φακό – συλλαμβάνονται όμως από τις δυνάμεις της τάξεως.

Ζητάμε την αποφυλάκιση του Θ. Ηλιόπουλου, έχοντας πειστεί για την αθωότητα του. Αλλά αφού συνιστά σύνηθες φαινόμενο διάφορες περιθωριακές, εντός ή εκτός εισαγωγικών, ομάδες να αιτούνται της απελευθέρωσης κρατουμένων, θα είναι αρκετοί όσοι στα λεγόμενα μας θα αντιτείνουν: «Kι εμάς τι μας νοιάζει για το φίλο σας; Τα έχουμε ξανακούσει». Στο ερώτημα αυτό θα επιχειρήσουμε να απαντήσουμε στη συνέχεια, έχοντας ήδη έως το τρέχον σημείο παραθέσει, νομίζουμε, ορισμένα επιχειρήματα, ευελπιστώντας ότι θα καταδειχθεί πως η αλληλεγγύη που εκφράζουμε δεν είναι «ελεημοσύνη», πρόκειται εδώ για μια κίνηση πολιτική· για μια υπόθεση πολιτική, για μια υπόθεση, δηλαδή, που αφορά τον καθένα. Αλλά ας αρχίσουμε προασπιζόμενοι τη στοιχειώδη λογική: Οι κινητοποιήσεις των φυλακισμένων του περσινού Νοεμβρίου έληξαν με τις εξαγγελίες του τότε υπουργού δικαιοσύνης Χατζηγάκη, ο οποίος δεσμευόταν για τη λήψη μέτρων, υποσχόμενος την αποσυμφόρηση των φυλακών, τη βελτίωση των άθλιων συνθηκών κράτησης. Ο Διάδοχός του βουλευτής Κέρκυρας κος Δένδιας τι έχει πράξει ως προς την υλοποίηση των εν λόγω εξαγγελιών; Ο Θοδωρής Ηλιόπουλος προφυλακίστηκε με την αιτιολογία ότι είναι ύποπτος τέλεσης νέων αδικημάτων, παρότι διατηρεί λευκό ποινικό μητρώο· παρόλο που είναι γνωστός ο τόπος διαμονής του. Θα μπορούσε κάλλιστα να αφεθεί ελεύθερος έως την τέλεση της δίκης, προκειμένου, συν τοις άλλοις, να μην επιδεινώνεται περεταίρω το πρόβλημα του συνωστισμού στα κατ’ ευφημισμόν αποκαλούμενα «σωφρονιστικά καταστήματα», όπου οι κρατούμενοι στοιβάζονται σε συνθήκες ανεπίτρεπτες. Αντ’ αυτού παράτυπα κρατείται, γιατί άραγε; Επειδή «τραυμάτισε τη Δημοκρατία», ισχυρίζονται όσοι συστηματικά, κατ’ εξακολούθησιν, «τραυματίζουν» τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις θεμελιώδεις ελευθερίες. Όσοι υπηρετούν πιστά το παρόν ολιγαρχικό καθεστώς, υπεραμύνονται αυτού και ταυτοχρόνως των δικών τους προνομίων που από αυτό απορρέουν, μεριμνούν, ούτως ώστε να μένει η δημοκρατία στο απυρόβλητο, αλώβητη. Κανείς, ούτε και οι ίδιοι, δεν μπορεί να την πλήξει· αφού ουδείς δύναται να «τραυματίσει» κάτι που απλά δεν υφίσταται.

Ο Θ. Ηλιόπουλος ήδη μετρά 8 μήνες έγκλειστος. Όταν με την εκδίκαση της υπόθεσης φανεί η σαθρότητα του κατηγορητηρίου, αυτό καταρρεύσει εξαιτίας της παντελούς απουσίας στοιχείων, θα λάβει ο αθωωθέντας κάποια «αποζημίωση»; Θεωρείται το διάστημα των 8 μηνών μεγάλο ή μικρό; Θα έχουν άραγε εντός των επομένων 8 μηνών διεξαχθεί πρόωρες εκλογές; Ο Θ. Ηλιόπουλος τη στιγμή που οι γραμμές αυτές γράφονται συμπληρώνει 20 ημέρες απεργίας πείνας. Είναι 20 μέρες πολλές ή λίγες; Πόσο μετράνε σε «πολιτικό χρόνο»; Ο κος Νίκος Δένδιας, καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός για υποθέσεις, όπως αυτή του Θ. Ηλιόπουλου, σε διάστημα λίγων ημερών –ας πούμε 20– προσέθεσε στο ενεργητικό του μια σειρά σπουδαίων επιτευγμάτων. Προσφάτως παρουσιάστηκε στην Κέρκυρα η προμελέτη για την κατασκευή αερολιμένος στην περιοχή της Λευκίμης, υπόθεση την οποία ο υπουργός έχει ταυτίσει με το άσπιλο πρόσωπό του – πρόκειται για ένα έργο-αναπτυξιακό δώρο στους ιθαγενείς της περιοχής, οι οποίοι στην πλειονότητα τους φαίνεται να το αποδέχονται ασμένως, και που πολλοί ισχυρίζονται ότι είναι αδύνατο να γίνει, ενώ αν γίνει είναι πρόδηλο ότι θα σημάνει μιαν ασύλληπτη οικολογική καταστροφή για το σύνολο του νησιού. Επίσης ο κος Ν. Δένδιας πέρασε στη βουλή το περιβόητο νομοσχέδιο για τις κουκούλες· και ακόμη προωθούνται οι γνωστές ρυθμίσεις για την απρόσκοπτη συνεχή χρήση των καμερών σε δημόσιους χώρους, τη συλλογή και διατήρηση από τις διωκτικές αρχές του DNA πολιτών κλπ. Ο κος Ν. Δένδιας κινδυνεύει από δήμαρχος να γίνει κλητήρας, κατά το κοινώς λεγόμενο. Σημαντικό τμήμα του ακροατηρίου της νέας δημοκρατίας τείνει ευήκοον ους προς το ΛΑΟΣ. Ο εσωκομματικός αντίπαλος του κου Ν. Δένδια, του οποίου στην εκλογική αναμέτρηση του 2007 είχε επικρατήσει με βραχεία κεφαλή, κος Στέφανος Γκίκας, μέχρι πρότινος εκπρόσωπος τύπου του υπουργείου εθνικής άμυνας, πρώην αρχιπλοίαρχος του πολεμικού ναυτικού και με έτοιμη εκλογική πελατεία, προίκα από τον πρώην υπουργό της κυβέρνησης Μητσοτάκη, και επίσης στρατιωτικό, πατέρα του, φαντάζει ως μια ιδιαιτέρως θελκτική επιλογή για το εν λόγω ακροατήριο.

Αλίμονο, όμως, ας είμαστε σοβαροί. Ο Θ. Ηλιόπουλος δεν είναι πια και τόσο σημαντικός. Η απελευθέρωση του ή μη δεν θα κρίνει την επανεκλογή ή μη του κου Ν. Δένδια, του οποίου η απελευθέρωση από τα δεσμά των εσωκομματικών ισορροπιών δεν αναμένεται. Ο κος Ν. Δένδιας είναι ένας πραγματιστής πολιτικός· γεγονός που δεν μπορεί παρά να σημαίνει ότι αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ως πράγματα. Αλλά, τέλος πάντων, ο Θ. Ηλιόπουλος είναι σημαντικός για εμάς. Μεταξύ άλλων λόγων επειδή η περίπτωση του δεν αφορά μόνο τον ίδιο, επειδή στη θέση του θα μπορούσαμε να βρεθούμε εμείς, να βρεθεί σχεδόν ο οποιοσδήποτε. Βέβαια κατανοούμε ότι σε μια κοινωνία που αναδεικνύει ως αντιπροσώπους της ανθρώπους που συγχέουν τα κοινά με το προσωπικό όφελος, την –ειρωνεία! –«πολιτική» τους επιβίωση, το να θέτεις τον εαυτό σου στη θέση του άλλου δυσχεραίνεται. Αλλά, για να παραθέσουμε εδώ μια αποστροφή από την πρώτη επιστολή του Θ. Ηλιόπουλου μέσα από τη φυλακή, «το να «παίρνεις θέση», να μην κλείνεσαι στο εγώ σου, να βγαίνεις από την ατομική σου περίπτωση, είναι η υπεύθυνη στάση ενός συνειδητοποιημένου πολίτη». Κάνουμε, λοιπόν, έκκληση, απευθυνόμενη προς όλους, να το ξανασκεφτούν· και απαιτούμε…

…την άμεση αποφυλάκιση του άδικα προφυλακισμένου Θοδωρή Ηλιόπουλου, βρισκόμενου σε απεργία πείνας από τις 10/7

ηλεκτρονική συλλογή υπογραφών

(κείμενο της Πρωτοβουλίας Αυτόνομων Κέρκυρας : http://aytonomoikerkyras.blogspot.com/2009/07/blog-post.html )